Barter - czym jest i jak go ewidencjonować

Aby zdefiniować transakcję barterową, należy odnieść się do słownika wyrazów obcych, ponieważ w polskich przepisach nie zostało zawarte jednoznaczne wyjaśnienie. Tak więc przez barter rozumie się taką transakcję handlową, w której dochodzi do wymiany towaru za towar, usługi za usługę bądź też usługi za towar i odwrotnie. W takim obrocie nie są wykorzystywane środki pieniężne.

Przyjmuje się, że mówiąc o barterze należy opierać się na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących umowy zamiany, która jest do niego najbardziej zbliżona. Umowa barteru jest wobec tego konsensualna (czyli zależna od oświadczeń woli), odpłatna i wzajemna. Obie strony są w niej jednocześnie sprzedawcami i nabywcami. Tym, co odróżnia barter od zamiany jest fakt, że zamiana odnosi się wyłącznie do rzeczy, natomiast przedmiotem wymiany w barterze są także usługi - jest on więc pojęciem szerszym.

 

Zamiana towarów i usług w kwestii podatkowej traktowana jest jak klasyczne nabycie, z tym, że obie strony coś nabywają i coś sprzedają. Dlatego też bardzo ważne jest pamiętanie o dokładnym udokumentowaniu transakcji - za pomocą umowy oraz faktur.

Cechą umowy barterowej jest - jak już wspomniano - wzajemność, co oznacza, że wymieniane towary i usługi powinny mieć równą wartość. Nie jest wobec tego możliwe opodatkowanie różnicy pomiędzy sprzedanym a nabytym towarem/usługą. W kwestii podatku dochodowego za przychód, który będzie podlegał opodatkowaniu, uznaje się wartość zbytego towaru bądź usługi, którą należy zaksięgować na podstawie wystawionej faktury/rachunku. W kosztach firmowych przedsiębiorca ujmuje natomiast wartość widniejącą na dokumencie, który otrzyma od kontrahenta.

Należy pamiętać, że wymieniane towary bądź usługi podlegają także opodatkowaniu podatkiem VAT, zgodnie z ogólnymi przepisami. Tak więc przedsiębiorcy, dokonujący umowy barterowej powinni zastosować do swoich towarów lub usług odpowiednią stawkę VAT i zawrzeć ją na wystawianej fakturze. Obowiązek podatkowy także powstaje tu klasycznie, w dniu dostarczenia towaru lub też wykonania usługi bądź też w dniu wystawienia faktury, jeśli jest została ona wygenerowana wcześniej.

Jak widać, wymiana barterowa, mimo iż nie uwzględnia środków pieniężnych, w kwestii podatkowej i księgowej nie różni się od klasycznego nabycia i sprzedaży. W związku z tym przedsiębiorcy mogą bez obaw stosować ją w swojej działalności.