Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych - uproszczona forma opodatkowania

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest jedną z uproszczonych form opodatkowania podatkiem dochodowym. W przypadku tej metody, podstawą opodatkowania jest przychód, jaki przedsiębiorca osiągnął, bez uwzględniania kosztów. Podstawowe stawki to 3%, 5,5%, 8,5%, rzadziej 17% lub 20%.

Dla celów wyliczenia podatku należy prowadzić ewidencję przychodów, w której ujmuje się każdą sprzedaż związaną z prowadzoną działalnością. Dodatkowo podatnik ma obowiązek prowadzić takie rejestry, jak ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych czy ewidencja sprzedaży bezrachunkowej.

Ryczałt jest stosunkowo mało skomplikowaną formą opodatkowania, jest zatem często wybierany przez przedsiębiorców. Jednakże warto pamiętać, że nie każdy może z tej metody skorzystać.

Zakres podmiotowy

Forma ryczałtu jest przeznaczona tylko dla pewnej grupy podatników – przede wszystkim dla osób fizycznych prowadzących działalność samodzielnie, w formie spółki cywilnej, bądź spółki jawnej. Dodatkowym warunkiem skorzystania z tej formy opodatkowania jest uzyskanie w roku poprzedzającym rok podatkowy:

  • przychodów z działalności prowadzonej wyłącznie samodzielnie, w wysokości nieprzekraczającej 250 000 euro,
  • przychodów wyłącznie z działalności prowadzonej w formie spółki, w wysokości przychodów wspólników nie większej niż 250 000 euro.

Jeżeli w ubiegłym roku podatkowym podatnik prowadził działalność samodzielną oraz równocześnie działalność w formie spółki, w celu obliczenia limitu przychody nie będą sumowane. Limity dla działalności samodzielnej oraz działalności spółki są określone odrębnymi przepisami.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych - co jest podstawą opodatkowania?

Ryczał od przychodów ewidencjonowanych obciąża przychody, a więc to one stanowią podstawę opodatkowania. Zgodnie z art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychód z działalności uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Jednakże nie wszystkie dochody z pozarolniczej działalności, najmu, dzierżawy, czy podobnych umów podlegają opodatkowaniu ryczałtem ewidencjonowanym. Spowodowane jest to tym, że w ryczałcie w pewnym zakresie występują zwolnienia podatkowe oraz możliwe jest odliczenie od przychodów ulg podatkowych. W tym przypadku odliczeń należy dokonywać od przychodów – mogą to być:

  • opłacone składki ZUS,
  • wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych,
  • kwoty darowizn przekazywane na cele pożytku publicznego lub kultu religijnego,
  • koszty z tytułu odsetek od kredytów hipotecznych.

Kto może zostać ryczałtowcem?

Opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych jest skierowane przede wszystkim do podatników, którzy prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą niewielkich rozmiarów. Forma ta jest najbardziej opłacalna wtedy, gdy przedsiębiorca nie ponosi dużych kosztów uzyskania przychodu – mimo, iż nie można ich wtedy uwzględnić i pomniejszyć przychodów, to stawki podatku są znacząco mniejsze niż w przypadku zasad ogólnych.

Formę tę mogą wybrać również przedsiębiorcy, którzy w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyli kwoty 150 tys. euro z tytułu osiąganych przychodów. Gdy mowa o spółce cywilnej, kwota ta jest sumą przychodów uzyskanych przez wszystkich wspólników łącznie. W przypadku wyboru tej formy, konieczne jest zgłoszenie do naczelnika właściwego urzędu skarbowego do dnia 20 stycznia roku podatkowego.

Kto nie może być ryczałtowcem?

Zgodnie z art. 8 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, ryczałtu ewidencjonowanego nie może stosować podatnicy, którzy:

  • opłacają podatek w formie karty podatkowej
  • korzystają na podstawie odrębnych przepisów z okresowego zwolnienia od podatku dochodowego
  • osiągają przychody w całości lub w części z tytułu:
    • prowadzenia aptek,
    • prowadzenia lombardów,
    • działalności w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych,
    • prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie wolnych zawodów innych niż: zawód lekarza wszystkich specjalności, technika dentystycznego, felczera, położnej, pielęgniarki, tłumacza oraz nauczyciela w zakresie świadczenia usług edukacyjnych, polegających na udzielaniu lekcji na godziny, ponieważ te osoby mogą płacić podatek w formie ryczałtu, jeżeli wykonują swoją działalność osobiście oraz na rzecz ludności,
    • świadczenia usług wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy, m.in. usługi reklamowe, pośrednictwa finansowego, detektywistyczne i ochroniarskie, wykonywania fotografii reklamowych i podobnych,
    • działalności w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych,