Jak poprawnie zaksięgować leasing?

Leasing to dość specyficzny rodzaj umowy handlowej, dzięki której przedsiębiorca może wykorzystywać w swojej firmie sprzęt nie stanowiący jego własności. Jest to dobra droga na pozyskanie niezbędnych środków trwałych, których wartość przekracza jednorazowe możliwości właściciela firmy. Jednakże, zawierając umowę leasingu warto pamiętać, że generuje ona przychody i koszty, a co za tym idzie - ma wpływ na podatek dochodowy i VAT. Przeczytaj artykuł i dowiedz się, jak poprawnie zaksięgować leasing!

Leasing operacyjny

Leasing operacyjny został opisany w art. 23b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tym rodzaju umowy sprzęt, którego ona dotyczy, pozostaje w ewidencji środków trwałych leasingodawcy. Oznacza to, że leasingobiorca nie może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu odpisów amortyzacyjnych. Natomiast tym, co może zostać zaksięgowane jako wydatek firmowy, jest cała rata leasingowa, powiększona o konieczne opłaty manipulacyjne i prowizje. Także wszystkie koszty, poniesione na codzienną eksploatację środka trwałego - jak np. paliwo do samochodu - mogą zostać wprowadzone do wydatków firmowych, bez konieczności ograniczania ich kilometrówką.

Leasingodawca - jak wspomniano wcześniej - zawierając umowę leasingu operacyjnego, zobowiązuje się do dokonywania odpisów amortyzacyjnych środka trwałego. Natomiast do swoich przychodów zalicza on otrzymaną od leasingobiorcy całą opłatę leasingową.

Umowa leasingu operacyjnego przewiduje możliwość wykupienia środka trwałego przez leasingobiorcę.

Leasing jest też opodatkowany podatkiem od towarów i usług. W umowie leasingu operacyjnego zakłada się, że podatek ten będzie naliczany osobno dla każdej opłacanej raty. Jest to więc duża zaleta dla przedsiębiorców, którym zależna na rozłożeniu kosztów jak najbardziej “na raty”.

Leasing finansowy

Leasing finansowy to druga forma umowy, którą mogą wybrać leasingodawca i leasingobiorca. W dość dużym stopniu różni się ona od opisanego wcześniej leasingu operacyjnego. Przepisy jej dotyczące zawarte są w art. 23f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W momencie zawarcia umowy sprzęt, którego ona dotyczy, zostaje wprowadzony do ewidencji środków trwałych leasingobiorcy. Co za tym idzie, to właśnie ta strona dokonuje odpisów amortyzacyjnych i zalicza je do kosztów uzyskania przychodów.

W leasingu finansowym korzystający nie może zakwalifikować do wydatków firmowych całej raty leasingowej, którą opłaca za sprzęt. W tej sytuacji jedynym kosztem - obok odpisów amortyzacyjnych - są odsetki od części podstawowej raty. Odsetki takie obliczane są jako różnica pomiędzy kwotą spłaty a wartością początkową składnika majątku. Jednocześnie wyłącznie takie odsetki powiększają przychód leasingodawcy.

Umowa leasingowa przewiduje, że wraz z opłaceniem ostatniej raty leasingobiorca staje się właścicielem przedmiotu leasingu. Nie trzeba więc w tej sytuacji ustalać dodatkowych zasad wykupu.

Podatek VAT przy leasingu finansowym nie jest rozkładany na raty. Całą jego kwotę należy opłacić wraz z odprowadzeniem pierwszej raty leasingowej. Dlatego też decydując się na ten rodzaj umowy, należy liczyć się z koniecznością wypłacenia jednorazowo sporej kwoty pieniędzy.

Ważne! Podczas zawieszenia działalności można zaliczać do kosztów uzyskania przychodów opłaty leasingowe, pod warunkiem, że umowa leasingu została zawarta przed zawieszeniem firmy.

Opłata wstępna

Sposób zaksięgowania wstępnej opłaty leasingowej od zawsze budził spór pomiędzy organami podatkowymi a podatnikami. Z jednej strony koszty pośrednie - tzn, nie związane bezpośrednio z określonym przychodem - mogą być księgowane jednorazowo, w dacie ich poniesienia. Jednak zgodnie z art. 22 ust. 5c ustawy o PIT, jeśli taki wydatek dotyczy więcej niż jednego okresu rozliczeniowego i nie da się ustalić, w jakiej części odnoszą się do danego roku podatkowego, należy je podzielić i przyporządkować proporcjonalnie do poszczególnych okresów.

Tym, co wzbudzało w tej kwestii największe kontrowersje, było sposób odniesienia opłaty wstępnej do leasingu. Podatnicy zajęli w tej kwestii stanowisko, iż taka opłata powinna być księgowana jednorazowo, jako że warunkuje ona możliwość zawarcia umowy leasingu, a nie odnosi się bezpośrednio do poszczególnych rat. Organy skarbowe natomiast przyjęły, iż jest to wydatek ściśle związany z całą umową leasingu, w związku z czym należy rozliczać go proporcjonalnie wraz z poszczególnymi ratami.

Co ważne, sądy administracyjne, do których zwracali się przedsiębiorcy, w wydawanych przez siebie wyrokach są wyjątkowo zgodne. Przychylają się one do stanowiska podatników i możliwości księgowanie wstępnej opłaty leasingowej jednorazowo, z datą jej rzeczywistego opłacenia.

Wskutek jednolitego stanowiska sądów resort finansów wystosował pismo (Biuletyn Skarbowy nr 1 z 2012, nr DD6/033/87/ORK/11/PK-1299), w którym zaleca się organom skarbowym szczególne branie pod uwagę orzecznictwa podczas wydawania decyzji w sprawie księgowania opłaty wstępnej: “W (...) wymienionych wyrokach NSA wskazano, że fakt, iż opłata wstępna jest warunkiem zawarcia umowy leasingu, nie musi oznaczać, że dotyczy ona całego okresu trwania umowy. W ocenie Departamentu w przedmiotowej sprawie obecnie ukształtowała się jednolita linia orzecznicza sądów administracyjnych odmienna od dotychczasowego stanowiska prezentowanego przez niektóre sądy administracyjne: WSA w Warszawie w wyroku z 3 października 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1080/08 oraz WSA w Lublinie w wyroku z 25 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Lu 675/08, Ministerstwo Finansów oraz organy podatkowe. Mając na uwadze powyższe, Departament DD uważa, że wskazane jest uwzględnienie przy rozstrzyganiu wyżej wymienionej sprawy linii orzecznictwa potwierdzonej wyrokami NSA".

Ważne! Od 2013 roku możliwa jest zmiana stron leasingu - jeśli poza tym inne warunki umowy pozostają bez zmian, takie zdarzenie jest traktowane jako kontynuacja umowy. W przypadku zmiany dodatkowych warunków - poza stronami - fakt taki uznaje się za zawarcie nowej umowy leasingowej.