Dotacja w podatkowej księdze przychodów i rozchodów

Rozpoczynając działalność gospodarczą przedsiębiorcy często korzystają z różnego rodzaju wsparcia finansowego, jak np. kredyty, pożyczki, czy dotacje. Prawidłowe rozliczenie tych ostatnich sprawia podatnikom wiele trudności. Przepisy w tej kwestii, często zawiłe i niezrozumiałe, powodują problemy w ich interpretacji. Odpowiedź na to, jak zewidencjonować otrzymaną dotację oraz jak rozliczyć zakupy nią sfinansowane, znajdziesz w tym artykule.

Czy otrzymana dotacja jest przychodem?

Jak wynika z art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami z działalności gospodarczej są również dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia otrzymane na pokrycie kosztów albo jako zwrot wydatków, z wyjątkiem gdy przychody te są związane z otrzymaniem, zakupem albo wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych.

Warto podkreślić, że w większości przypadków dotacje stanowią przychód zwolniony z opodatkowania, o czym mówi art. 21 ustawy:

“art. 21 ust. 1 Wolne od podatku dochodowego są: (...)

121) jednorazowe środki przyznane bezrobotnemu na podjęcie działalności, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy; (...)

129) dotacje, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, otrzymane z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego; (...)

136) płatności na realizację projektów w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich, otrzymane z Banku Gospodarstwa Krajowego, z wyłączeniem płatności otrzymanych przez wykonawców;

137) środki finansowe otrzymane przez uczestnika projektu jako pomoc udzielona w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1240, z późn. zm.)”.

Jak rozliczyć dotację w księdze przychodów i rozchodów?

W praktyce gospodarczej można wyróżnić dwa sposoby dotyczące ujmowania otrzymanej dotacji w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Księga jest ewidencją, w której co do zasady powinno wykazywać się te transakcje, które wywołują konsekwencje podatkowe. Jeżeli zaistniałe zdarzenia gospodarcze nie mają znaczenia dla podatku dochodowego od osób fizycznych co do zasady nie należy wykazywać ich w KPiR.

Jak wynika z objaśnień do prowadzenia księgi, przychody należy wykazywać w kolumnie 7 - sprzedaż towarów lub usług, oraz w kolumnie 8 - pozostałe przychody, czyli takie które nie wynikają z głównego profilu działalności firmy, np. odsetki bankowe, przychód ze sprzedaży środka trwałego itp.

Zatem przychodów zwolnionych z opodatkowania przedsiębiorca z pewnością nie powinien wykazywać ani w kolumnie 7 ani w kolumnie 8 księgi, gdyż ujmuje się w nich tylko te, które podlegają opodatkowaniu PIT.

Generalnie zgodnie z pierwszym sposobem stosowanym przez praktyków, otrzymanej dotacji nie należy ujmować w KPiR. Tłumaczą to tym, iż nie ma ona żadnego wpływu na podatek a zatem i na wyliczaną oraz opłacaną przez przedsiębiorcę zaliczkę.

Jednak w sytuacji, gdy podatnik chce wykazać otrzymaną dotację w księdze, kolumną odpowiednią do tego będzie kolumna 16, która służy do ujmowania uwag. Ta część tabeli, generalnie jest neutralna i de facto nie ma wpływu na zobowiązanie podatkowe. Bowiem, jak wynika z objaśnień do podatkowej księgi przychodów i rozchodów, kolumna 16 przeznaczona jest do wpisywania uwag co do treści zapisów w kolumnach 2-15. Może być także wykorzystywana np. do wpisywania pobranych zaliczek, obrotu opakowaniami zwrotnymi. W kolumnie tej mogą być także ewidencjonowane wartości przychodów faktycznie przez podatnika otrzymane. Można do nich zakwalifikować np. dotacje. Jednak, jak wynika z przepisów, mogą, ale nie muszą być ujmowane w niej przychody faktycznie otrzymane przez przedsiębiorcę.

Co do zasady decyzja o ujęciu przychodu (dotacji) w księdze należy do samego podatnika. Warto w tym miejscu podkreślić, że nawet w sytuacji, gdy przedsiębiorca nie wykaże otrzymanej dotacji w KPiR, zobligowany jest do przechowywania wszelkiej dokumentacji z nią związanej.

Zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych sfinansowany dotacją

W przypadku sfinansowania zakupu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dotacją, podatnicy nie posiadają prawa do zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów podatkowych. Wynika to wprost z art. 23 ust. 1 pkt 45 ustawy o PIT:

“Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywanych, według zasad określonych w art. 22a-22o, od tej części ich wartości, która odpowiada poniesionym wydatkom na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie tych środków lub wartości niematerialnych i prawnych, odliczonym od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym albo zwróconym podatnikowi w jakiejkolwiek formie.”

W przypadku, gdy zakup środka trwałego bądź WNiP został tylko w części sfinansowany dotacją, odpisy amortyzacyjne będą mogły stanowić koszt uzyskania przychodów, ale jedynie do tej części, która została uregulowana środkami własnymi przedsiębiorcy.

Mimo wszystko przedsiębiorca musi wprowadzić zakupiony środek trwały lub WNiP do ewidencji, sporządzić na tę okoliczność dokument OT - przyjęcie środka trwałego do użytkowania oraz plan amortyzacji.

Odpisów amortyzacyjnych nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów nie ujmuje się w KPiR.