Doba pracownicza - projekt zmian

Zgodnie z art.128 § 3 Kodeksu pracy do celów rozliczania czasu pracy pracownika:

  • przez dobę należy rozumieć 24 kolejne godziny, poczynając od godziny, w której pracownik rozpoczyna pracę zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
  • przez tydzień - należy rozumieć 7 kolejnych dni kalendarzowych, poczynając od pierwszego dnia okresu rozliczeniowego.

Taka definicja doby pracowniczej ma pozwalać pracownikom na odpowiedni wypoczynek. Zgodnie z nią, jeśli pracownik przykładowo zaczął pracę w środę o godz. 8, kolejną zmianę może rozpocząć dopiero w czwartek o 8. Wcześniejsze rozpoczęcie pracy będzie traktowane jako godziny nadliczbowe.

Przepisy te są bardzo kłopotliwe dla różnych firm oraz instytucji, ponieważ nie można wprowadzić elastycznych godzin pracy. Jeśli pracownik jednego dnia zaczął pracę o 9, następnego dnia nie może zacząć o 7, ponieważ jego dobra zostałaby skrócona o 2 godziny.

Aktualnie projekty zmian zakładają wprowadzenie nowej definicji doby pracowniczej. Umożliwiać ona miałaby nawet dwukrotne rozpoczynanie pracy w ramach jednej doby pracowniczej, bez konieczności powstania godzin nadliczbowych.

Proponowane zmiany nie zmniejszą jednak zakresu ochrony pracownika przed nadmiernym wymiarem pracy. Mają one jedynie na celu spowodowanie większej elastyczności gospodarowania czasem pracy, w zależności od zapotrzebowania w danym przedsiębiorstwie na pracę.

Przepis art. 132 KP gwarantował nadal będzie pracownikom nieprzerwany odpoczynek dobowy. Nadal obowiązywać będzie również maksymalna 8- godzinna dobowa norma czasu pracy oraz maksymalna przeciętna, 40 godzinna tygodniowa norma czasu pracy.

W świetle nowej regulacji, możliwe byłoby planowanie przez pracodawcę długości dnia pracy w taki sposób, aby dzień pracy pracownika nie naruszał zasady 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku, przy zachowaniu tygodniowej normy czasu pracy oraz przysługującego pracownikowi w każdym tygodniu prawa do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku.

Zdania co do słuszności wprowadzenia nowych przepisów są podzielone. Z jednej strony, dzięki nowym przepisom możliwe będzie bardziej elastyczne planowanie czasu pracy.  Rozwiązanie to ułatwi pracę przedsiębiorcom, którzy potrzebują pracowników w różnych porach dnia, lecz są ograniczani przepisami Kodeksu Pracy. Z drugiej strony, nowa regulacja może jednak doprowadzić do konieczności wykonywania przez pracownika obowiązków służbowych w dniu wolnym. Pracodawca byłby w takiej sytuacji zmuszony do zapewnienia innego dnia wolnego lub ekwiwalentu.