Poradnik Przedsiębiorcy

Powered by

wFirma.pl

Poznaj
niezbędne narzędzia
do zarządzania
Twoją firmą!

Dostępne
na wszystkie
platformy

Apple Windows Android BlackBerry

Rozliczanie urzędówki

Kwestii kwalifikowania do źródła przychodów na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu dotyczyła uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie Izby Finansowej, przyjęta 21 października 2013 roku. Miesiąc później - 21 listopada - Minister Finansów wydał w tej sprawie interpretację ogólną (sygn. DD3/033/181/CRS/13/RD-90955/13).

Do tego momentu pomoc prawna z urzędu (tzw. urzędówka) uznawana była za przychód z działalności wykonywanej osobiście, również wówczas, gdy w tym zakresie podatnik prowadził działalność gospodarczą.

 

Teza uchwały

"Wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, zależnie od formy prawnej w jakiej wykonuje on swój zawód, należy kwalifikować do źródła przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.) - w przypadku gdy pomoc prawną z urzędu pełnomocnik wykonuje prowadząc działalność zawodową w formie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f., a gdy czyni to w ramach innych form wykonywania swojego zawodu - wynagrodzenie to należy kwalifikować do źródła przychodów z działalności wykonywanej osobiście, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 tej ustawy."

Z uchwały tej wynika, iż pełnomocnik prowadzący działalność gospodarczą (np. adwokat) - niezależnie od tego czy samodzielnie, czy będąc wspólnikiem - w celu rozliczenia się z sądem, przed którym była prowadzona sprawa, każdorazowo będzie musiał wystawić fakturę. Natomiast w odniesieniu do osób wykonujących zawód prawniczy, które nie prowadzą działalności - np. pracują na umowę o pracę, sąd będzie działał w charakterze płatnika podatku dochodowego, w związku z czym będzie zobligowany do wystawienia PIT-11.

Interpretacja ogólna

"Jeżeli adwokat, radca prawny, doradca podatkowy czy rzecznik patentowy działalność zawodową wykonuje w formie organizacyjnej, w ramach której osiąga dochody kwalifikowane do źródła przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT, wówczas wynagrodzenie z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu należy zaliczyć do przychodów z tego źródła. Jeżeli natomiast radca prawny, doradca podatkowy czy rzecznik patentowy wykonuje swoją działalność zawodową w innej formie, np. w ramach stosunku pracy, wówczas ich wynagrodzenie z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu należy kwalifikować do przychodów z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 13 pkt 6 ustawy PIT. W tym przypadku na sądzie spoczywają obowiązki płatnika, określone w art. 41 ust. 1 oraz w art. 42 ust. 1 i 2 ustawy PIT."

Kolejną istotną kwestię stanowi opodatkowanie wynagrodzenia z tytułu czynności podjętych z urzędu. Jak wskazują uchwała sądu oraz interpretacja, nie może być ono różne, w zależności od tego, czy usługi prawne świadczone są na zlecenie klienta, czy sądu. Przy ustalaniu formy opodatkowania należy brać pod uwagę sposób wykonywania czynności przez prawnika - czy działa w ramach działalności gospodarczej, czy też na podstawie umowy o pracę.

Pojawia się również wątpliwość dotycząca konieczności dokonania korekt zeznań podatkowych za lata ubiegłe, w których rozliczenia następowały zgodnie z interpretacją ogólną z dnia 4 września 2002 roku (sygn. PB5/KD-033-317-2122/02), która została uchylona wraz z uchwaleniem nowej. Otóż - obowiązku takiego nie ma, ponieważ wykazanie przychodów z urzędówki jako pochodzących z działalności wykonywanej osobiście pozostaje pod ochroną starej interpretacji do końca czasu jej obowiązywania. Jednak, jeżeli podatnik po przeanalizowaniu swojej sytuacji prawno-podatkowej stwierdzi, że zaliczenie tych przychodów jako uzyskiwanych z działalności gospodarczej byłoby dla niego bardziej korzystne, wówczas może dokonać korekty zeznania.