Rozliczenie VAT w dwóch kolejnych okresach

Podatnicy mieli już trochę czasu na przyzwyczajenie się do zmian w zakresie podatku od towarów i usług, które pojawiły się wraz z nowelizacją ustawy o VAT 1 stycznia 2014 roku. Dotknęły one m.in. momentu odliczenia podatku, co wzbudziło wątpliwości podatników w zakresie możliwości pomniejszenia VAT należnego o naliczony w dwóch kolejnych okresach rozliczeniowych w sytuacji, gdy obowiązek podatkowy powstał w innym miesiącu niż w tym, w którym wystawiono fakturę.

Kiedy prawo do odliczenia VAT?

Znowelizowane przepisy art. 86 ust. 10 ustawy o VAT wskazują, iż obniżenia należnego podatku od towarów i usług o podatek naliczony podatnik może dokonać w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy. Tak brzmi nowa zasada ogólna.

Uwaga!

Zgodnie z nowymi przepisami obowiązek podatkowy powstaje co do zasady z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi. Jest to najczęściej równoznaczne z fizycznym wydaniem danego towaru/towarów podatnikowi (lub osobie przez niego upoważnionej).

Przypomnijmy, że do końca 2013 roku podatnicy co do zasady mogli odliczyć VAT w okresie rozliczeniowym, w którym otrzymali fakturę oraz w dwóch kolejnych okresach.

Ustawodawca w art. 86 ust. 10b pkt 1 znowelizowanej ustawy o VAT określił jednak również dodatkowy warunek odliczenia podatku naliczonego - prawo to powstaje bowiem nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny. Oznacza to, iż w dalszym ciągu istotny jest moment otrzymania faktury.

Podsumowując, prawo do odliczenia podatku od towarów i usług przysługuje, jeżeli:

  • powstał obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabytych towarów lub usług,
  • doszło do ich nabycia,  
  • podatnik otrzymał fakturę dotyczącą tej transakcji.

Co ważne, wszystkie te warunki muszą zostać spełnione łącznie.   

Nie zawsze prawo do odliczenia VAT w dwóch kolejnych okresach?

Co więcej, również w obecnym brzmieniu ustawy o VAT przedsiębiorcy mają prawo do odliczenia podatku w dwóch kolejnych okresach rozliczeniowych. Wskazuje na to art. 86 ust 11. ww. aktu prawnego.

Art. 86 ust. 11

Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.

Jak widać, w przytoczonym artykule występuje odwołanie do innych przepisów ustawy. Punkty 10d i 10e dotyczą odliczenia podatku w szczególnych sytuacjach, jak rozliczanie importu oraz stosowanie metody kasowej. Wątpliwości może natomiast budzić art. 86 ust. 10 (dotyczący wspomnianej wcześniej ogólnej zasady odliczenia VAT-u w momencie powstania obowiązku podatkowego), który powinien zostać uzupełniony o art. 86 ust. 10b pkt 1 (wskazujący na moment otrzymania faktury lub dokumentu celnego). W przytoczonym fragmencie nie ma jednak odniesienia do ustępu 10b pkt 1, co może oznaczać, iż w sytuacji gdy podatnik otrzyma fakturę w innym okresie niż powstanie obowiązek podatkowy u sprzedawcy (a w obecnym stanie prawnym może być to częsta praktyka), odliczenie podatku VAT w dwóch kolejnych okresach rozliczeniowych nie będzie możliwe.

Uwaga!

Od stycznia 2014 roku podatnicy mogą wystawić fakturę do 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę.

Wprost z przepisów wynika zatem, iż skorzystanie z prawa do odliczenia VAT-u w dwóch kolejnych okresach będzie możliwe, jeżeli okres otrzymania przez nabywcę faktury będzie zbieżny z okresem powstania obowiązku podatkowego w podatku należnym po stronie sprzedawcy.

Przykład. 1

Pan Jan, który jest czynnym podatnikiem VAT rozliczającym się z tego podatku co miesiąc, zakupił towar dnia 23 lutego 2014 roku. Fakturę otrzymał w następnym miesiącu, tj. 2 marca (sprzedawca ma czas na wystawienie faktur do 15 marca). W tej sytuacji podatnik będzie miał możliwość odliczenia VAT w rozliczeniu za marzec (miesiąc otrzymania faktury) lub w jednym z dwóch kolejnych (kwiecień, maj).

Przykład 2.

Pan Jan zakupił inny towar u innego dostawcy również 23 lutego 2014 roku. Fakturę za tę transakcję otrzymał jednak już następnego dnia, tj. 24 lutego. W tym wypadku przedsiębiorca będzie miał prawo do odliczenia podatku VAT od tej transakcji w miesiącu zakupu (lutym) bądź w dwóch następnych (marcu lub kwietniu).