Kiedy czynny żal uchroni przed karą?

Każdy przedsiębiorca ma wobec urzędu skarbowego pewne zobowiązania. Najczęściej nie są one skomplikowane, jednakże spora ich ilość może doprowadzić do pomyłki, spowodowanej chociażby roztargnieniem. Czy w takiej sytuacji kara za wykroczenie lub - co gorsza - przestępstwo skarbowe będzie nieunikniona? Na szczęście - nie!

Czynny żal a regulacje prawne

Podatnik, który zorientował się, że nie dopełnił jakiegoś obowiązku w stosunku do urzędu skarbowego albo popełnił pomyłkę, może skorzystać z instytucji czynnego żalu. Jego mechanizm opiera się na art. 16 par. 1 Kodeksu karnego skarbowego, zgodnie z którym karze za przestępstwo albo wykroczenie skarbowe nie podlega sprawca, który po popełnieniu któregoś z tych czynów zawiadomił o nim organ właściwy do ścigania. Tak więc, czynny żal co do zasady chroni przed negatywnymi skutkami zaniedbań. Jednakże należy pamiętać, że sam czyn zabroniony powinien zostać naprawiony - tzn. konieczne będzie np. złożenie zaległej deklaracji, czy też uiszczenie nieopłaconego w terminie podatku.

Jakie warunki muszą być dopełnione by skorzystać z instytucji czynnego żalu

Zatem, aby można było skorzystać z instytucji czynnego żalu, spełnione muszą zostać pewne warunki:

  • przestępstwo lub wykroczenie zostało popełnione - nie można złożyć czynnego żalu przed dokonaniem czynu zabronionego,

  • właściwy organ ścigania został zawiadomiony - choć w praktyce podatnicy najczęściej decydują się na złożenie czynnego żalu do odpowiedniego urzędu skarbowego, to informację taką można także przekazać np. inspektorowi kontroli skarbowej czy urzędowi celnemu,

  • zgłoszenie musi zawierać szczegółowe dane, dotyczące popełnionego czynu, w szczególności informacje dotyczące osób weń zamieszanych,

  • postępowanie dotyczące czynu zabronionego nie może zostać podjęte - jeśli czynny żal zostanie złożony już po wykryciu przestępstwa lub wykroczenia, nie będzie on uwzględniony przez organy ścigania,

  • niedopełnione obowiązki podatnika muszą zostać uregulowane - jak już wspomniano wcześniej, czynny żal chroni przed ewentualną grzywną lub karą pozbawienia wolności, ale nie znosi obowiązku dopełnienia zaniedbań.

Kto nie może skorzystać z czynnego żalu

Dodatkowo warto pamiętać, że istnieje pewna grupa osób, które nie będą mogły skorzystać z czynnego żalu, nawet jeśli spełnią wszystkie powyższe warunki. Chodzi tutaj o:

  • osoby kierujące wykonaniem wykroczenia albo przestępstwa skarbowego, albo wykorzystujące uzależnienie innej osoby od siebie, które zleciły jej wykonanie tego czynu,

  • sprawcę, który zorganizował grupę lub związek przestępczy,

  • podatnika, który nakłaniał inną osobę do popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego w celu skierowania przeciwko niej postępowania o ten czyn zabroniony.