Darowizna w rodzinie - czy podlega opodatkowaniu?

Darowizna jako nieodpłatne przekazanie składnika majątku na rzecz drugiej osoby opodatkowana jest podatkiem od spadków i darowizn. W niektórych sytuacjach po spełnieniu określonych warunków można skorzystać ze zwolnienia z płacenia podatku. Jak opodatkowania jest darowizna w rodzinie?

Darowizna a grupy podatkowe

Na gruncie podatku od spadków i darowizn istnieją 3 grupy podatkowe:

  • grupa I: małżonek, zstępni (np. syn, córka, wnuki, prawnuki), wstępni (np. matka, ojciec, dziadkowie), pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha, teściowie;

  • grupa II: zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych;

  • grupa III: inni nabywcy.

W obrębie I grupy podatkowej wyróżnia się tzw. grupę 0, czyli małżonka, zstępnych (np. syn, córka, wnuki, prawnuki), wstępnych (np. matka, ojciec, dziadkowie), rodzeństwo, ojczyma, macochę.

Darowizna w rodzinie a opodatkowanie

Dla wszystkich grup podatkowych ustanowiona jest kwota wolna od podatku, do wysokości której nie trzeba płacić należności budżetowych. Jeżeli kwota darowizny przekracza kwotę wolną, to obdarowani będą musieli zapłacić podatek od spadków i darowizn.

Uwaga!

Obowiązek podatkowy w przypadku darowizny spada na obdarowego, co oznacza, że to nie darczyńca, ale osoba, która otrzymuje darowiznę powinna zapłacić ewentualny podatek.

 

Kwoty wolne od podatku wynoszą:

  • w grupie I - 9637 zł,

  • w grupie II - 7276 zł,

  • w grupie III - 4902 zł.

Wyjątek stanowi darowizna w rodzinie należącej do 0 grupy podatkowej. W tej grupie darowizna może być całkowicie zwolniona z opodatkowania, nawet gdy przekroczy ustalony limit 9637 zł, pod warunkiem że obdarowany zgłosi ją do urzędu skarbowego.

Darowizna w rodzinie wymaga zgłoszenia w urzędzie skarbowym

Przekazanie darowizny w obrębie grupy 0 po przekroczeniu kwoty 9637 zł wymaga złożenia w urzędzie skarbowym formularza SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od momentu przekroczenia limitu. Tylko wtedy darowizna będzie zwolniona z podatku. Po złożeniu formularza do urzędu, obdarowani mogą korzystać ze zwolnienia z opodatkowania niezależnie od wysokości darowizny, nie ma bowiem żadnego limitu w tym zakresie.

Uwaga!

Do wysokości 9637 zł darowizna w najbliższej rodzinie jest zwolniona z opodatkowania i nie trzeba dokonywać żadnych formalności względem urzędu skarbowego.

Jeżeli darowizna przekroczy 9637 zł, to aby korzystać ze zwolnienia z opodatkowania, w terminie 6 miesięcy należy ją zgłosić do urzędu skarbowego.

 

W każdym przypadku darowizny nie trzeba zgłaszać do urzędu, jeżeli umowę darowizny sporządzał notariusz.

Darowizna środków pieniężnych

Trochę inaczej wygląda darowizna pieniężna. Przekazanie pieniędzy w grupie 0 w każdym przypadku powinno zostać odpowiednio udokumentowane, a po przekroczeniu limitu 9637 zł dodatkowo zgłoszone do urzędu skarbowego. Konieczne jest zatem posiadanie dowodu przekazania na rachunek płatniczy nabywcy darowizny bądź innego dokumentu, który pozwala na weryfikację darowizny niezależnie od jej wysokości. Dopiero wówczas można skorzystać z prawa do zwolnienia z płacenia podatku.

A więc darowizna pieniężna, gdy przekroczy ustalony limit, nie podlega opodatkowaniu w zerowej grupie podatkowej, gdy:

  • zostanie przekazana przelewem bankowym lub w innej formie pozwalającej na jej weryfikację;

  • zostanie zgłoszona do urzędu skarbowego na formularzu SD-­Z2 w terminie 6 miesięcy od jej otrzymania.

Do formularza SD­-Z2 dołącza się dowody otrzymania darowizny (np. wydruki z rachunku bankowego).

Darowizna w rodzinie i niezgłoszenie jej do urzędu

Niezgłoszenie darowizny przez osobę, która może korzystać ze zwolnienia skutkuje tym, że podlega ona opodatkowaniu na zasadach ogólnych.