Poradnik Przedsiębiorcy

Powered by

wFirma.pl

Poznaj
niezbędne narzędzia
do zarządzania
Twoją firmą!

Dostępne
na wszystkie
platformy

Apple Windows Android BlackBerry

Prawo własności intelektualnej bez tajemnic - dlaczego warto je znać?

Ochrona patentowa, wynalazki, licencje, znaki towarowe, prawa autorskie, wzory przemysłowe i użytkowe… Prawo własności intelektualnej to dziś bardzo obszerna dziedzina, której żaden przedsiębiorca na pewno nie powinien ignorować. Choć tematyka może wydawać się skomplikowana, a sama enigmatyczna nazwa “własność intelektualna” może przyprawiać przedsiębiorcę o ból głowy, pewne jest, że każdy właściciel firmy powinien być jej świadomy i się w niej orientować, przynajmniej w podstawowym zakresie. Choć prawo własności intelektualnej w dzisiejszych czasach często znajduje się w centrum zainteresowania innowacyjnych przedsiębiorców i jest podstawą prowadzonych przez nich działalności gospodarczych, dla wielu osób wciąż jednak jest to tematyka mało znana.

Aby zwiększyć świadomość przedsiębiorców o sposobie, w jakim regulowane jest prawo własności intelektualnej, dostarczyć wiedzy z zakresu jej ochrony i zachęcić do respektowania praw innych osób lub instytucji w tym zakresie, niniejszy artykuł jest zapowiedzią cyklu publikacji skierowanych do przedsiębiorców dotyczących prawa własności intelektualnej.

Czym jest prawo własności intelektualnej?

Prawo własności intelektualnej pełni bardzo ważną rolę we współczesnym świecie i współczesnej, nowoczesnej gospodarce, która opiera swój rozwój na wiedzy i innowacyjności. Własność intelektualna, mimo swojego niematerialnego charakteru, ma ogromną wartość. Czym jest?

Najprościej rzecz ujmując, własność intelektualna to wszystko to, co powstało w wyniku intelektualnego procesu i zostało przedstawione w postaci materialnej. Może to dotyczyć:

  • rozwiązań technicznych (wynalazki i wzory użytkowe),

  • wytworów o charakterze praktycznym i estetycznym (wzornictwo przemysłowe),

  • elementów o cechach niepowtarzalnych i odróżniających, budujących renomę rynkową produktów (znak towarowy, oznaczenie geograficzne), a także

  • różnych utworów chronionych prawem autorskim (utwory literackie, naukowe, muzyczne, plastyczne, projekty architektoniczne, programy komputerowe czy bazy danych).

Z wymienionymi wyżej obszarami wiąże się szereg praw, które uregulowane zostały w następujących ustawach:

  • w zakresie prawa własności artystycznej, naukowej i literackiej - ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.) oraz ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych (Dz. U. Nr 128, poz. 1402 z późn. zm.);

  • w zakresie prawa własności przemysłowej - ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1410) oraz ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn.: Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.).

Do powyżej wymienionych dziedzin aktywności człowieka mają zastosowanie ponadto liczne akty prawa międzynarodowego, przede wszystkim w odniesieniu do kwestii, które nie zostały wprost uregulowane w polskim prawie. W praktyce gospodarczej trzeba więc stosować się do postanowień różnego rodzaju dyrektyw, gdyż Polska ratyfikowała je i implementowała do swojego wewnętrznego systemu prawnego, a tym samym obowiązują w naszym kraju.

Dlaczego warto znać prawo własności intelektualnej?

Wszystko to to jedynie suche fakty i nudna teoria. Wielu przedsiębiorców pewnie zastanawia się, jak to ma się do ich firm? Dlaczego twierdzimy, że każdy przedsiębiorca powinien znać regulacje dotyczące własności intelektualnej? Powodów jest wiele. Poniżej przedstawiamy najważniejsze i najbardziej w naszej opinii przekonujące.

Powód nr 1

Przede wszystkim dlatego, że art. 55(1) kodeksu cywilnego do elementów składowych przedsiębiorstwa zalicza między innymi: majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne, oraz patenty i inne prawa własności przemysłowej, czyli np. prawa ochronne ze znaków towarowych. Każdy przedsiębiorca więc powinien wiedzieć, jak właściwie zarządzać tymi prawami zarówno w momencie nabycia, jak i wykorzystania dla różnych celów. Stanowi to strategiczne zadanie przedsiębiorstwa. Oczywiście należy pamiętać, że kwestia ochrony własności intelektualnej w przedsiębiorstwie to złożona problematyka, zróżnicowana w zależności od rodzaju przedsiębiorstwa i prowadzonej działalności.

Powód nr 2

Należy mieć świadomość, że w dzisiejszych czasach własność intelektualna (a przede wszystkim utwory w rozumieniu prawa autorskiego) jest integralną częścią internetu. Umowy z elementami prawa autorskiego stanowią przecież większą część umów zawieranych w internecie (np. umowy o stworzenie strony internetowej, programu komputerowego, artykułów, zdjęć itd.). Internetu używają praktycznie rzecz biorąc wszyscy, jest elementem już na stałe wpisanym w życie większości ludzi, przede wszystkim młodych. Choć czasem nie zdajemy sobie z tego sprawy, za pomocą internetu rozprzestrzeniamy dobra chronione prawem, w sposób aktywny oddziałujemy na te dobra, często mamy możliwość ich modyfikacji - każdy powinien wiedzieć, kiedy ma do tego prawo, a kiedy to prawo nie przysługuje. Powinien wiedzieć to każdy przedsiębiorca, który korzysta z zasobów internetu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Zawsze trzeba pamiętać, że ogólnodostępność zasobów internetu nie znaczy, że można z nich swobodnie i w nieograniczony sposób korzystać.

Powód nr 3

Przedsiębiorcy, zwłaszcza ci mniejsi, którym często brakuje środków, aby zatrudnić pracowników na etat, nawiązują współpracę z freelancerami lub firmami zewnętrznymi, zlecając im świadczenie przeróżnego rodzaju usług, wykonanie zlecenia czy dzieła. Należy mieć na uwadze, że kwestia praw autorskich do stworzonego przez pracownika utworu jest inaczej uregulowana w przypadku zatrudnienia na umowę o pracę niż w przypadku umów cywilnoprawnych.

Powód nr 4

Nowe technologie rozwijają się w szalonym tempie. Przedsiębiorcy w ramach swojego przedsiębiorstwa i swojej działalności powinni wiedzieć, jak posługiwać się współczesnymi zdobyczami techniki takimi jak programy komputerowe, bazy danych, sieci komputerowe jako przedmiotami chronionymi przez prawo. Co więcej, wiedza z zakresu ochrony własności intelektualnej jest bardzo przedsiębiorcom potrzebna, jeśli zajmują się wdrażaniem innowacji, transferem technologii z sektora nauki do sektora gospodarki.