Jak tworzyć efektywne systemy wynagradzania?

Pracownicy tworzą potencjał firmy. Wnoszą do niej swoją wiedzę, umiejętności, zaangażowanie, a także poświęcają czas. Za to wszystko powinni otrzymywać zapłatę, aby nadal czuli motywację do działania na rzecz organizacji i nie myśleli o jej opuszczeniu. Mogą nam w tym pomóc rozmaite systemy wynagradzania. W tym artykule omówimy wszystkie, a także zasugerujemy, które z nich są najbardziej efektywne.

Różne systemy wynagradzania

Systemy wynagradzania to metody, zgodnie z którymi opracowuje się sumę pieniędzy, jaką otrzyma pracownik jako zapłatę za swoją pracę. Na wynagrodzenie wpływa szereg czynników, które powiązane są przede wszystkim z polityką danej firmy. Mogą do nich należeć między innymi: metody wartościowania i oceniania stanowisk pracy, formy płac czy system taryfowy.

Efektem przeanalizowania tych wszystkich czynników jest stworzenie wynagrodzenia adekwatnego do pracy danej osoby. Będzie się ono mieścić w jednym z rodzajów systemu wynagrodzeń, czyli:

  • wynikowym (dzielącym się dodatkowo na akord i prowizję),
  • czasowym,
  • mieszanym.

Zatem zaklasyfikowanie danego wynagrodzenia do jednego z powyższych rodzajów zależy od tego, czy weźmie się pod uwagę jednostki wyniku, miary czasu, czy wykonywanie wyznaczonych zadań.

Wynikowy system wynagradzania 

Wynikowy system wynagrodzeń jest stosowany w sytuacji, kiedy pracodawca chce bardziej efektywnie wykorzystać czas, umiejętności i wiedzę swoich podwładnych oraz opiera się na zależności sumy zapłaty od wartości wykonanej pracy. Występuje w nich dodatkowo podział na:

  • system akordowy - ustalane w nim wynagrodzenie zależy od wyników pracy danej osoby (zatem można go stosować tylko w przypadku pracy, której efekty można określić ilościowo); nie należy stosować go względem słabego pracownika, bo jeśli nawet pracując dużo, nie uzyska on zbyt wielu produktów, otrzyma niewielkie wynagrodzenie; praca na akord nie nadaje się także dla osób, które potrzebują mieć stały przychód, ponieważ w tym przypadku nie da się określić, ile dana osoba zarobi w przyszłych miesiącach; mimo że ten rodzaj ustalania zapłaty nie jest zawsze sprawiedliwy dla pracownika, pracodawca może przypuszczać, że będzie on bardzo efektywnie pracować, chcąc jak najwięcej zarobić;

  • system prowizyjny - polega na ustalaniu wynagrodzenia na podstawie transakcji zawartych przez podwładnego w imieniu pracodawcy; przy rozliczeniu pod koniec miesiąca od każdej transakcji obliczany jest (zwykle stały) procent zysku, który należy się pracownikowi; wysokość takiej prowizji zależy często od kwalifikacji osoby wykonującej dane obowiązki; nie jest to korzystne rozwiązanie dla osoby zatrudnionej, ponieważ nie określa realnie wkładu jej pracy, poza tym wiąże się z ryzykiem zawierania transakcji.

Czasowy system wynagradzania

Czasowy system wynagrodzeń jest chyba najczęściej stosowany przez pracodawców. Polega na ustalaniu wysokości zapłaty w stosunku do czasu, który dana osoba spędziła wykonując swoje obowiązki w firmie. Sprawdza się najlepiej w sytuacji, kiedy ciężko wskazać efekty pracy lub, gdy określone jest ile pracy i w jaki sposób, ma wykonać pracownik w danej jednostce czasu - godzinie, dniu, tygodniu albo miesiącu. Zaletą tego systemu wynagradzania, przede wszystkim dla pracownika, jest stała wartość wynagrodzenia.

Mieszany system wynagradzania

Ostatnią metodą ustalania kwot wynagrodzeń jest mieszany system wynagrodzeń. Jest on połączeniem rodzajów obliczania płac przedstawionych powyżej. Dzieje się tak, ponieważ zawiera zarówno części stałe, jak i zmienne, a także świadczenia pracownicze i wynagrodzenia w formie rzeczowej. Taki system niesie ze sobą dużo korzyści dla pracodawcy. Przede wszystkim zyskuje on swobodę w wyborze rodzaju wynagrodzenia. Poza tym korzystając zarówno z rozliczania wynikowego, jak i czasowego, może on zmotywować swoich podwładnych do lepszego i bardziej wydajnego wykonywania swoich zadań.  

Systemy wynagradzania są różne i należy dopasować je do profilu firmy. Decyzja o sposobie wynagradzania pracowników zależy od kierownika. Warto zatem, żeby zastanowił się, który rodzaj przyniesie nie tylko korzyści jego firmie, ale także zwiększy efektywność pracy podwładnych.