Pierwszy pracownik - różnica między wynagrodzeniem netto a wynagrodzeniem brutto

Podczas zawierania umowy z pracownikiem należy na niej umieścić kwotę wynagrodzenia, którą nowy pracownik będzie otrzymywał co miesiąc. W tym momencie pojawia się pojęcie wynagrodzenia netto oraz wynagrodzenia brutto. Czym różnią się te dwa sformułowania i skąd te różnice wynikają?

Różnica między wynagrodzeniem netto a wynagrodzeniem brutto

Kwota podana na umowie to najczęściej kwota wynagrodzenia brutto. Jest to całość wynagrodzenia, które następnie będzie pomniejszane o należne świadczenia publicznoprawne (podatek dochodowy oraz składki ZUS w części obciążającej pracownika). Po odjęciu obowiązkowych danin od kwoty wynagrodzenia brutto powstaje kwota wynagrodzenia netto. Jest to realna kwota, którą pracownik za wykonaną pracę otrzyma w dniu wypłaty, czyli to co otrzyma “na rękę”.

Trzeba jednak pamiętać o tym, że składki które odprowadza się od kwoty wynagrodzenia brutto różnią się w zależności od typu umowy i wysokości wynagrodzenia.

Umowa o pracę

W tym przypadku kwota wynagrodzenia brutto zawiera składki odprowadzane do ZUS (emerytalne, rentowe, chorobowe), do Narodowego Funduszu Zdrowia (ubezpieczenie zdrowotne) oraz zaliczkę na podatek dochodowy. Bezpośrednio od wynagrodzenia pracownika odejmowane są składki obciążające pracownika (część składki emerytalnej i rentowej oraz cała składka chorobowa i zdrowotna) a także w całości zaliczka na podatek dochodowy.

Ubezpieczenia społeczne

Składka na ubezpieczenie emerytalne wynosi 19,52% i jest pokrywana w równej części przez pracownika oraz przez pracodawcę - po 9,76%.

Składka na ubezpieczenie rentowe wynosi 8% i w tym wypadku pracodawca pokrywa 6,5%, a pracownik 1,5%.

Wysokość składki na ubezpieczenie chorobowe to 2,45% wynagrodzenia brutto i pracownik pokrywa ją w całości sam. Trafia ona tak samo jako powyższe składki - do ZUS. Dzięki tej składce pracownik niezdolny do pracy z powodu choroby otrzyma zasiłek. Wysokość tego zasiłku jest uzależniona od rodzaju niezdolności do pracy, a podstawę wyliczenia zasiłku stanowi przeciętne wynagrodzenie brutto (pomniejszone o składki na ubezpieczenie społeczne) z ostatnich 12 miesięcy przed wystąpieniem niezdolności do pracy.

Ubezpieczenie zdrowotne

Wysokość składki na to ubezpieczenie wynosi 9% i liczona jest od wynagrodzenia brutto pomniejszonego o sumę powyższych trzech składek (emerytalnej, rentowej i chorobowej). Dzięki opłacaniu tej składki pracownik może bezpłatnie korzystać z usług publicznej służby zdrowia. Co ważne, składka na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 7,75% podstawy wymiaru jest odliczana od podatku dochodowego.

Zaliczka na podatek dochodowy

Kwota zaliczki na podatek dochodowy wpłacana jest na konto urzędu skarbowego. Aby obliczyć zaliczkę na podatek dochodowy, od przychodu (płaca brutto pomniejszona o składki na ubezpieczenia społeczne) odejmujemy koszty uzyskania przychodu (dla pracowników pracujących i mieszkających w tej samej miejscowości wynoszą 111,25 zł, a dla pracowników mieszkających poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy - 139,06 zł). Otrzymaną kwotę zaokrąglamy do pełnych złotych, a następnie wyliczamy podatek dochodowy.

W przypadku gdy roczny przychód danej osoby nie przekracza 85 528 zł, to stawka podatku od osób fizycznych wynosi 18% (od dochodu). Od tak wyliczonej kwoty odejmujemy miesięczną ulgę na podatek, która wynosi 46,33 zł, pod warunkiem, że pracownik złoży pracodawcy deklarację PIT-2.

PIT-2 to świadczenie pracownika dla celów obliczania miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Pracownik oświadcza w nim, że nie osiąga dochodów, które są pomniejszane o 1/12 kwoty zmniejszającej podatek, m.in. dochodów z tytułu:

  • emerytury lub renty;
  • członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną;
  • świadczeń pieniężnych wypłacanych z Funduszu Pracy lub Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych;
  • z działalności gospodarczej;
  • z najmu lub dzierżawy.

Jeżeli pracownik w momencie wypłaty przekracza pierwszy próg podatkowy, tzn. jego roczny dochód przekracza 85 528 zł, to stawka podatku od osób fizycznych będzie wynosiła wtedy 32% - liczone od nadwyżki ponad I próg.

Od wyliczonej kwoty podatku odejmowana jest składka na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 7,75%. Otrzymana wartość po zaokrągleniu do pełnych złotych, to kwota podatku, którą należy przelać na konto urzędu skarbowego.