Kradzież przedmiotu leasingu w rozliczeniu leasingobiorcy

Wielu przedsiębiorców, zamiast bezpośredniego zakupu samochodu czy też innego środka trwałego, decyduje się na inne, alternatywne rozwiązanie, jakim jest jest leasing. Taka umowa może jednak nieść ze sobą spore ryzyko, szczególnie w przypadku kradzieży rzeczy. Przeczytaj artykuł i dowiedz się, jak prawidłowo ująć kradzież przedmiotu leasingu

Zasady leasingu

Leasing został szczegółowo unormowany w przepisach Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 7091 kodeksu, przez umowę leasingu finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do używania bądź do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony. Korzystający zobowiązuje się natomiast zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne. Wynagrodzenie musi być równe co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego.

Wielu podatników nie zdaje sobie sprawy, iż leasing niesie za sobą nie tylko korzyści ale również ogromne ryzyko. Umowy leasingu zawierają najczęściej postanowienia, jakie obowiązują w przypadku utraty jego przedmiotu. Przedsiębiorcy zazwyczaj nie są świadomi faktu, iż leasing, nawet w przypadku kradzieży środka trwałego, niesie za sobą obowiązek uregulowania wszystkich rat wynikających z umowy. Obowiązek ten nie wynika wyłącznie z umowy zawartej między leasingodawcą a leasingobiorcą, a przede wszystkim z przepisów Kodeksu cywilnego.

Art. 709(5) kodeksu normuje, iż jeśli po wydaniu rzeczy korzystającemu, została ona utracona z powodu okoliczności, za które finansujący nie ponosi odpowiedzialności (np. kradzież), umowa leasingu wygasa. W takiej sytuacji korzystający powinien niezwłocznie zawiadomić finansującego o utracie rzeczy. Ponadto, finansujący (leasingodawca) może żądać od korzystającego natychmiastowego zapłacenia wszystkich przewidzianych w umowie, niezapłaconych rat. Raty te powinny zostać pomniejszone o korzyści, jakie finansujący uzyskał wskutek ich zapłaty przed umówionym terminem i wygaśnięcia umowy leasingu oraz z tytułu ubezpieczenia rzeczy, a także naprawienia szkody.

Tak więc, na podstawie przytoczonych przepisów, leasingobiorca zobowiązany jest do zapłaty wszystkich pozostałych rat leasingowych, bez względu na to, czy firma ubezpieczeniowa wypłaci ubezpieczenie czy też nie. Obowiązek zapłaty dotyczy wszystkich rat leasingowych, także tych dotyczących okresów następujących po okresie, w którym utracono środek trwały. Raty mogą zostać pomniejszone o ewentualny zwrot od ubezpieczyciela.

W praktyce, jako zabezpieczenie umowy leasingu, stosuje się najczęściej weksle. Zastosowanie takiego zabezpieczenia skutkuje tym, iż w ciągu dwóch tygodni, jeśli korzystający nie zapłaci pozostałych rat, ogłoszony zostanie wyrok w postępowaniu nakazowym. W związku z tym u leasingodawcy pojawi się komornik w imieniu firmy leasingowej jako wierzyciela.

Raty leasingu jako koszty uzyskania przychodów

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o PIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. W art. 23 nie zostały wymienione raty leasingu, a więc na tej podstawie można uważać je za koszty podatkowe.

Art. 23b ust. 1 reguluje dokładnie, kiedy raty leasingu stanowią koszty uzyskania przychodów u podatnika. I tak, zgodnie z tym przepisem, opłaty ustalone w umowie leasingu, ponoszone przez korzystającego w podstawowym okresie umowy z tytułu używania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, stanowią przychód finansującego i odpowiednio koszt uzyskania przychodów korzystającego, jeżeli:

  • umowa leasingu, w przypadku gdy korzystającym nie jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, została zawarta na czas oznaczony, stanowiący co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji, jeżeli przedmiotem umowy leasingu są podlegające odpisom amortyzacyjnym rzeczy ruchome lub wartości niematerialne i prawne, albo została zawarta na okres co najmniej 5 lat, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym nieruchomości;
  • umowa leasingu, w przypadku gdy korzystającym jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, została zawarta na czas oznaczony;
  • suma ustalonych opłat w umowie leasingu, o której mowa w poprzednich punktach, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, odpowiada co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, a w przypadku zawarcia przez finansującego następnej umowy leasingu środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej będących uprzednio przedmiotem takiej umowy odpowiada co najmniej jego wartości rynkowej z dnia zawarcia następnej umowy leasingu.

W tej sytuacji nie ma znaczenia, czy opłaty leasingowe ponoszone są w trakcie trwania umowy, czy też po jej zakończeniu. Są to bowiem ciągle opłaty leasingowe wynikające bezpośrednio z umowy leasingu.

Tak więc, po przeanalizowaniu przytoczonych przepisów, należy uznać, iż pozostałe do zapłaty raty po zmniejszeniu ich o uzyskane przez leasingodawcę odszkodowanie z tytułu polisy AC, należy uznać za koszty związane z umową leasingu. W związku z tym powinno zaliczyć się je do kosztów uzyskania przychodów.

Kwestię zaliczenia ww. opłat leasingowych do kosztów podatkowych, poruszył także Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Warszawie, w interpretacji indywidualnej z dnia 20.12.2006 r. (1472/ROP1/423-322/06/KM). Na podstawie obowiązujących przepisów, potwierdził on wyżej przyjęte stanowisko co do zaliczana opłat leasingowych do kosztów podatkowych. Zgodnie z interpretacją, pozostałe do zapłaty raty po pomniejszeniu o uzyskane przez Leasingodawcę odszkodowanie z tytułu polisy AC, należy uznać za koszty związane z umową leasingową, i tym samym powinny być ujęte w kosztach stanowiących koszty uzyskania przychodów.