Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne - kto może się do niego zgłosić?

Osoba niezgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego może podlegać ubezpieczeniu zdrowotnemu na zasadzie dobrowolności, pod warunkiem, że mieszka na terytorium Polski. O możliwość opłacania składki na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne należy ubiegać się w placówce Narodowego Funduszu Zdrowia. W tym celu wystarczy wypełnić odpowiedni wniosek i opłacać składkę miesięczną.

Kto może się zgłosić do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego?

Składkę na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne może opłacać osoba, która nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu i która nie ma możliwości zgłoszenia się do tego ubezpieczenia jako członek rodziny. Najczęściej spotykanym przekładem są osoby zatrudnione na podstawie umowy o dzieło. Co ważne, osoba zgłaszająca się do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego powinna zgłosić również do ubezpieczenia swoich członków rodziny - dziecko, małżonka, dziadków, którzy nie posiadają tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego.

Wymagana dokumentacja

Do dopełnienia formalności przy składaniu wniosku o dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne w placówce NFZ będą wymagane dokumenty:

  • dokument potwierdzający tożsamość,

  • wypełniony wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym z NFZ,

  • poświadczenie wygaśnięcia poprzedniego tytułu do ubezpieczenia - np. świadectwo pracy, decyzja o zawieszeniu działalności gospodarczej, potwierdzenie zapłaty ostatniej składki na ubezpieczenie zdrowotne z tyt. prowadzenia działalności gospodarczej, decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej (wyrejestrowanie z PUP).

Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne zostaje zawarte na podstawie umowy na czas nieokreślony. Należy jednak zaznaczyć, że porozumienie może zostać rozwiązane na pisemny wniosek osoby ubezpieczonej. Po zawarciu umowy ubezpieczony składa w ciągu 7 dni od zawarcia umowy wypełniony druk zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego ZUS ZZA z kodem tytułu ubezpieczenia 24 10 x x, a w przypadku zgłoszenia członków rodziny dodatkowo druk ZUS ZCNA. Za każdy miesiąc dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego należy przekazywać do ZUS deklarację rozliczeniową ZUS DRA. Umowa zawarta z NFZ oraz aktualny dowód zapłaty za dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne dają uprawnienia do świadczeń opieki zdrowotnej.

Koszty dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego

Wysokość składki na dobrowolne ubezpieczenie społeczne ulega zmianie co kwartał. Stanowi 9% wartości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw wraz z wypłatami z zysku. Kwota przeciętnego wynagrodzenia jest podawana do wiadomości publicznej przez GUS (Główny Urząd Statystyczny). Taką  informację można także uzyskać bezpośrednio w oddziale NFZ. Składka na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne w styczniu, lutym i marcu 2016 r. wynosi 385,27 zł.

Zatem wartość składki należy obliczyć na podstawie:

  • Kwoty przeciętnego wynagrodzenia, włącznie z wypłatami z zysku - np. za III kwartał 2015 r. to 4 280,80 zł.

  • Kwota składki na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9% wartości przeciętnego wynagrodzenia obowiązującej w I kwartale 2016 r., czyli 385,27 zł.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne jest miesięczna i niepodzielna. Należy ją przekazać na właściwy rachunek bankowy ZUS, najpóźniej do 15. dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni, czyli w lutym należy zapłacić za styczeń.

Osoby, które od dłuższego czasu pozostają bez ubezpieczenia zdrowotnego, muszą liczyć się z tym, że przed wydaniem zgody na opłacanie dobrowolnej składki będą musiały ponieść dodatkowe koszty. Wysokość opłaty jest uwarunkowana tym, jak długa była przerwa w jej opłacaniu. Wartość dopłaty ustala się procentowo od dochodów przyjętych jako podstawa wymiaru składki dla osoby, której przerwa trwała nieprzerwanie:

  • powyżej 3 miesięcy do roku - 20%,

  • powyżej roku do 2 lat - 50%,

  • powyżej 2 lat do 5 lat - 100%,

  • powyżej 5 lat do 10 lat -150%,

  • powyżej 10 lat - 200%.

Na wniosek osoby ubiegającej się o dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne dyrektor NFZ może odstąpić od powyższej opłaty lub rozłożyć ją na raty. W związku ze zgłoszeniem do ubezpieczenia członków rodziny nie ponosi się dodatkowych kosztów.

Rozwiązanie umowy o dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne

Umowę o dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne można rozwiązać:

  1. Na pisemny wniosek ubezpieczonego złożony w NFZ.

W wypowiedzeniu umowy powinna być zawarta data rozwiązania umowy oraz należy dołączyć dowody opłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne, które były uregulowane w okresie trwania umowy, a także dokument potwierdzający uzyskanie innego tytułu ubezpieczenia (gdy następuje zmiana tytułu ubezpieczenia). Powiadomienie jest skuteczne najwcześniej z dniem złożenia wypowiedzenia we właściwym oddziale NFZ.

  1. W przypadku objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym z innego tytułu (ubezpieczeniem obowiązkowym lub jako członek rodziny) należy złożyć wniosek o rozwiązanie umowy (jak wyżej) w oddziale NFZ.

Po rozwiązaniu umowy dobrowolnego ubezpieczenia w NFZ należy dokonać wyrejestrowania na druku ZUS ZWUA we właściwym oddziale ZUS.