Marketing Internetowy (cz. 11) - Mikrotrendy w marketingu cz. II

Mikrotrendy w marketingu - Black Swan/Wild Card 

Nawiązując do poprzedniej części cyklu, którego tematem są mikrotrendy w marketingu, warto w tym miejscu wyjaśnić pojęcia Black Swan lub Wild Card (używane naprzemiennie). Chodzi tu o różnego rodzaju niespodziewane zmiany, które nadchodzą w obrębie danej grupy społecznej lub branży. Zmiany te mają bezpośredni wpływ na kierunek zmian określonych trendów. Mogą mieć wydźwięk pozytywny (np. w odniesieniu do określonego produktu) lub negatywny (nowy kierunek może zaszkodzić dotychczasowym trendom i skupić się na innym obiekcie). Poniżej szczegółowo przedstawimy oba przypadki w odniesieniu do marketingu internetowego i nowych technologii.

Mikrotrendy w marketingu - WhatsApp

Czy ktokolwiek wyobraża sobie dziś życie bez telefonu komórkowego/smartfonu? Potrzeba komunikacji w dowolnym miejscu i czasie z najbliższymi jest już tak głęboko zakorzeniona w świadomości społeczeństwa, że trudno uwierzyć, iż nagle możemy zrezygnować z telefonowania czy wysyłania SMS-ów.

A jednak, wszystko wskazuje na to, że już w ciągu kilku lat rozmowy telefoniczne oraz SMS-y odejdą w zapomnienie. Taki a nie inny obrót wydarzeń ma związek z rozwojem aplikacji mobilnych, które umożliwiają darmowe wysyłanie wiadomości tekstowych, rozmowy głosowe, a nawet wideokonferencje z wieloma rozmówcami.

W lutym bieżącego roku Facebook wykupił aplikację WhatsApp, która już po dwóch miesiącach zwiększyła liczbę użytkowników aż o 50 milionów. Obecnie korzysta z niej już ponad pół miliarda ludzi, zaś kolejne prognozy pokazują, że wraz z nowym właścicielem zainteresowanie będzie jeszcze większe. Co w tej aplikacji takiego innowacyjnego? W zasadzie sposób komunikacji nie różni się niczym od znanych na rynku alternatyw pokroju Skype czy Viber (których baza użytkowników także rośnie każdego dnia). WhatsApp pracuje jednak nad darmową aktualizacją, która umożliwi swobodne i nieograniczone rozmowy ze znajomymi bez ponoszenia dodatkowych kosztów. Mark Zuckerberg wiedział, w co zamierza inwestować, gdyż dotychczas konkurencja podchodziła do tej kwestii z dystansem, oferując wprawdzie rozmowy głosowe oraz wideo, jednak wymagające subskrypcji, a tym samym płatnego konta. Warto dodać, że wykupienie WhatsApp kosztowało aż 19 miliardów dolarów, zaś obecnie trwają intensywne prace nad dostosowaniem innowacyjnej funkcji.

Skąd pomysł, że WhatsApp przyczyni się do upadku rozmów telefonicznych i wiadomości SMS? Już teraz nie brakuje ku temu przesłanek. Jak pokazały badania ujawnione w styczniu bieżącego roku, SMS-y stają się coraz mniej popularne na terytorium Wielkiej Brytanii. Tylko w 2013 roku wysłano w tym kraju aż o 7 miliardów wiadomości tekstowych mniej niż w roku poprzednim. Niskie ceny mobilnych pakietów internetowych i praktycznie nieograniczone możliwości komunikacji sprawiły, że obywatele wybrali darmowe aplikacje mobilne, które ogranicza wyłącznie cena za dostęp do internetu.

Nie bez powodu najwięksi dostawcy usług telekomunikacyjnych – także w naszym kraju – od wielu miesięcy oferują poza pakietem rozmów telefonicznych również pakiety internetowe. Po prostu przeczuwają, że niedługo – tj. w ciągu 5-10 lat – z biznesowego punktu widzenia świadczenie tego rodzaju usług będzie nieopłacalne. Telewizja internetowa, muzyka, a niebawem zapewne wszelkiego rodzaju rozmowy telefoniczne i SMS-y zostaną zdominowane przez sieć, która oferując minimalne ceny, udostępni rozmaite usługi za darmo lub w ramach subskrypcji. Prezentowany tu przykład ma wydźwięk pozytywny. Jeszcze kilka miesięcy temu nie dość, że żaden analityk branży IT nie zakładał takiego scenariusza, to jeszcze nikomu nie przychodziło do głowy, że będzie to duży krok w kierunku zmiany trendu w sposobie komunikacji międzyludzkiej. Na dziś głównym problemem popularności tego rozwiązania w naszym kraju jest wciąż wysoka cena mobilnego internetu, jednak w kolejnych miesiącach proponowane pakiety powoli będą oferowane za mniejsze pieniądze.

Mikrotrendy w marketingu -Napster

Napster to dobry przykład męczennika branży IT, który wyznaczył nowy kierunek rozwoju dla nowych technologii. Przełomem okazała się sieć peer-to-peer (P2P), która po raz pierwszy umożliwiła anonimowe dzielenie się muzyką pomiędzy użytkownikami. Napster nie wytrzymał w pierwotnej formie na rynku zbyt długo, ze względu na liczne naruszenia praw autorskich. Pod wpływem wielu pozwów sądowych, twórcy musieli zmienić strategię rozwoju i rozpoczęli sprzedaż legalnej muzyki. Machina jednak ruszyła i wkrótce po upadku Napstera rynek został zalany przez zróżnicowane sieci P2P, zaczynając od IRC-a czy Skype'a (obecnie utożsamiany wyłącznie z komunikatorem internetowym), po najpopularniejszy i regularnie rozwijany do dziś BitTorrent. Więcej informacji na ten temat zaprezentowaliśmy w cyklu Peer-to-Peer – definicja, historia powstania i wpływ na rozwój Internetu. Choć Napster już nie istnieje, nie ulega wątpliwości, że wyznaczał także mikrotrendy w marketingu internetowym.

Mikrotrendy w marketingu - Fad

Fad to jedna z ciekawszych odmian trendów, która jednak na dłuższą metę nie przynosi oczekiwanych – długotrwałych – efektów. Termin odnosi się do nagłej, wręcz gwałtownej popularności wybranych osób, gwiazd kina, muzyki, mody, stylu, a także produktów/usług.

Określenie Fad funkcjonowało już w latach 50-tych ubiegłego stulecia, jednak na dobre weszło do masowej świadomości w latach 70-tych, kiedy to pojawiły się oryginalne Pet Rocks, czyli zwierzątka z kamienia, posiadające zróżnicowane oczy, usta, kolory oraz wygląd. W ówczesnych czasach Amerykanie oszaleli na ich punkcie – z czasem pojawiało się coraz więcej elementów kolekcjonerskich. Po kilku latach zabawa po prostu znudziła się społeczeństwu i już dziś niewiele osób o niej pamięta. Nieprzypadkowo mówi się, że ktoś "ma swoje 5 minut", albo jest "gwiazdą jednego sezonu" – właśnie pod te określenia może podpiąć termin Fad, który obecnie nie jest już tak popularny jak dawniej. Niemały wpływ na okres popularności mają obecnie media, które potrafią nawet z niewielkiej błahostki czy sensacji zrobić wyjątkowe zjawisko, o którym ludzie będą pamiętali.