Poradnik Przedsiębiorcy

Powered by

wFirma.pl

Poznaj
niezbędne narzędzia
do zarządzania
Twoją firmą!

Dostępne
na wszystkie
platformy

Apple Windows Android BlackBerry

Prawa dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym

Egzekucja komornicza to ostatni etap w dochodzeniu odzyskania należności przez wierzyciela. Dla dłużnika wiąże się to z przymusowym uregulowaniem zobowiązania nakazanym prawomocnym wyrokiem sądu. Mimo to, nie wolno zapomnieć, że podczas jej trwania dłużnik posiada swoje prawa. W poniższym artykule zostanie przedstawione jak w praktyce wyglądają prawa dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym.

Prawa dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym - podstawy do wszczęcia egzekucji

Podstawą do wszczęcia egzekucji jest tzw. klauzula wykonalności, która zapada na wniosek wierzyciela lub z urzędu po przeprowadzonym postępowaniu sądowym. Sąd po przebadaniu gruntownie sprawy wydaje nakaz zapłaty określonej sumy pieniężnej przez dłużnika. Następnie to od wierzyciela zależy, na jaki tor sprawa zostanie sprowadzona, innymi słowy - czy rozpocząć egzekucję komorniczą.

Jeżeli wierzyciel zdecyduje się na rozpoczęcie egzekucji komorniczej wobec dłużnika, składa wniosek o wszczęcie egzekucji, zawierając w nim szczegółowy opis działań, które komornik powinien podjąć, aby odzyskać należność. Dalsze postępowanie komornika to czysta formalność. Jako urzędnik państwowy ma za zadanie wyegzekwować kwotę pieniężną, nie bada podstaw i zakresu merytorycznego sprawy.

Powództwo przeciwegzekucyjne

Jednym z podstawowych praw dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym jest tzw. powództwo przeciwegzekucyjne, które dzieli się na dwa rodzaje: pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego (powództwo opozycyjne) oraz zwolnienie spod egzekucji (powództwo ekscydencyjne).

Prawem zarezerwowanym wyłącznie dla dłużnika jest żądanie pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, czyli całkowitego umorzenia egzekucji. Podstawą do wniesienia takiego powództwa jest:

  • wystąpienie zdarzenia, wskutek którego wierzytelność wygasła lub nie może być egzekwowana,

  • zobowiązanie zostało spłacone przez dłużnika,

  • udowodnienie małżonka, że egzekwowane zobowiązanie nie należy się wierzycielowi (zostało już spłacone)

Zwolnienie spod egzekucji przysługuje osobom trzecim, jeżeli w jej toku zostały naruszone ich prawa. Przykład stanowi egzekucja cudzej rzeczy (firmowy laptop, samochód itp.). Ważne jest to, że wystąpienie o zwolnienie spod egzekucji możliwe jest w terminie miesiąca od daty naruszenia praw, zazwyczaj od momentu dowiedzenia się o zajęciu danej rzeczy przez komornika. Po upływie tego czasu powództwo zostanie oddalone przez sąd.

Skarga przeciw komornikowi

Dłużnik ma prawo kwestionować również sposób prowadzenia egzekucji przez komornika. Komornik jest funkcjonariuszem publicznym, co nie oznacza, że nie popełnia błędów. Podstawą do kwestionowania jego działań jest przewlekłe prowadzenie egzekucji oraz każde naruszenie przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego, np.:

  • niezawiadomienie o wszczęciu egzekucji,

  • nieprawidłowe naliczenie kosztów egzekucyjnych lub odsetek,

  • zajęcie rzeczy niezbędnej do codziennego życia lub wykonywania pracy,

  • uniemożliwienie dobrowolnej spłaty naliczonych kosztów (np. naliczenie kosztów, jednocześnie zajmując wynagrodzenie z tytułu pracy)

Skargę można wnieść w terminie do 7 dni od dnia, w którym nastąpiło naruszenie przepisów.