Poradnik Przedsiębiorcy

Powered by

wFirma.pl

Poznaj
niezbędne narzędzia
do zarządzania
Twoją firmą!

Dostępne
na wszystkie
platformy

Apple Windows Android BlackBerry

Postępowanie cywilne w działalności przedsiębiorstwa - cz. 1 - Struktura sądów

Polski system prawny a struktura sądów

W polskim systemie prawnym katalog rodzajów sądów jest zamknięty. Art 175 Konstytucji RP stanowi, że wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Konstytucja zakłada również, że każdy ma prawo do odwołania się od decyzji, dlatego system jest dwuinstancyjny.  

Sąd Najwyższy jest organem nadzorczym wobec sądów powszechnych i wojskowych. Sądami powszechnymi są sądy Rejonowe i Okręgowe. W tekście została omówiona struktura sądów w Polsce.

Rozpoznawanie spraw

 

Rozpatrywaniem spraw cywilnych zajmują się sądy powszechne, sądy szczególne lub Sąd Najwyższy, chyba że przepis prawny szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 2 kodeksu postępowania cywilnego, sądami szczególnymi są sądy wojskowe i administracyjne, które rozpatrują sprawy wyjęte spod rozpoznania przez sądy powszechne.

 

Art. 2. § 1. Do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy.

§ 3. Nie są rozpoznawane w postępowaniu sądowym sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów.

Sprawy cywilne możemy podzielić na sprawy w znaczeniu materialnym i formalnym.

  1. Sprawy cywilne w znaczeniu materialnym to sprawy wynikające ze stosunków uregulowanych przez prawo cywilne, rodzinne i opiekuńcze oraz prawo pracy.

  2. Sprawy cywilne w znaczeniu formalnym to inne sprawy przekazane sądom powszechnym do rozpoznania na odstawie kodeksu postępowania cywilnego praz ustaw szczególnych.

Struktura sądów

W polskim systemie prawnym rozróżniamy sądy

  • rejonowe,

  • okręgowe,

  • apelacyjne.

Sądy rejonowe tworzone są zazwyczaj dla gminy, a w uzasadnionych wypadkach można utworzyć kilka sądów rejonowych na terenie jednej gminy, a nawet miasta. Najczęściej dodatkowe sądy tworzy się dla dużych miast, w których właściwość miejscowa zależna jest od danej dzielnicy czy nawet ulicy. Przykładem takiego rozwiązania może być gmina Wrocław, w której są 3 sądy rejonowe - Sąd Rejonowy dla Wrocławia Krzyków, Sąd Rejonowy dla Wrocławia Fabrycznej i Sąd Rejonowy dla Wrocławia Śródmieście.

Sąd okręgowy tworzony jest dla przynajmniej 2 sądów rejonowych. Stanowią one drugą instancję w stosunku do sądów rejonowych lub są I instancją w sprawach, dla których została przewidziana ustawą ich właściwość. Przykładem może być Sąd Okręgowy we Wrocławiu, który obejmuje obszar właściwości Sądów Rejonowych w Oleśnicy, Strzelinie, Trzebnicy, Wołowie, Wrocławia - Fabrycznej, Wrocławia - Krzyków i Wrocławia Śródmieścia.  

Sądy apelacyjne stanowią sąd II instancji w stosunku do sądów, które z racji przepisów były sądem właściwym dla rozpoznania spraw w I instancji. Rozpatruje również kwestie szczególne przekazane mu bezpośrednio przez ustawę. Obszarem właściwości Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu są Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, Sąd Okręgowy w Legnicy, Sąd Okręgowy w Opolu, Sąd Okręgowy w Świdnicy, Sąd Okręgowy we Wrocławiu.

Ważne!

W zakresie właściwości sądów obowiązuje generalna zasada, że wszystkie sprawy cywilne podlegają rozpoznaniu w pierwszej instancji przez sądy rejonowe, z wyjątkiem tych spraw, dla których została przewidziana właściwość sądów okręgowych.

Właściwość sądów okręgowych  

Zgodnie z art. 17 kpc do właściwości sądów okręgowych należą sprawy:

1) o prawa niemajątkowe i łącznie z nimi dochodzone roszczenia majątkowe oprócz spraw o ustalenie lub zaprzeczenie pochodzenia dziecka, o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa oraz o rozwiązanie przysposobienia,

2) o ochronę praw autorskich (majątkowych i niemakatkowych), o roszczenia wynikające z prawa własności przemysłowej,

3) o roszczenia wynikające z Prawa prasowego (majątkowe i niemajątkowe) np. sprostowanie informacji prasowej,

4) o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa 75 000 zł, a w sprawach gospodarczych 100 000 zł,

5) o zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji.  

Ważne!

Sąd rejonowy w żadnym przypadku nie może rozpoznać sprawy, która podlega przepisom o właściwości rzeczowej sądu okręgowego.

Sąd rejonowy może jednak przekazać swoją sprawę do rozpoznania sądowi okręgowemu, jeżeli napotka przy rozpoznawaniu tej sprawy zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości. Sąd okręgowy nie jest związany tym przekazaniem, może odmówić przyjęcia sprawy do rozpoznania i zwrócić ją sądowi rejonowemu.