Odliczenie VAT

Jeśli czynny podatnik zakupił towary lub usługi, a zakup ten służył wykonywanym przez niego czynnościom opodatkowanym VAT, ma prawo na odliczenie VAT - wynika to bezpośrednio  z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.

Odliczenie VAT - termin ogólny

Uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy zgodnie z art. 86 ust. 10 ustawy o VAT, jednak nie wcześniej niż za okres, w którym otrzymano fakturę.

Uwaga!  

Jeśli podatnik nie dokona obniżenia kwoty podatku należnego w wyżej wymienionym terminie, co do zasady może odliczyć VAT w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch kolejnych okresów rozliczeniowych.

 

Analogicznie przebiega odliczenie VAT w przypadku zaliczek opłaconych na poczet przyszłych dostaw towarów i usług. Jeśli podatnik uiścił zaliczkę w całości, może odliczyć podatek VAT w całości, jeśli tylko część - przysługuje mu w takiej części, w jakiej zapłacił zaliczkę.

Odliczenie VAT naliczonego poprzez korektę deklaracji

Jeżeli podatnik nie skorzystał z szansy na odliczenie VAT w okresie, w którym otrzymał fakturę lub w jednym z dwóch kolejnych, aby móc skorzystać z tego prawa, powinien złożyć korektę deklaracji za okres, w którym otrzymał fakturę. Bowiem zgodnie z obowiązującymi przepisami podatnik ma prawo do odliczenia VAT nawet do 5 lat wstecz, przy dokonywaniu korekty pierwotnej deklaracji. Od 2016 roku do korekty deklaracji nie trzeba dołączać pisemnego uzasadnienia złożenia korekty.

Faktura korygująca a termin odliczenia VAT  

Co do zasady nie ma znaczenia, co było przyczyną wystawienia faktury korygującej - udzielenie rabatu, zwrot towarów czy stwierdzenie pomyłki w cenie. W momencie, gdy podatnik otrzyma od nabywcy potwierdzenie faktury korygującej (po terminie złożenia deklaracji za dany okres rozliczeniowy), przysługuje mu prawo do włączenia tej faktury korygującej do rozliczenia, w którym otrzymał to potwierdzenie.

Natomiast nabywca, który otrzymał fakturę korygującą po terminie złożenia deklaracji, zmuszony jest do zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w tym okresie, w którym daną fakturę korektę otrzymał.

Faktury za media a odliczenie VAT

Obowiązek odliczenia VAT z faktur za media, na przykład ogrzewanie, telefon czy internet, powstaje w chwili wystawienia faktury. Dokumenty te zazwyczaj wystawiane są za okres, który już minął. A zatem prawo do odliczenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje nie wcześniej, niż w rozliczeniu za okres, w którym otrzymano dokument.

Przykład 1.

Dostawca energii wystawił fakturę firmie XYZ za luty 15 marca 2016 r. Tym samym w marcu powstał u dostawcy energii obowiązek podatkowy VAT. Co należy zrobić, jeśli faktura dotrze do przedsiębiorcy dopiero w kwietniu?

W przypadku gdy faktura dotrze do firmy XYZ dopiero w kwietniu, przedsiębiorca będzie mógł odliczyć VAT za energię w deklaracji za kwiecień, składanej do 25 maja (przy rozliczeniu miesięcznym) lub w deklaracji za II kwartał składanej do 25 lipca (przy rozliczeniu kwartalnym).

Gdyby jednak zdarzyło się, że dotrze ona do przedsiębiorstwa jeszcze w marcu, to VAT z niej należy rozliczyć do 25 kwietnia, czyli w deklaracji za marzec lub I kwartał.

Faktura VAT RR - odliczenie VAT przez nabywcę

Faktura VAT RR wystawiana jest w przypadku, gdy sprzedawcą usług jest rolnik ryczałtowy, a nabywcą czynny podatnik VAT. Taka sprzedaż powinna być udokumentowana przez nabywcę towarów i usług. Zryczałtowany zwrot podatku może zostać odliczony przez nabywcę za okres, w którym podatnik dokonał zapłaty. Jednak musi on spełnić następujące warunki, tak jak wskazuje to  art. 116 ust. 6 ustawy  VAT:

  • zapłata należności za produkty rolne musi nastąpić w przeciągu 14 dni od daty zakupu, chyba że zawarta umowa pozwala na dłuższy termin;

  • zakupione produkty rolne były związane z dostawą opodatkowaną;

  • na dokumencie zapłaty zostały podane numer i data wystawienia dokumentu potwierdzającego nabycie tych produktów.

W związku z powyższym nabywca powinien pod fakturę dokumentującą zakup produktów rolnych od rolnika ryczałtowego podpiąć potwierdzenie zapłaty zawierające numer i datę wystawienia faktury.

Nabywca kupujący produkty rolne od rolnika ryczałtowego wystawia fakturę w dwóch egzemplarzach. Oryginał faktury jest przekazywany dostawcy.

Odliczenie VAT z faktur małego podatnika (metoda kasowa)

Prawo do odliczenia podatku VAT, naliczonego przez małych podatników rozliczających się metodą kasową, powstaje nie wcześniej niż za okres, w którym podatnik dokona zapłaty za towary lub usługi. W okresie tym fakturę należy wykazać w rejestrze zakupu VAT oraz deklaracji VAT.