Komu i kiedy przysługuje prawo do urlopu okolicznościowego oraz do płatnego zwolnienia z pracy?

Komu przysługuje prawo do urlopu okolicznościowego?

Urlop okolicznościowy przysługuje pracownikom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę. Prawo to wynika z § 15 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15.05.1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy.

Wspomniany przepis wskazuje, że pracodawca jest zobowiązany zwolnić pracownika od pracy na czas obejmujący:

a) 2 dni w razie:

  • ślubu pracownika,
  • urodzenia się pracownikowi dziecka,
  • zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy,

b) 1 dzień w razie:

  • ślubu dziecka pracownika,
  • zgonu i pogrzebu siostry pracownika, jego brata, teściowej, teścia, babki, dziadka, a także innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką.

Urlop okolicznościowy udzielany jest zatem pracownikowi w związku z sytuacjami rodzinnymi. Zwykle w czasie takiej przerwy pracownikowi przysługuje pełne wynagrodzenie za pracę. Jest ono obliczane na zasadach obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego z tym, że jego składniki ustalane w wysokości przeciętnej oblicza się z miesiąca, w którym przypadło zwolnienie od pracy lub okres niewykonywania pracy.

Obowiązek udzielenia dni wolnych z prawem do zachowania wynagrodzenia

Ponadto pracodawca ma obowiązek udzielenia dni wolnych z zachowaniem prawa do wynagrodzenia między innymi:

a) pracownikowi, któremu pracodawca wypowie umowę o pracę - na poszukiwanie nowej pracy w wymiarze:

  • 3 dni - jeśli okres wypowiedzenia wynosi 3 miesiące oraz gdy ulegnie on skróceniu na podst. art. 36 (1) § 1
  • 2 dni - w przypadku, gdy okres wypowiedzenia nie przekracza miesiąca.

 

Płatne zwolnienie będzie przysługiwało tylko w przypadku, gdy to pracodawca wypowie umowę i gdy okres tego wypowiedzenia wynosi co najmniej dwa tygodnie. Nie ma w tym wypadku znaczenia wymiar etatu na jaki zatrudniony był pracownik.

b) pracownikowi będącemu krwiodawcą - na czas oddawania krwi w stacji krwiodawstwa.

Wszystkie przewidziane zwolnienia od pracy wyszczególnione zostały w II rozdziale Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r.

Co więcej, wymiar urlopu okolicznościowego czy też dni wolnych nie jest zależny od wymiaru etatu pracownika. Nie ma zatem znaczenia, czy pracownik zatrudniony jest na cały etat, ½ czy też ¾ etatu, w każdym przypadku wymiar przysługujących dni wolnych będzie taki sam przy danej okoliczności.

Aby pracownik mógł skorzystać z urlopu okolicznościowego bądź innych dni wolnych musi dopełnić pewnych obowiązków. Jeśli zdarzenie uprawniające do skorzystania z urlopu jest przewidywalne np. ślub, pracownik powinien uprzedzić pracodawcę np. poprzez złożenie wniosku urlopowego z zaznaczeniem, iż chodzi o urlop okolicznościowy. Konieczne jest również odpowiednie udokumentowanie nieobecności np. poprzez dostarczenie aktu małżeństwa, zgonu czy urodzenia. W przypadku krwiodawcy dokumentem takim może być natomiast imienne oświadczenie ze stacji krwiodawstwa.

Jeśli natomiast zdarzenie jest nagłe - niedające się przewidzieć, pracownik zobowiązany jest zawiadomić pracodawcę o wystąpieniu okoliczności uprawniających go do skorzystania z urlopu okolicznościowego najpóźniej w drugim dniu nieobecności. Następnie zobowiązany jest przedstawić dokumenty potwierdzające prawo do skorzystania z takiego urlopu.