Jak założyć zakład przetwórstwa owoców i warzyw

Zakład przetwórstwa owoców i warzyw zajmuje się pierwotnym i pogłębionym przerobem owoców i warzyw na niżej wymienione:

  • wina owocowe, susze,

  • miody pitne,

  • konserwy warzywne i warzywno-mięsne,

  • marynaty owocowe i warzywne, kompoty,

  • dżemy, powidła, marmolady i konfitury,

  • soki,

  • napoje i nektary owocowe i warzywne,

  • mrożonki owocowo-warzywne.

Rodzaj produkowanych przetworów zależny jest przede wszystkim od pory roku. W czasie sezonu letniego, zakłady stawiają przede wszystkim na soki i napoje, natomiast zimą na dżemy, przeciery, marynaty itd. Mrożonki i susz mogą być produkowane niezależnie od pory roku.

Aby produkować przetwory owocowo-warzywne, zakład musi spełnić szereg wymogów sanitarno-higienicznych.

Wymagania wstępne związane z prowadzeniem zakładu przetwórstwa owoców i warzyw

Działalność zajmująca się produkcją, składowaniem, konfekcjonowaniem i obrotem artykułami rolno-spożywczymi (w tym owocami i warzywami w stanie surowym lub przetworzonym) musi być zgłoszona wojewódzkiemu inspektorowi jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (WIJHARS) właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę zgłaszającego.

Nie dotyczy to jednak:

  • rolników oraz przedsiębiorców wyrabiających wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

  • działalności gospodarczej w zakresie obrotu detalicznego artykułami rolno-spożywczymi.

Zgłoszenia należy dokonać najpóźniej w dniu rozpoczęcia działalności gospodarczej.

Przetwórstwo owoców i warzyw wymaga także rejestracji i zatwierdzenia zakładu w rozumieniu przepisów o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Organem rejestracyjnym jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny (PIS).Po zatwierdzeniu lub warunkowym zatwierdzeniu można rozpocząć działalność. Wniosek o zatwierdzenie zakładu należy złożyć najpóźniej na 14 dni przed rozpoczęciem działalności.

Jeżeli zakład prowadzi jedynie obrót owocami i warzywami, musi poinformować o tym wojewódzkiego inspektora jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych właściwego ze względu na swoje miejsce zamieszkania lub siedzibę.

Osoby, które pracują w zakładzie przetwórstwa owoców i warzyw, muszą uzyskać określone przepisami prawa orzeczenie lekarskie dla celów sanitarno-epidemiologicznych o braku przeciwwskazań do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby. Otrzymane orzeczenie oraz wszystkie dokumenty z tym związane należy przechowywać w aktach osobowych pracownika, najlepiej w miejscu pracy, na wypadek kontroli organów urzędowej kontroli żywności.

Uwaga!

Jeżeli zakłady zajmują się dodatkowo skupem, przechowywaniem i sprzedażą grzybów, muszą zatrudniać klasyfikatorów grzybów lub grzyboznawców.

Określenie numeru PKD dla zakładu przetwórstwa owoców i warzyw

Z działalnością dotyczącą przetwórstwa owoców i warzyw łączą się trzy klasyfikacje:

10.31.Z - Przetwarzanie i konserwowanie ziemniaków, obejmuje:

  • przetwarzanie i konserwowanie ziemniaków:

  • produkcję gotowych mrożonych ziemniaków,

  • produkcję ziemniaków purée w proszku,

  • produkcję chrupek ziemniaczanych (chipsów),

  • produkcję mąki i mączki ziemniaczanej,

  • przemysłowe obieranie ziemniaków.

10.32.Z - Produkcja soków z owoców i warzyw, obejmuje:

  • produkcję soków z owoców i warzyw,

  • produkcję koncentratów ze świeżych owoców i warzyw.

10.39.Z - Pozostałe przetwarzanie i konserwowanie owoców i warzyw, obejmuje:

  • produkcję żywności składającej się głównie z owoców lub warzyw, z wyłączeniem gotowych dań - mrożonych lub w puszkach,

  • konserwowanie owoców, orzechów i warzyw poprzez zamrażanie, suszenie, zalewanie olejem lub octem, puszkowanie itp.,

  • wytwarzanie owocowych i warzywnych artykułów spożywczych,

  • produkcję dżemów, marmolady i galaretek,

  • prażenie orzechów,

  • produkcję artykułów spożywczych z orzechów,

  • produkcję łatwo psujących się gotowych potraw z owoców i warzyw, takich jak sałatki lub obrane lub pocięte warzywa.

Formy prowadzenia zakładu przetwórstwa owoców i warzyw

Zakład przetwórstwa owoców i warzyw można prowadzić w dowolnej formie działalności gospodarczej, poza spółką partnerską, którą zawiązać mogą tylko wolne zawody. Jednoosobową działalność gospodarczą oraz spółkę cywilną należy zarejestrować w CEIDG. Natomiast spółki: jawną, komandytową, komandytowo-akcyjną, z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjną należy zarejestrować w KRS.

Jak założyć zakład przetwórstwa owoców i warzyw?

W Polsce prowadzenie działalności jest dopuszczalne w następujących formach:

Jednoosobowa działalność gospodarcza a zakład przetwórstwa owoców i warzyw

Tę działalność można prowadzić samodzielnie, tym samym jest się jedynym właścicielem oraz reprezentantem zakładu przetwórstwa owoców i warzyw. Przedsiębiorca, który wybrał jednoosobową działalność ma możliwość prowadzenia w najprostszy sposób ewidencję księgową i nie obowiązuje go wiele formalności. Do założenia działalności nie jest potrzebny kapitał założycielski.

Jednak do minusów można zaliczyć fakt, że w tej formie prowadzenia zakładu przetwórstwa owoców i warzyw, za całość odpowiada się prywatnym majątkiem. Odpowiedzialnością tą może zostać także obarczony małżonek.

Spółka cywilna a zakład przetwórstwa owoców i warzyw

Spółkę cywilną zakładają przynajmniej dwie osoby fizyczne bądź prawne - informację o jej założeniu każdy wspólnik zgłasza osobno na CEIDG. Spółka cywilna nie podlega rejestracji w KRS. Do jej założenia nie jest potrzebny własny kapitał, wspólnicy odpowiadają za zobowiązania majątkiem wspólnym bądź osobistym.

Spółki handlowe a zakład przetwórstwa owoców i warzyw

Wszystkie spółki zaliczające się do handlowych, czyli:

  • spółka jawna,

  • spółka partnerska,

  • spółka komandytowa,

  • spółka komandytowo-akcyjna,

  • spółka z o.o.,

  • spółka akcyjna,

wymagają rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym, prowadzonym przez sądy rejonowe właściwe ze względu na siedzibę tworzonej spółki.

Najlepsza forma opodatkowania zakładu przetwórstwa owoców i warzyw

Prowadząc działalność przetwórstwa owoców i warzyw, przedsiębiorca można wybrać jedną z następujących form opodatkowania:

  • opodatkowanie na zasadach ogólnych,

  • opodatkowanie podatkiem liniowym,

  • opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Prowadząc zakład przetwórstwa owoców i warzyw, podatnik nie ma prawa rozliczać się według karty podatkowej.

Zakład przetwórstwa owoców i warzyw a opodatkowanie na zasadach ogólnych

Zasady ogólne to podstawowa forma opodatkowania - zostaje przydzielona podatnikowi, jeśli ten nie wybierze żadnej innej. Ta forma rozliczeń pozwala na płacenie podatku w wysokości 18%  po obniżeniu jej o kwotę wolną od podatku 556,02 zł oraz według stawki 32% 14.839 zł  plus nadwyżka ponad 85.528 zł podstawy opodatkowania. Kwota podatku może być odliczona o przewidziane w ustawie ulgi i odliczenia.

Zakład przetwórstwa owoców i warzyw a opodatkowanie podatkiem liniowym

Rozliczając się podatkiem liniowym, przedsiębiorca rozlicza się według stałej stawki - 19% - niezależnie od wysokości dochodów. Podatek liniowy opłaca się tym podatnikom, których roczny dochód przekracza 100 tys. złotych. Jednak korzystanie z tej formy rozliczenia wyklucza możliwość obniżenia kwoty podatku o ulgi i odliczenia. Nie można też rozliczać się wspólnie z małżonkiem.

Zakład przetwórstwa owoców i warzyw a ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Korzystanie z ryczałtu wiąże się głównie z brakiem możliwości zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów. W rozliczeniu bierze się pod uwagę jedynie przychody z prowadzonej działalności.

Każda działalność, o ile przysługuje jej możliwość rozliczenia ryczałtem, opodatkowana jest inną stawką. Dla zakładu przetwórstwa owoców i warzyw, poza wytwarzaniem win owocowych, stawka ryczałtu wynosi 5,5 % – od przychodów z działalności wytwórczej.

Wybierając ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, przedsiębiorca traci możliwość rozliczenia się z małżonkiem, nie odliczy także ulgi na dzieci.

Zakład przetwórstwa owoców i warzyw - z VAT czy bez?

W przypadku prowadzenia zakładu przetwórstwa owoców i warzyw, przedsiębiorstwo, które nie osiąga przychodów wyższych niż 150 tys. złotych, może korzystać ze zwolnienia z VAT. W praktyce jednak takie zakłady osiągają o wiele wyższe obroty, dlatego najczęściej są opodatkowane podatkiem VAT. Dodatkowo, większość klientów zakładu przetwórstwa to firmy - również podatnicy VAT.

Świadcząc w zakładzie przetwórstwa owoców i warzyw usługi na rzecz osób fizycznych, przy przekroczeniu obrotu na poziomie 20 tys. złotych warto rozważyć zakup kasy fiskalnej. Przy zakupie pierwszej kasy fiskalnej podatnik ma możliwość skorzystania z ulgi na zakup kasy fiskalnej.

Składki ZUS dla zakładu przetwórstwa owoców i warzyw

Przedsiębiorca musi się zgłosić do ubezpieczeń w ZUS najpóźniej 7 dni po założeniu działalności. Robi to na druku ZUS ZUA, jeżeli zakład przetwórstwa owoców i warzyw jest jego jedynym tytułem do ubezpieczeń, lub na ZUS ZZA, jeżeli pracuje także innym miejscu.

Przedsiębiorcy, którzy otworzyli jednoosobową działalność gospodarczą do prowadzenia zakładu przetwórstwa owoców i warzyw, mają prawo ze skorzystania z preferencyjnych składek ZUS. Oznacza to, że przez 24 miesiące płacą pomniejszone ubezpieczenie społeczne (bez dobrowolnego chorobowego). Nie muszą też odprowadzać składek na Fundusz Pracy.

Konto firmowe dla zakładu przetwórstwa owoców i warzyw

Przepisy nie określają jednoznacznie, czy przedsiębiorca musi zakładać osobne konto firmowe. Przedsiębiorca może używać do prowadzenia zakładu przetwórstwa owoców i warzyw konta prywatnego, jednak musi on być jego jedynym właścicielem (nie może być współdzielone np. z małżonkiem).

Jakie warunki lokalowe dla zakładu przetwórstwa owoców i warzyw?

Poza typowymi procesami przetwórstwa oraz produkcji, na terenie zakładu mogą odbywać się dodatkowe czynności związane z warzywami i owocami, polegające na ich przechowywaniu, przygotowaniu do pakowaniu lub dostawie do odbiorcy.

Handel ten może zachodzić okresowo (najczęściej latem), jednak jeśli zakład przetwórstwa owoców i warzyw jest usługą całoroczną, wymagane kontrola i nadzór nad jakością handlową w/w produktów odbywać się będzie w trybie ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno.

Dodatkowo, zakład przetwórstwa owoców i warzyw musi spełniać określone normy sanitarne. Szczególne wymagania dla pomieszczeń, w których się przygotowuje, poddaje obróbce lub przetwarza środki spożywcze zostały zamieszczone w rozdziale II  Rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych.

Zakład przetwórstwa owoców i warzyw a ochrona środowiska

Nawet najmniejsze zakłady zajmujące się przetwórstwem muszą być świadome, że ilość zużywanej wody i jej źródło, zrzut ścieków czy gospodarka odpadami będzie wymagała dokonania oceny oddziaływania na otoczenie. Skutkiem tej oceny jest wydanie odpowiedniej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych i konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Do przetwórstwa owoców i warzyw potrzebne są specjalne maszyny, natomiast do ich zamontowania przedsiębiorca potrzebuje decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Aby ją otrzymać, należy złożyć wniosek u wójta, burmistrza czy prezydenta właściwego ze względu na położenie zakładu przetwórstwa owoców i warzyw. Do wniosku należy dołączyć:

  • raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub kartę informacyjną przedsięwzięcia (dla inwestycji mogących tylko potencjalnie oddziaływać na środowisko);

  • poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;

  • wypis z rejestru gruntów obejmujący przewidywany teren.

Aby przetwórstwo mogło legalnie działać, potrzebne jest jeszcze pozwolenie wodnoprawne (dotyczy szczególnego korzystania z wód, np. pobór wody w dużej ilości powyżej 100 m3 na dobę). Pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód wydaje się na okres nie dłuższy niż 20 lat.

Uwaga!

Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym.

Marketing w zakładzie przetwórstwa owoców i warzyw

W zależności od tego, jaka jest wielkość zakładu przetwórstwa owoców i warzyw oraz na jaką skalę działa, reklama może przybrać różne formy. Wcale nie oznacza to, że mniejsze zakłady są skazane na klęskę, wystarczy jedynie dobry marketing, podparty wysoką jakością produktów. W Polsce już od kilku lat można zauważyć modę na zdrowe i ekologiczne jedzenie, dlatego regionalny zakład przetwórstwa z naturalnymi sokami czy dżemami może się okazać strzałem w dziesiątkę.

Warto zadbać o to, aby produkty wytwarzane były bez zbędnych ulepszaczy. Jeżeli odnoszą się w jakiś sposób do regionalnej kuchni, mogą zostać zgłoszone do Europejskiej Sieci Dziedzictwa Kulinarnego. Program ten zrzesza producentów i wytwórców regionalnych, naturalnych i ekologicznych produktów. Dziedzictwo Kulinarne wspiera ich działania i pomaga im wypłynąć na szerszym rynku kulinarnym.

W większych miastach coraz częściej można się także spotkać z jarmarkami produktów ekologicznych, na które zjeżdżają się producenci z całego kraju, oferując swoje produkty. W tej branży nie jest najważniejsza reklama, a jakość wytwarzanych przysmaków. Kucharze czy blogerzy kulinarni mogą zdziałać cuda, polecając wybrane przez nich przetwórnie.

Równie dobrym pomysłem może być także nawiązanie współpracy z lokalnymi restauracjami, które będą oferować produkty przetwórni lub dodawać je do przyrządzanych dań. Oczywiście dużo mogą zdziałać także tradycyjne formy reklamy, jak telewizja czy internet.

 

zakład przetwórstwa owoców i warzyw