Przymusowe doprowadzenie dłużnika na posiedzenie sądu

Jednym z przywilejów występujących po stronie wierzyciela jest zagwarantowanie pomocy ze strony państwa w dochodzeniu jego roszczenia poprzez zastosowanie przymusu państwowego. Wniosek o doprowadzenie dłużnika jest skutecznym narzędziem wymierzonym w dłużników ukrywających majątek. Wizja grożącej kary aresztu jest poważną sankcją, co skłania dłużników do prób ugodowego rozwiązania sprawy. 

Przymusowe doprowadzenie dłużnika - w jakiej sytuacji?

Otóż wierzyciel w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego może złożyć wniosek o wyjawienie majątku dłużnika przed sądem. Sąd (o ile uwzględni wniosek wierzyciela) wzywa dłużnika do złożenia szczegółowego wykazu majątku, wierzytelności i innych mu przysługujących praw majątkowych oraz do złożenia uroczystego przyrzeczenia w sprawie autentyczności tego wykazu. Dłużnik ma obowiązek osobistego stawiennictwa na wezwanie sądu, jeżeli zaś tego nie zrobi i nie usprawiedliwi swojej obecności, a także w przypadku gdy nie złoży wykazu majątku bądź odmówi odpowiedzi na pytanie  lub nie złoży przyrzeczenia, musi liczyć się z konsekwencjami, do których należy: kara grzywny, przymusowe doprowadzenie, areszt (nieprzekraczający miesiąca).  

Oczywiście uprzednio dłużnik zostanie poinformowany, jakie konsekwencje mu grożą za niestawiennictwo lub nieujawnienie majątku. Na postanowienie sądu orzekające karę grzywny bądź aresztu przysługuje zażalenie a w sytuacji, gdy dłużnik wykona czynność, do której był zobowiązany lub jeżeli postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko niemu zostanie umorzone, grzywna, która do tego czasu nie została uiszczona, również ulega umorzeniu. Warto w tym momencie dodać, że wierzyciel także ma prawo do złożenia wniosku o przymusowe doprowadzenie do sądu.

Przymusowe doprowadzenie dłużnika - co dalej?

Jeżeli dojdzie do sytuacji przymusowego doprowadzenia dłużnika, również przysługuje mu prawo do złożenia wykazu i przyrzeczenia w każdym momencie. Nawet w przypadku odbywania kary aresztu orzeczonej przez sąd, może on żądać doprowadzenia dłużnika do sądu celem złożenia wykazu i przyrzeczenia. Sąd w takim przypadku niezwłocznie ma obowiązek przyjąć taki wykaz wraz z przyrzeczeniem i zwolnić dłużnika.
Jeżeli wierzyciel nie uczestniczył na posiedzeniu sądu, na którym dłużnik składał wykaz swojego majątku, ma prawo domagać się wezwania dłużnika celem skierowania do niego pytań o majątek, wykrycie przedmiotów istotnych przy dalszym prowadzeniu egzekucji. W tym przypadku niestawiennictwo dłużnika, odmowa odpowiedzi lub odmowa złożenia kolejnego przyrzeczenia niesie ze sobą identyczne skutki jak opisane powyżej.

W przypadku istnienia kilku wierzycieli dłużnik ma obowiązek za każdym razem składać nowy wykaz majątku i przyrzeczenie, na żądanie tego samego lub innego wierzyciela, jeżeli od złożenia przyrzeczenia lub wyczerpania środków przymusu upłynął 1 rok.