Poradnik Przedsiębiorcy

Powered by

wFirma.pl

Poznaj
niezbędne narzędzia
do zarządzania
Twoją firmą!

Dostępne
na wszystkie
platformy

Apple Windows Android BlackBerry

Okresy przedawnienia roszczeń

Okresy przedawnienia roszczeń to sytuacje, w których po upływie oznaczonego terminu, dochodzenie roszczenia staje się niemożliwe. Ogólne regulacje przedawnienia w polskim prawie cywilnym znajdują się w kodeksie cywilnym. Generalną zasadą ustaloną przez ustawodawcę jest możliwość przedawnienia roszczeń wyłącznie o charakterze majątkowym. Kodeks cywilny ustanawia ogólny termin przedawnienia wynoszący odpowiednio:

  • 10 lat dla roszczeń majątkowych,

  • 3 lata dla roszczeń o świadczenia okresowe (np. czynsz najmu), oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Należy zaznaczyć, że powyższe terminy przedawnienia roszczeń stanowią jedynie ogólną, generalną zasadę przyjętą w prawie cywilnym. Zagłębiając się w dalsze artykuły kodeksu jak i liczne ustawy, znajdziemy szereg szczegółowych terminów przedawnienia dla poszczególnych roszczeń, które znajdują się poniżej, zebrane i usystematyzowane.

Okresy przedawnienia roszczeń 6 miesięcy

Jest to najkrótszy okres przedawnienia jaki przewiduje kodeks cywilny. Znajduje zastosowanie w przypadku przedawnienia:

  • roszczenia pożyczkobiorcy o wydanie przedmiotu pożyczki – termin przedawnienia biegnie od momentu, w którym przedmiot miał być wydany (art. 722 kc),

  • roszczenia o naprawienie szkody wynikłej z utraty lub uszkodzenia rzeczy wniesionych do hotelu lub podobnego zakładu,

  • roszczenia przysługującego przewoźnikowi względem innych przewoźników, którzy uczestniczyli w przewozie przesyłki (art. 778, 792 kc)

Roczny termin przedawnienia

  • roszczenia z tytułu umowy przewozu,

  • roszczenia zastawcy przeciwko zastawnikowi o naprawienie szkody z powodu pogorszenia stanu rzeczy oraz roszczenia zastawnika przeciwko zastawcy o zwrot nakładów na rzecz (licząc od dnia zwrotu rzeczy)

  • roszczenia z tytułu umowy najmu lub użyczenia,

  • roszczenia z tytułu z tytułu rękojmi za wady prawne rzeczy sprzedanej (licząc od dnia, w którym kupujący dowiedział się o istnieniu wady) oraz z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy sprzedanej (licząc od dnia wydania rzeczy kupującemu),

  • roszczenia sprzedawcy wynikające z przepisów o cenie sztywnej, maksymalnej i minimalnej lub wynikowej o dopłatę różnicy ceny, a także roszczenia kupującego o zwrot tej różnicy ( licząc od dnia zapłaty),

  • roszczenia z tytułu umowy spedycji,

Okresy przedawnienia roszczeń - 2 lata

  • roszczenia wynikające z umowy o dzieło – termin biegnie od dnia oddania dzieła, a w przypadku gdy przedmiot umowy nie został oddany w terminie – od dnia w którym miał być oddany,

  • roszczenia przysługujące przedsiębiorcom, rzemieślnikom z tytułu dokonanej sprzedaży, a także osobom prowadzącym gospodarstwo rolne z tytułu sprzedaży płodów rolnych i leśnych,

  • roszczenia wynikające z umowy zlecenia,

  • roszczenia wynikające z umowy rachunku bankowego (z wyjątkiem roszczeń o zwrot wkładów oszczędnościowych),

  • wzajemne roszczenia producenta i kontraktującego,

  • roszczenia z tytułu mandatów za jazdę bez biletu,

  • roszczenia z tytułu usług telekomunikacyjnych,

Trzyletni termin przedawnienia

Trzyletni termin przedawnienia roszczeń, jako ogólny termin wskazany w kodeksie cywilnym, obowiązuje wobec wszelkich należności z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz z tytułu płatności okresowej, a także:

  • roszczenia o zapłatę odsetek za opóźnienia w regulowaniu należności związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,

  • roszczenia z tytułu umowy ubezpieczeniowej,

  • roszczenia z tytułu zobowiązania podatkowego – ale tylko w przypadku zobowiązań powstających na skutek doręczenia decyzji ustalającej dany podatek i jego wysokość przez Urząd Skarbowy,

  • roszczenia z tytuły umowy kredytu/pożyczki, w tym także zadłużenie na karcie kredytowej,

  • roszczenia z tytułu przysługującego zachowku,

  • roszczenia ze stosunku pracy,

  • roszczenia z tytułu rękojmi za wady fizyczne  (wady budynku) – termin ten liczy się od dnia wydania rzeczy kupującemu,

  • roszczenia z tytułu opłat za telefon

Czteroletni termin przedawnienia

  • w przypadku roszczeń z tytułu sprzedaży towarów z Polski za granicę (eksport)  na mocy Konwencji Nowojorskiej – nie musi obowiązywać w stosunku do wszystkich transakcji. Wystarczy że strony w umowie wyłączą stosowanie postanowień Konwencji Nowojorskiej (wtedy termin będzie wynosił 2 lata)

Pięcioletni termin przedawnienia

  • roszczenia z tytułu zobowiązań podatkowych – jeżeli postały z mocy prawa (np. podatek VAT),

  • roszczenia z tytułu zapisu w testamencie,

  • roszczenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe,

Okresy przedawnienia roszczeń - 10 lat

  • roszczenia o świadczenia okresowe, oraz roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej,

  • roszczenia stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu lub innej instytucji powołanej do rozpoznawania spraw danego rodzaju, orzeczenie sądu polubownego, ugoda zawarta przed sądem lub sądem polubownym albo przed mediatorem i zatwierdzona przez sąd. Przy czym bardzo ważna kwestia – w przypadku gdy stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenie okresowe należne w przyszłości ulega przedawnieniu po upływie trzech lat,

  • roszczenia pracodawcy o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracownika z winy umyślnej,

Dwudziestoletni termin przedawnienia

  • w przypadku szkód wynikłych ze zbrodni lub występku, a także w wypadku komunikacyjnym lub wypadku podczas pracy, w których została orzeczona odpowiedzialność sprawcy w postępowaniu karnym lub z powództwa cywilnego,

Trzydziestoletni termin przedawnienia

  • zabójstwo – na mocy przepisów prawa karnego.