Co wie o nas BIK?

Każdy, kto starał się kiedyś o kredyt, wie, że banki i inne instytucje finansowe oceniają zdolność kredytową swoich klientów m.in. w oparciu na informacjach uzyskanych z BIK-u. Od oceny tej zależy, czy osoba ubiegająca się o pożyczkę dostanie ją, czy nie. Jakie zatem tajemne informacje posiada o nas cały ten “BIK” oraz dlaczego dla wielu osób hasło “szybka pożyczka bez BIK-u” jest wyjątkowo kuszące? Kto może mieć dostęp do wszystkich danych gromadzonych przez tą instytucję?

BIK czyli Biuro Informacji Kredytowej

Biuro Informacji Kredytowej jest instytucją powołaną w 1997 roku przez Związek Banków Polskich na mocy Ustawy o prawie bankowym. Głównym zadaniem BIK-u jest gromadzenie, przechowywanie oraz przetwarzanie informacji o zobowiązaniach i historii zobowiązań klientów banków komercyjnych oraz tzw. SKOK-ów (czyli Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych).

Na zasadzie wzajemności, banki i SKOK-i pobierają dane z bazy BIK, aby trafniej określić, czy potencjalny klient jest zdolny do terminowej spłaty kredytu. W związku z tym mówi się, iż Biuro spełnia rolę społeczną, ponieważ zapobiega nadmiernemu zadłużaniu się klientów banku, a także wspiera odpowiedzialne kredytowanie.

Kiedy pojawiamy się w BIK-u?

Informacje na temat klientów instytucji finansowych trafiają do BIK-u podczas składania przez nich wniosku kredytowego oraz po zaciągnięciu zobowiązania w SKOK-u lub banku. Aktualizacja zgromadzonych danych przeprowadzana jest przynajmniej raz w miesiącu, aż do końca spłacania kredytu lub pożyczki.

Jakie informacje gromadzi BIK?

BIK zbiera dane na temat klientów wspomnianych wcześniej instytucji finansowych. Co ważne, dotyczy to zarówno klientów indywidualnych, jak i przedsiębiorców. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż BIK wykorzystuje najwyższe standardy gromadzenia i przetwarzania danych oraz działa na podstawie restrykcyjnych przepisów - Ustawy Prawo bankowe oraz Ustawy o ochronie danych osobowych.

Biuro Informacji Kredytowej zbiera informacje dotyczące:

  • danych osobowych klientów,

  • zobowiązań wobec banków i SKOK-ów, takie jak: data powstania oraz rodzaj zobowiązania, okres spłaty, waluta, terminowość spłat,

  • zadłużenia,

  • wszystkich rachunków kredytowych prowadzonych przez banki i SKOK-i.

Kiedy BIK przestaje przetwarzać dane kredytobiorcy?

W przypadku, kiedy kredytobiorca jest “czysty”, tzn. wszystkie swoje zobowiązania spłaca terminowo, informacje na jego temat przetwarzane są aż do wygaśnięcia zobowiązania. Udostępnianie informacji przez BIK w takiej sytuacji wymaga pisemnej zgody klienta banku na przetwarzanie danych przez BIK w celu poświadczenia pozytywnej historii kredytowej.

Inaczej sytuacja wygląda przy klientach, którzy nie regulują swoich zobowiązań. Jeżeli od poinformowania dłużnika przez bank lub SKOK o wysokości jego długu minęło 30 dni, a kwota zaległości nie została uregulowana, BIK ma prawo przetwarzać dane takiego klienta przez okres pięciu lat.

Dodatkowo na mocy nowelizacji ustawy Prawo Bankowe dane dotyczące zobowiązań wszystkich klientów mogą być przetwarzane w BIK przez okres 12 lat od dnia wygaśnięcia zobowiązania, dla celów związanych ze stosowaniem przez banki metod statystycznych. Przetwarzanie danych w tym celu nie wymaga zgód klientów.

Jak widać - BIK przechowuje zarówno pozytywne, jak i negatywne dane na temat klientów instytucji finansowych. Dlatego też w przypadku kredytobiorców z “nieczystą” historią hasła reklamowe informujące o pożyczkach bez konsultacji z Biurem Informacji Kredytowej mogą być tak bardzo kuszące - w takim wypadku są raczej małe szanse, że bank wyda pozytywną decyzję. Klienci, którzy nie mieli i nie mają zaległości w stosunku do instytucji finansowych nie muszą obawiać się danych zgromadzonych przez BIK, a wręcz mogą się one stać kartą przetargową w negocjacjach z bankiem.

Kto ma dostęp do danych gromadzonych przez BIK?

Do danych zgromadzonych przez Biuro Informacji Kredytowej dostęp mają instytucje upoważnione, takie jak prokuratura, sądy, banki i SKOK-i współpracujące z BIK na zasadzie wzajemności. Oznacza to, że dwie ostatnie mogą wysyłać zapytanie do Biura tylko wówczas, jeżeli regularnie przekazują do BIK informacje na temat zobowiązań swoich klientów.

Za zgodą osoby, której dane dotyczą, informacje zgromadzone przez BIK mogą być przekazane również podmiotom finansowym spoza sektora bankowego.

Co więcej, również sami klienci, których dane są gromadzone mogą wystąpić o dostęp do nich. Zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych, mają oni do tego prawo nie częściej niż raz na 6 miesięcy.