Tautologia i pleonazm - czy copywriter musi pisać poprawnie?

Tautologia i pleonazm, czyli masło maślane wbrew pozorom nie jest smaczne i chociaż nie uchodzi ono za karygodny błąd, warto go unikać. Takie błędy logiczne popełniamy niezwykle często, jeszcze częściej – nieświadomie. Przede wszystkim dlatego, że nie znamy znaczenia danego słowa. Wszystkie elementy w konstrukcji znaczą więc to samo. Czy zdajesz sobie sprawę, jak często ich używasz? Sprawdź i upewnij się, że piszesz poprawnie!

Plaonazm i tautologia - czym się różnią?

Uznaje się, że nazwy te są synonimami i można stosować je zamiennie. Jednakże, kiedy bliżej przyjrzymy się tym błędom pleonazm powtarza informację we wszystkich elementach konstrukcji, jednak występuje część nadrzędna i podrzędna (np. (jaka?) krótka (co?) wzmianka). Z kolei tautologia ma części współrzędne (np. tylko i wyłącznie).

Pleonazm i tautologia - popularne przykłady

Czego więc powinniśmy unikać, choć o tym zapominamy lub po prostu tego nie wiemy? Przedstawiamy subiektywny przegląd najpopularniejszych błędów - pleonazm i tautologia.

  • Akwen wodny – akwen to obszar wodny. Pisząc w ten sposób, mówimy więc o obszarze wodnym wodnym.

  • Iść na piechotę – trudno przecież iść samochodem, jeżeli nie jest się Fredem Flinstonem, dlatego też wystarczy po prostu iść. Skoro piechotą, to zawsze na nogach.

  • Fakt autentyczny – nie ma lekcji o maśle maślanym bez tego przykładu. Fakt jest z założenia autentyczny, jeżeli byłby nieprawdziwy – przestałby być faktem.

  • Okres czasu – okres jest sam w sobie czasem trwania. Okres czasu jest wiec czasem czasu. W tym przypadku warto wybrać albo okres, albo czas.

  • Kontynuował dalej – skoro kontynuował, to z założenia nie przestaje. Kontynuował to tyle co robił coś dalej, nie ma więc sensu robić coś dalej dalej, prawda?

  • Miasto Warszawa – skoro Warszawa, to już wiemy, że miasto. Oczywiście, istnieją przypadki, co do których można mieć wątpliwości i miasto się przyda, będzie to między innymi Łódź. Mieszkam w Łodzi może przecież znaczyć również łódź pisaną małą literą.

  • Tylko i wyłącznie – w artykule wybierz albo tylko, albo wyłącznie. Co prawda dopuszczalne jest takie podkreślenie, aczkolwiek tylko (lub wyłącznie) w mowie potocznej. 

  • Krótko i węzłowato – skoro węzłowato, to krótko. Wybieramy więc jedno słowo.

  • Spadać w dół – spadanie w górę wydaje się niemożliwe, więc już sama czynność spadania wskazuje nam kierunek.

  • Unieść się w górę – podobnie jak spadanie, tak i unoszenie ma określony kierunek.

  • Mimika twarzy – mimika to ruchy twarzy. Nie ma więc innej mimiki i takie dopowiadanie nie jest konieczne.

  • Numer NIP – NIP to numer identyfikacji podatkowej, stawiając więc przed skrótowcem słowo numer tworzymy numer numer.

  • Artykuły AGD – jest to taki sam przykład jak powyżej, ponieważ AGD znaczy tyle, co artykuły gospodarstwa domowego.

  • Miesiąc maj – skoro maj, to jasne, że miesiąc.

  • Dzień 7 października – 7 października to tyle, co 7 (dzień) października, dlatego też dzień 7 (dzień) października to już przeżytek.