Odsetki od zaległości podatkowych nie stanowią kosztu podatkowego

Terminowe opłacenie zobowiązań podatkowych nie zawsze jest możliwe dla przedsiębiorców ze względu na różne – często nieprzewidywalne - okoliczności. Nierzadko czynniki te zależą od charakteru podatnika – jednym zdarza się zapomnieć wykonania przelewu w terminie, zaś drudzy dostępne środki w pierwszej kolejności przeznaczają na pozostałe cele. Nie brakuje przy tym przedsiębiorców, którzy swoje zobowiązania opłacają sumiennie i terminowo. W tym ostatnim przypadku opóźnienia mogą wynikać z winy kontrahentów, w wyniku czego solidny biznesmen nie posiada wystarczających środków z powodu nieterminowej zapłaty za dostarczone towary lub wykonane usługi. Bez względu na zaistniałą sytuację każdy podatnik w przypadku nieterminowego uregulowania zobowiązań musi ponieść konsekwencje określone w stosownych przepisach. Wśród nich w pierwszej kolejności wymienia się odsetki.

Art. 53 Ordynacji podatkowej stanowi podstawę prawną naliczania odsetek podatkowych. Wysokość odsetek ustalana jest przez Ministra Finansów, a następnie ogłaszana w Monitorze Polskim. Kwota odsetek podatkowych stanowi dwukrotność podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, powiększonej dodatkowo o 2%.

Podatnicy, którym z różnych względów nie udało się uregulować w terminie zobowiązań podatkowych, powinni w tej sytuacji doliczyć odsetki. Prawidłowe naliczenie odsetek przypada od dnia następującego po terminie płatności do dnia, w którym wpłacono zaległe zobowiązanie podatkowe. Wyjątkiem od tej reguły są terminy przypadające na dni wolne ustawowo od pracy (np. niedziela) – wówczas termin zostaje przesunięty na pierwszy dzień roboczy.

Przedsiębiorcy, którzy mają problem z wyliczeniem odsetek podatkowych, mogą skorzystać z kalkulatorów odsetkowych. Dzięki temu wyliczenia ograniczają się do podania kwoty zaległości i określonych dat – wartość odsetek obliczana jest automatycznie. Warto pamiętać, że odsetki nie są naliczane w sytuacji, gdy łączna ich kwota wynosi nie więcej niż trzykrotność wysokości opłaty pocztowej (obecnie 2,90 zł) – łącznie jest to kwota 8,70 zł (3 x 2,90 zł).

Wydawać by się mogło, że skoro podatnik opłaca odsetki – a więc ponosi wydatek – to może ująć je w kosztach uzyskania przychodów. Jak się jednak okazuje, zgodnie z art. 23 ust.1 pkt 18 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w przypadku odsetek podatkowych nie ma takiej możliwości - "Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odsetek za zwłokę z tytułu nieterminowych wpłat należności budżetowych i innych należności, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa". Oznacza to, że odsetki te nie stanowią kosztu uzyskania przychodu oraz nie można ich ująć w podatkowej księdze przychodów i rozchodów.

Odsetki mogą wystąpić również w sytuacji, kiedy przedsiębiorca w terminie reguluje zobowiązania podatkowe, gdzie zaległości powstają z tytułu korekt w bieżącym okresie. W tej sytuacji podatnik ma obowiązek naliczenia odsetek od daty płatności należności głównej. Podobnie jak w powyższym przypadku, odsetki nie mogą zostać ujęte w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, a więc nie stanowią kosztu uzyskania przychodu.

Aby uniknąć omówionych sytuacji, najlepiej po prostu opłacać zobowiązania podatkowe w terminie, choć nie zawsze jest to dla przedsiębiorcy możliwe. Należy pamiętać, że konieczność opłacenia odsetek powstaje po przekroczeniu kwoty 8,70 zł. Nie warto odkładać opłaty na później, gdyż szybko może się okazać, że firma jest zadłużona na znacznie większą kwotę, której dodatkowo nie można zaliczyć do kosztów.