Jakie podatki musi płacić przedsiębiorca?

Przedsiębiorcy, poza podstawowymi podatkami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej, jak PIT i VAT, mogą być zobowiązani do płacenia dodatkowych danin. Wśród najczęściej spotykanych podatków pośrednich można wymienić: podatek od nieruchomości, podatek od środków transportu, podatek akcyzowy, podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC).

Podatek od nieruchomości

Kwestię podatku od nieruchomości reguluje Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych z 12 stycznia 1991 r. Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

  • właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych,
  • w posiadaniu samoistnych nieruchomości lub obiektów budowlanych,
  • użytkownikami wieczystych gruntów.

Opodatkowaniu podlegają grunty, budynki oraz budowle lub ich części związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Stawkę podatku ustala samodzielnie gmina w drodze uchwały.

Trudności z opodatkowaniem mogą pojawić się w sytuacji, gdy na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej wyznaczona jest część mieszkania lub domu. Wiąże się to ze zmianą przeznaczenia lokalu lub jego części, co w konsekwencji spowoduje dużo większą stawkę podatku od nieruchomości.

Przedsiębiorca, który jest płatnikiem podatku od nieruchomości, może zaliczyć w koszty uzyskania przychodu pełną wartość podatku w dacie wydania decyzji przez właściwy organ, bez względu na ratalny sposób jego regulowania.

Podatek od środków transportu

Do płacenia podatku od środków transportu są zobowiązane osoby fizyczne i osoby prawne, które są właścicielami środków transportu oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany oraz posiadacze środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu.

Rodzaje pojazdów, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od środków transportu zostały wymienione w art. 8 ust. 1 Ustawy o podatkach i opłatach lokalnych:

  • samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton;
  • samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton;
  • ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów od 3,5 tony i poniżej 12 ton;
  • ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów równej lub wyższej niż 12 ton;
  • przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego;
  • przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą równą lub wyższą niż 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego;
  • autobusy.

Obowiązek podatkowy w podatku od środków transportu powstaje w pierwszym dniu miesiąca następującym po miesiącu, w którym zarejestrowano pojazd na terytorium RP lub w przypadku, gdy pojazd był zarejestrowany w chwili nabycia, to za moment obowiązku podatkowego należy uznać pierwszy dzień miesiąca następującego po miesiącu, w którym pojazd został nabyty.

W przypadku gdy pojazd zostanie wycofany z ruchu na określony czas, to po upływie tego czasu ponownie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od środków transportu. Za moment podatkowy należy uznać wówczas pierwszy dzień miesiąca następującego po miesiącu, w którym pojazd został przywrócony do ruchu.

Natomiast obowiązek podatkowy wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportu został wyrejestrowany.

W celu rozliczenia podatku od środków transportowych podatnik składa deklarację DT-1 oraz DT-1/A.

Jeżeli podatek od środków transportu dotyczy pojazdów wykorzystywanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wartość podatku będzie mogła stanowić koszt uzyskania przychodu przedsiębiorcy.

Podatek akcyzowy

Kwestia podatku akcyzowego została uregulowana na mocy Ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym. Zgodnie z tym aktem prawnym podatnikiem podatku akcyzowego jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej,  która dokonuje czynności podlegających opodatkowaniu akcyzą lub wobec której zaistniał stan faktyczny podlegający opodatkowaniu. Wykaz wyrobów akcyzowych został określony w art. 13 ust. 1 wspomnianej ustawy. Znajdziemy w nim: paliwa silnikowe, oleje opałowe i gaz, napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe zharmonizowane. Wśród wyrobów niezharmonizowanych należy wymienić, np. futra, perfumy, broń palną.

Akcyzę płaci się w zależności od obrotu tego typu towarami. Przy imporcie podstawę opodatkowania stanowi wartość celna powiększona o należne cło. W przypadku podatku akcyzowego obowiązek podatkowy powstaje z dniem wykonania czynności lub zaistnienia stanu faktycznego podlegających opodatkowaniu akcyzą, co wynika z art. 10 ust. 1 ustawy, i co zostało doprecyzowane w kolejnych ustępach.

Podatek PCC

Podatek od czynności cywilnoprawnych został uregulowany w ustawie z dnia 9 września 2000 r. i jest jednym z typów podatków majątkowych. Odnosi się głównie do obrotu tym majątkiem.

Do zapłaty PCC zobowiązane są osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które są stronami czynności cywilnoprawnych. Obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach. Jeżeli podatek ciąży na kilku podmiotach albo stronach umowy zamiany, albo wspólnikach spółki cywilnej, do zapłaty podatku solidarnie są zobowiązane wszystkie podmioty. Oznacza to, że nie można od tego podatku odejść. Warto również zaznaczyć, że podatek PCC jest to należność podatkowa, która najczęściej występuje w obrocie gospodarczym.

Czynności, które należy opodatkować zostały wymienione w zamkniętym katalogu - art. 1 ust. 1 ustawy o PCC:

  • umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
  • umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
  • umowa darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
  • umowy dożywocia,
  • umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
  • ustanowienie hipoteki,
  • ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
  • umowy depozytu nieprawidłowego,
  • umowy spółki.

Obowiązek podatkowy ciąży:

  • przy umowie sprzedaży - na kupującym,
  • przy umowie zamiany - na stronach czynności,
  • przy umowie darowizny - na obdarowanym,
  • przy umowie dożywocia - na nabywcy własności nieruchomości,
  • przy umowie o dział spadku lub o zniesienie współwłasności - na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udziałów spadku lub we współwłasność,
  • przy ustanowieniu odpłatnego użytkowania, w tym również nieprawidłowego
  • oraz odpłatnej służebności – na użytkowniku lub nabywającym prawo służebności
  • przy umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego – na biorącym
  • pożyczkę lub przechowawcy
  • przy umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego – na biorącym
  • pożyczkę lub przechowawcy
  • przy umowie spółki cywilnej – na wspólnikach, a przy pozostałych umowach
  • spółki – na spółce.