Poradnik Przedsiębiorcy

Powered by

wFirma.pl

Poznaj
niezbędne narzędzia
do zarządzania
Twoją firmą!

Dostępne
na wszystkie
platformy

Apple Windows Android BlackBerry

Transport wewnątrzwspólnotowy i międzynarodowy a podatek VAT

Międzynarodowy transport towarów kwitnie, w czym duży udział mają także polscy przewoźnicy. Według statystyk ⅛ jeżdżących po niemieckich drogach ciężarówek to pojazdy z Polski. W związku z tym niezwykle istotne jest, aby polscy przewoźnicy znali zasady rozliczania VAT przy transporcie towarów. Szczególnie istotne jest tu odróżnienie przewozów międzynarodowych i wewnątrzwspólnotowych.

Podatek VAT w transporcie wewnątrzwspólnotowym

Usługa transportu towarów na terenie państw członkowskich Unii Europejskiej w praktyce nie różni się niczym od innych, standardowych usług wewnątrzwspólnotowych. Zatem aby ustalić zasady opodatkowania, należy odnieść się do art. 28b ustawy o VAT. Zgodnie z nim w przypadku świadczenia usług na rzecz innego podatnika UE, miejscem opodatkowania co do zasady będzie kraj, w którym znajduje się siedziba usługobiorcy.

Wyjątkami są przypadki, gdy:

  • usługi są świadczone dla stałego miejsca działalności innego niż siedziba podatnika – za miejsce świadczenia i opodatkowania uznaje się stałe miejsce prowadzenia działalności,
  • podatnik-usługobiorca nie posiada siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej – wtedy miejscem świadczenia i opodatkowania usługi jest miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu usługobiorcy.

Natomiast gdyby świadczenie usług wewnątrzwspólnotowych – także transportowych – odbywało się na cele prywatne podatnika lub jego pracowników, lub też na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczych, za miejsce świadczenia i opodatkowania usługi uznaje się siedzibę usługodawcy. Tak wskazuje art. 28c ustawy o VAT, który w dalszych punktach opisuje także wyjątki, analogiczne do tych z art. 28b. I tak, jeśli:

  • usługodawca świadczy usługi ze stałego miejsca prowadzenia działalności innego niż siedziba, za miejsce świadczenia usług uznaje się to miejsce stałego prowadzenia działalności;
  • usługodawca nie posiada siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności, miejscem świadczenia usługi będzie jego stałe miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu.

W praktyce dla polskiego przewoźnika oznacza to, że świadcząc usługi transportowe na rzecz podatnika z UE, będzie zwolniony z ich opodatkowania w kraju. Natomiast gdyby usługi były świadczone na rzecz osób prywatnych, niebędących podatnikami (lub niewystępujących jako podatnicy), wtedy polski przedsiębiorca musi zastosować krajową stawkę VAT, czyli co do zasady standardowe 23%.

Warto zwrócić uwagę na sytuację, w której przedsiębiorca świadczy usługę transportu na terytorium UE na zlecenie polskiego podatnika. Transakcja taka, zgodnie z ogólną zasadą, byłaby opodatkowana w kraju usługobiorcy - w Polsce. Zatem w takiej sytuacji przedsiębiorca także powinien wystawić fakturę ze standardową stawką 23% VAT.

Transport międzynarodowy a podatek VAT

Odkąd Polska stała się pełnoprawnym członkiem Unii Europejskiej, pojęcie transportu międzynarodowego nabrało nieco innego niż wcześniej znaczenia. Definicja transportu międzynarodowego dla celów  podatku od towarów i usług została wskazana w ustawie o VAT.

Zgodnie z art. 83 ust. 3 pkt. 1, przez międzynarodowy transport towarów należy rozumieć przemieszczanie towarów:

  • z miejsca wyjazdu (nadania) na terytorium kraju do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) poza terytorium UE,
  • z miejsca wyjazdu (nadania) poza terytorium UE do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) na terytorium kraju,
  • z miejsca wyjazdu (nadania) do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) poza terytorium UE, jeśli trasa na pewnym odcinku przebiega przez terytorium kraju (tranzyt),
  • z miejsca wyjazdu (nadania) na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) poza terytorium UE lub z miejsca wyjazdu (nadania) poza terytorium UE do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju, jeżeli trasa przebiega na pewnym odcinku przez terytorium kraju.

Jaką stawkę podatku towarów i usług należy zastosować w tym przypadku? W ustawie o VAT transport międzynarodowy został wskazany jako jeden ze szczególnych przypadków zastosowania stawki 0% VAT – zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt. 23 ustawy o VAT. Warto natomiast pamiętać, że aby rzeczywiście móc skorzystać z takiego zwolnienia, przedsiębiorca musi posiadać szczegółową dokumentację, wskazaną w art. 83 ust. 5 ustawy. I tak, w przypadku:

  • towarów przez przewoźnika lub spedytora - list przewozowy lub dokument spedytorski (kolejowy, lotniczy, samochodowy, konosament morski, konosament żeglugi śródlądowej), stosowany wyłącznie w komunikacji międzynarodowej lub inny dokument, z którego jednoznacznie wynika, że w wyniku przewozu z miejsca nadania do miejsca przeznaczenia nastąpiło przekroczenie granicy z państwem trzecim, oraz faktura wystawiona przez przewoźnika (spedytora), z zastrzeżeniem pkt 2;
  • towarów importowanych - oprócz dokumentów, o których mowa w pkt 1, dokument potwierdzony przez urząd celny, z którego jednoznacznie wynika fakt wliczenia wartości usługi do podstawy opodatkowania z tytułu importu towarów;
  • towarów przez eksportera - dowód wywozu towarów;
  • osób - międzynarodowy bilet lotniczy, promowy, okrętowy lub kolejowy, wystawiony przez przewoźnika na określoną trasę przewozu dla konkretnego pasażera.

Warto zwrócić uwagę, iż ustawa o VAT zezwala na zastosowanie stawki 0% tyko wtedy, kiedy transport międzynarodowy obejmuje również terytorium Polski. Dobrą wiadomością dla polskich przewoźników zajmujących się transportem całkowicie poza krajem jest jednak dodatkowa ulga, wskazana w Rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania stawek obniżonych z 23 grudnia 2013 r. Zgodnie z par. 6 ust. 1 stawka 0% VAT może być zastosowana także w przypadku:

  • transportu towarów, jeżeli transport ten wykonywany jest w całości na terytorium kraju i stanowi część usługi transportu międzynarodowego;

  • wewnątrzwspólnotowych usług transportu towarów, jeżeli transport ten stanowi część usługi transportu międzynarodowego;

  • transportu towarów świadczonych na rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy będącego usługobiorcą tych usług, posiadającego na terytorium kraju siedzibę działalności gospodarczej, stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego są świadczone te usługi, a w przypadku braku takiej siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej - posiadającego na terytorium kraju stałe miejsce zamieszkania albo zwykłe miejsce pobytu, jeżeli transport ten wykonywany jest w całości poza terytorium kraju:

    • z miejsca wyjazdu (nadania) na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) poza terytorium Unii Europejskiej lub

    • z miejsca wyjazdu (nadania) poza terytorium Unii Europejskiej do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) na terytorium państwa członkowskiego, inne niż terytorium kraju.