Leasing finansowy samochodu - rozliczenie podatkowe

Polscy przedsiębiorcy w celu sfinansowania zakupu firmowego majątku, w tym przede wszystkim samochodów, bardzo często sięgają po leasing. Mogą oni wybierać między jego dwoma formami - leasingiem finansowym oraz leasingiem operacyjnym. Największą popularnością cieszy się drugi z wymienionych rodzajów, ponieważ jest to łatwiejsza do rozliczenia forma wersja leasingu. Większe problemy sprawia przedsiębiorcom jego finansowa odmiana. Jak rozliczyć leasing finansowy samochodu? Przeczytaj nasz artykuł, a rozliczenie leasingu finansowego nie będzie miało przed tobą żadnych tajemnic!

Leasing finansowy - jak to działa?

W przypadku leasingu finansowego umowa zawierana jest na okres powyżej 12 miesięcy. W przeciwieństwie do jego operacyjnej odmiany, leasingobiorca wprowadza przedmiot leasingu do ewidencji środków trwałych i amortyzuje go w czasie. Co ważne, po opłaceniu ostatniej raty leasingowej przedmiot ten staje się własnością przedsiębiorcy.

Uwaga!

Cechą charakterystyczną leasingu finansowego jest konieczność opłacenia całej kwoty VAT związanego z umową wraz z pierwszą ratą.

 

Leasing finansowy daje przedsiębiorcy możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu jedynie części odsetkowej raty leasingowej oraz odpisów amortyzacyjnych, które są konsekwencją wprowadzenia przedmiotu leasingu do środków trwałych.

Leasing finansowy samochodu

Przedsiębiorca, który zdecydował się na leasing finansowy samochodu w pierwszej kolejności powinien ustalić jego wartość początkową, a następnie wprowadzić go do ewidencji środków trwałych oraz poddać amortyzacji w czasie.

Ustalenie wartości początkowej samochodu - leasing finansowy samochodu

Ustalając wartość początkową samochodu w leasingu finansowym, należy zastosować ogólne regulacje wskazane w art. 22g Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Szczególnie ważny jest tutaj ust. 1 pkt 1 niniejszego artykułu, zgodnie z którym w przypadku odpłatnego nabycia wartość początkową środka trwałego ustala się na podstawie ceny nabycia. Co należy rozumieć pod tym pojęciem? Wyjaśnia je art. 22g ust. 3 ustawy o PIT:

“Za cenę nabycia uważa się kwotę należną zbywcy, powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania, a w szczególności o koszty transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych, opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji, oraz pomniejszoną o podatek od towarów i usług, z wyjątkiem przypadków, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami podatek od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. W przypadku importu cena nabycia obejmuje cło i podatek akcyzowy od importu składników majątku.”

 

W leasingu finansowym przez kwotę należną zbywcy należy rozumieć sumę rat kapitałowych, które podatnik jest zobligowany uiścić w trakcie trwania umowy z firmą leasingową. Z reguły suma ta jest wskazana w jej treści.

Wartość tę można powiększyć o koszty związane z zakupem poniesionym do dnia przyjęcia samochodu do użytkowania, jak np. koszty rejestracji, czy naliczony VAT niepodlegający odliczeniu.

Niezwykle istotne jest również określenie zasad odliczenia VAT od wydatków związanych z nabyciem i użytkowaniem samochodu. Poza warunkami technicznymi pojazdu, należy wziąć pod uwagę sposób jego wykorzystywania (cele firmowe, cele mieszane) i niekiedy dokonanie dodatkowych zgłoszeń (np. VAT-26). Podatnik co do zasady może odliczyć 100% lub 50% VAT z faktur zakupu dotyczących pojazdu.

Leasing finansowy samochodu - amortyzacja

Jeżeli jest już znana wartość początkowa samochodu w leasingu finansowym, kolejnym krokiem jest wykazanie składnika majątku w ewidencji środków trwałych oraz ustalenie odpowiedniej metody amortyzacji.

Amortyzacja samochodu osobowego

Samochód osobowy można poddać amortyzacji liniowej oraz jej pochodnych. Co ważne, a o czym podatnicy często nie wiedzą lub zapominają, pojazdy osobowe nie mogą być amortyzowane jednorazowo w ramach tzw. pomocy de minimis, o której mowa w art. 22k ust. 7-13 ustawy o PIT.

Liniowa metoda amortyzacji samochodu osobowego

Amortyzacja liniowa to podstawowy sposób amortyzacji środków trwałych, w tym samochodów osobowych (również w leasingu finansowym). W przypadku KŚT 741 przewidzianej dla samochodów osobowych, odpowiednią stawką jest stawka 20% w skali roku. Stosowanie się do tych regulacji pozwoli na pełne zamortyzowanie środka trwałego w ciągu 5 lat.

Odpisy amortyzacyjne przypadające na dany rok podatkowy należy ewidencjonować co miesiąc, co kwartał lub raz do roku - przedsiębiorca może swobodnie zadecydować, który z okresów wybierze. Odpisów należy dokonywać do momentu zrównania ich sumy z wartością początkową.

Liniowa przyspieszona amortyzacja samochodu osobowego

Przyspieszoną liniową amortyzację regulują przepisy zawarte w art. 22i ustawy o PIT. Ust. 2 pkt 2 tego artykułu odnosi się do środków transportu, z wyjątkiem morskiego taboru pływającego, używanych bardziej intensywnie w stosunku do warunków przeciętnych albo wymagających szczególnej sprawności technicznej.

Podatnik może podwyższyć podstawową stawkę wynikającą z wykazu przy zastosowaniu współczynnika nie większego niż 1,4. Czyli w przypadku samochodu osobowego maksymalna stawka amortyzacyjna może wynieść 28% w skali roku.

W sytuacji, gdy wystąpią bądź ustaną warunki uzasadniające podwyższenie stawek, ulegają one podwyższeniu lub obniżeniu od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające te zmiany.

Liniowa indywidualna amortyzacja samochodu osobowego

Indywidualna metoda amortyzacji jest jednym z metod amortyzacji liniowej, którą można stosować również w przypadku samochodów osobowych (zgodnie z art. 22j ustawy o PIT). Wymóg, jaki musi spełnić pojazd, aby jego właściciel mógł z niej skorzystać, to fakt iż jest on samochodem używanym lub ulepszonym.

Samochód jest uznawany za używany, jeżeli przed nabyciem był użytkowany przez okres minimum 6 miesięcy. Co ważne, to na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia, że rzeczywiście tak było. Często wystarczającymi dowodami mogą okazać się umowa kupna-sprzedaży (lub inny dokument zakupu) wraz z dowodem rejestracyjnym.

Samochód można uznać za ulepszony, jeżeli przed jego wprowadzeniem do ewidencji środków trwałych wydatki poniesione przez podatnika na jego ulepszenie (rozbudowa, przebudowa, modernizacja lub rekonstrukcja) stanowiły co najmniej 20% wartości początkowej.

Zgodnie z art. 22j ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT minimalny okres amortyzacji ulepszonych lub używanych środków transportu nie może być krótszy niż 30 miesięcy, co oznacza, że stawka amortyzacyjna nie może przekroczyć 40%.

Degresywna amortyzacja samochodu osobowego

Metoda degresywna jest również dość często stosowaną wśród podatników i została uregulowana  w art. 22k ust. 1 ww. ustawy. Co ważne, nie ma ona zastosowania do samochodów osobowych, również tych sfinansowanych przez leasing finansowy.

Amortyzacja samochodu osobowego o wartości początkowej powyżej 20.000 euro

Bardzo ważny jest art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT, który określa limity w zakresie amortyzacji samochodów osobowych o wartości początkowej powyżej 20.000 euro. Zgodnie z jego treścią za koszty uzyskania przychodów nie uznaje się odpisów z tytułu zużycia samochodu osobowego w części ustalonej od wartości samochodu przewyższającej równowartość 20.000 euro przeliczonej na złote według kursu średniego euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia przekazania samochodu do używania.

Leasing finansowy samochodu ciężarowego - amortyzacja

Samochód ciężarowy można poddać amortyzacji według kilku metod. Również w tym wypadku najczęściej stosowaną jest amortyzacja liniowa oraz jej pochodne, a także metoda degresywna. Dodatkowo samochód ciężarowy (w przeciwieństwie do pojazdów osobowych) może podlegać amortyzacji jednorazowej w ramach pomocy de minimis.

Liniowa amortyzacja samochodu ciężarowego

Dla samochodów zakwalifikowanych do grupy 742 KŚT stawka z wykazu wynosi 20% w skali roku. Oznacza to, że pełne zamortyzowanie ciężarówki nastąpi w ciągu 5 lat.

Tak jak w przypadku samochodów osobowych, przedsiębiorca może ewidencjonować odpisy amortyzacyjne w kosztach uzyskania przychodu co miesiąc, co kwartał lub raz do roku, aż do momentu zrównania sumy odpisów z wartością początkową.

Liniowa przyspieszona amortyzacja samochodu ciężarowego

Zgodnie z art. 22i ust. 2 pkt 2 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych możliwa jest przyspieszona liniowa amortyzacja samochodów ciężarowych. Co ważne, odnosi się ona jedynie do tych, które są używane bardziej intensywnie w stosunku do warunków przeciętnych albo wymagają szczególnej sprawności technicznej.

Przedsiębiorca w takim wypadku może podwyższyć podstawową stawkę wynikającą z wykazu przy zastosowaniu współczynnika nie większego niż 1,4 (20% x 1,4 = 28%). W razie wystąpienia lub ustąpienia warunków uzasadniających podwyższenie stawek  ulegają one podwyższeniu lub obniżeniu od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające te zmiany.

Liniowa indywidualna amortyzacja samochodu ciężarowego

Amortyzacja samochodów ciężarowych przy zastosowaniu metody liniowej indywidualnej jest analogiczna, jak w przypadku samochodów osobowych. Oznacza to, że pojazd musi spełniać definicję używanego lub ulepszonego, co pozwoli na zastosowanie maksymalnej stawki amortyzacyjnej - 40% w skali roku.

Degresywna amortyzacja samochodu ciężarowego

Degresywna amortyzacja została uregulowana w art. 22k ust. 1 ustawy o PIT i co najważniejsze - można przy jej zastosowaniu amortyzować samochody ciężarowe.

Określa się ją jako metodę malejących odpisów amortyzacyjnych. Obejmuje ona wszystkie środki transportu, poza samochodami osobowymi. W pierwszym roku podatkowym ich używania, przedsiębiorca stosuje stawki wynikające z wykazu, podwyższone o współczynnik nie wyższy niż 2,0. W następnych latach podatkowych amortyzacji dokonuje się od wartości początkowej pomniejszonej o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne, ustalonej na początek kolejnych lat używania. Począwszy od roku podatkowego, w którym tak określona roczna kwota amortyzacji miałaby być niższa od rocznej kwoty amortyzacji obliczonej przy zastosowaniu metody liniowej, należy rozpocząć stosowanie liniowej amortyzacji.

Jednorazowa amortyzacja samochodu ciężarowego

Samochody ciężarowe - w przeciwieństwie do pojazdów osobowych - można amortyzować jednorazowo w ramach pomocy de minimis. Kwestia ta została uregulowana w art. 22k ust. 7-13 ustawy o PIT.

Z amortyzacji jednorazowej mogą skorzystać podatnicy, którzy rozpoczęli prowadzenie działalności gospodarczej w danym roku podatkowym. Mają oni prawo dokonać odpisów amortyzacyjnych do wysokości limitu jednorazowej amortyzacji, wynoszącego 50 000 EUR (w 2016 roku - 212.000 PLN).

Co ważne, z jednorazowej amortyzacji może skorzystać również mały podatnik. Mianem tym określa się przedsiębiorcę, którego przychody ze sprzedaży brutto nie przekroczyły w poprzednim roku podatkowym równowartości w złotych 1 200 000 EUR (w 2016 roku - 5.092.000 PLN).

Należy przy tym pamiętać, że w ciągu 3 lat łączna kwota pomocy de minimis nie może przekroczyć 200.000 euro. W przypadku firm transportowych limit ten jest nico niższy i wynosi 100.000 euro.

Jednorazowy odpis amortyzacyjny można ująć w kosztach podatkowych w miesiącu przyjęcia samochodu ciężarowego do użytkowania lub w miesiącu kolejnym.

Leasing finansowy samochodu a korekta kosztów

Leasing finansowy samochodu wiąże się z koniecznością dokonania ewentualnej korekty kosztów, o której mowa w art. 24d Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jak wynika z ust. 6 niniejszego artykułu, regulacje dotyczące korekty kosztów odnoszą się także nabycia lub wytworzenia środków trwałych albo nabycia wartości niematerialnych i prawnych, do tej części odpisów amortyzacyjnych, które podatnik zaliczył do kosztów uzyskania przychodów.