Pracujesz na część etatu? Sprawdź, jakie masz uprawnienia!

Praca w niepełnym wymiarze czasu to z jednej strony krótszy dobowy czas pracy, a z drugiej niższe wynagrodzenie. Ile zyskasz, a ile stracisz będąc zatrudnionym na część etatu? Pamiętaj, że szef nie może naruszyć zasad równego traktowania przez dyskryminację takiej osoby. Inaczej będzie zobowiązany zapłacić odszkodowanie.

Praca na część etatu

W przyjętym okresie rozliczeniowym, czas pracy zasadniczo nie powinien przekraczać 8 godzin na dobę, a tym samym 40 godzin w 5-dniowym tygodniu (w trybie od poniedziałku do piatku). Jednakże w przypadku ustalania warunków zatrudnienia na część etatu, obowiązuje swoboda i dowolność. Nie ma reguł odnośnie konfiguracji dni pracujących i wolnych. W tej kwestii najważniejsze jest porozumienie między pracodawcą, a pracownikiem.

Uwaga!

Przy skracaniu wymiaru czasu pracy, ustawodawca wprowadził ograniczenia dla pracowników uprawnionych do skorzystania z urlopu:

  • rodzicielskiego lub macierzyńskiego - mają oni możliwość zatrudnienia w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego czasu pracy,

  • wychowawczego - mogą wnioskować o obniżenie etatu poniżej połowy pełnego.

Część etatu a wymiar urlopu

Przy niepełnym etacie, limit urlopu nie jest niższy, lecz jest ustalany proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Obliczając zatem ilość dni wolnych, przysługujących pracownikowi na wypoczynek w okresie jego zatrudnienia, za spore ułatwienie uznaje się możliwość rozliczania godzinowego.

Przykład 1.

Pracownik X zatrudniony jest na ⅛ etatu, a wymiar urlopu wynikający z jego łącznego stażu pracy wynosi 20 dni. W takim przypadku, mając na uwadze proporcjonalnie obniżony wymiar pracy, będą mu przysługiwały 3 dni urlopu (1/8 z 20 dni wynosi 2,5). Zgodnie z Kodeksem pracy niepełny dzień urlopu należy zaokrąglić w górę do pełnego dnia.

Uwaga!

Urlop udzielany jest na dni, w których jest świadczona praca.

 

Przykład 2.

Pan Z pracuje od poniedziałku do piątku po 3 godziny dziennie i wnioskuje o tydzień urlopu - wykorzysta dwa dni z przysługującego mu limitu, gdyż będzie potrzebować 15 godzin urlopu wypoczynkowego (5 dni x 3 godziny/dzień), co odpowiada 2 dniom (ponieważ 15 godzin dzielone na 8 godz. daje wynik 1,875 czyli w zaokrągleniu 2 dni urlopu).

Część etatu a nadgodziny

Zgodnie z Kodeksem Pracy, pracodawca jest zobowiązany wypłacić dodatek za nadgodziny osobie, która przepracuje w danym dniu powyżej 8 godzin, niezależnie od wielkości etatu na jaki została zatrudniona -pół czy cały.  

Przykład 3.

Pani A pracuje codziennie po 6 godzin. Czasem zdarza się, że musi zostać w pracy dłużej, co oznacza, że w niektóre dni jest w stanie faktycznie przepracować 7 lub 8 godzin. Co prawda Pani A przysługuje wynagrodzenie za godzinę czy dwie ponad określony wymiar, jednak to czy dostanie za nie dodatki, zależy od postanowień wynikających z treści zawartej umowy między nią a pracodawcą.

Uwaga!

Pracodawca powinien określić przy tworzeniu umowy o pracę, od której przepracowanej godziny ponad obowiązujący wymiar pracownikowi należy się dodatek.

Część etatu a minimalne wynagrodzenie

Podobnie jak w przypadku obliczania limitu urlopu wypoczynkowego, dla pracownika zatrudnionego na część etatu wysokość minimalnego wynagrodzenia (w 2016 roku to 1850 zł brutto) również należy ustalać proporcjonalnie, w zależności od liczby godzin do przepracowania w danym miesiącu przez zatrudnionego.

Uwaga!

Jeśli należne wynagrodzenie pracownika jest niższe od wysokości proporcjonalnie obniżonej minimalnej pensji, (przez terminy wypłat niektórych składników płacy lub rozkład czasu pracy), wynagrodzenie to należy uzupełnić.

Pracodawca może obniżyć wymiar czasu pracy

W przypadku kryzysu, po spełnieniu określonych kryteriów, szef ma możliwość obniżenia wymiaru czasu pracy zarówno wszystkim jak i wybranym pracownikom nie więcej niż do połowy etatu. Proporcjonalnie do wymiaru etatu zmniejszy się także wynagrodzenie pracownika. W takim przypadku nie ma konieczności dokonywać zmian w umowie o pracę. Wolno mu podjąć takie działania, jednak warunki i tryb wykonywania obowiązków w tym okresie powinny być ustalone w układzie zbiorowym lub w porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi lub - jeśli to niemożliwe - z organizacjami związkowymi reprezentatywnymi, ewentualnie z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u danego przedsiębiorcy.

Uwaga!

W ramach obniżonego wymiaru czasu pracy, zatrudnionemu przysługuje od pracodawcy świadczenie na częściowe zrekompensowanie wynagrodzenia z tytułu obniżenia wymiaru czasu pracy do wysokości 100 proc. zasiłku dla bezrobotnych oraz finansowane ze środków firmy wynagrodzenie. Świadczenie to finansowane jest ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Część etatu a przerwa w pracy

Każdemu pracownikowi, którego dobowy wymiar czasu pracy wynosi minimum 6 godzin, przysługuje 15-minutowa przerwa z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. W innej sytuacji, czas wolny w trakcie pracy zależy od decyzji szefa.