Doprowadzenie dłużnika i areszt - kto uiszcza zapłatę?

Doprowadzenie dłużnika i areszt - środki przymusu

Wierzycielowi w postępowaniu egzekucyjnym na mocy art. 916 kpc przysługuje uprawnienie do złożenia wniosku o doprowadzenie dłużnika do sądu. Z wnioskiem takim wierzyciel ma prawo wystąpić, jeżeli jego dłużnik nie pojawia się w sądzie bez uzasadnione przyczyny a tym samym nie dokonuje przedstawienia wykazu swojego majątku (wyjawienia majątku) oraz nie dopełnia obowiązkowi złożenia przyrzeczenia. Prawo przewiduje także inne sankcje możliwe do zastosowania przeciwko dłużnikowi w przypadku gdy dłużnik co prawda stawił się w wyznaczonym przez sąd terminie, ale stanowczo odmawia złożenia przyrzeczenia lub gdy stawił sie, lecz nie chce wyjawić swojego majątku bądź odmawia złożenia przyrzeczenia potwierdzającego prawdziwość wykazu majątku. W takich przypadkach sąd może nałożyć na dłużnika karę grzywny w wysokości do 5000 zł lub nawet orzec karę aresztu w wymiarze do 1 miesiąca. Powyższe sankcje niewątpliwie wpływają na skuteczność funkcjonowania instytucji wyjawienia majątku.

Oczywistym zdaje się w sytuacji opisanej powyżej, koszty aresztu świadka powinny być pokryte z budżetu państwa, a nie wierzyciela jako inicjatora postępowania. Natomiast pod tym względem nader często w sposób odmienny podchodzą do interpretacji owego zagadnienia, a mianowicie stosując wykładnie art. 916 § 1 k.p.c. który w poprzednim brzmieniu, odwoływał się do przepisów o egzekucji świadczeń niepieniężnych, oraz art. 1056 § 3 k.p.c. Zgodnie z przytoczonymi przepisami koszty wykonania aresztu powinny zostać pokryte z zarobków dłużnika. W związku z tym to wierzyciel obowiązany jest zapłacić z góry komornikowi sumę potrzebną na doprowadzenie dłużnika do aresztu a ponadto pokryć koszty jego wyżywienia przez czas odbywania kary (nie dotyczy to wypadku, gdy wierzyciel korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych).

Również na mocy § 25 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 stycznia 2004 roku w sprawie czynności administracyjnych związanych z wykonywaniem tymczasowego aresztowania oraz kar i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności oraz dokumentowania tych czynności, przyjęcie dłużnika do aresztu może nastąpić tylko po uprzednim przekazaniu przez organ doprowadzający sumy niezbędnej na wyżywienie dłużnika przez czas wykonywania środka przymusu lub w przypadku zwolnienia wierzyciela od kosztów sądowych – odpowiedniego dokumentu potwierdzającego ten fakt.

Doprowadzenie dłużnika i areszt - podsumowanie

Niezasadne jest stosowanie wykładni art. 916 § 1 k.p.c. w starym brzmieniu, jednakże cały problem w rozbieżności orzeczeń w kwestii pokrycia kosztów aresztu dłużnika spowodowany jest tym,że ustawodawca dokonując nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego nie dokonał nowelizacji rozporządzenia z dnia 13 stycznia 2004 r. Jednakże sprzeczność wynikła z tego powodu każdorazowo powinna być rozpatrywana na korzyść wierzyciela, gdyż na to wskazują zasady wykładni prawa.