Poradnik Przedsiębiorcy

Powered by

wFirma.pl

Poznaj
niezbędne narzędzia
do zarządzania
Twoją firmą!

Dostępne
na wszystkie
platformy

Apple Windows Android BlackBerry

Ubezpieczenia w razie zakwalifikowania umowy o dzieło jako umowy zlecenia

Przedsiębiorcy, chcąc optymalizować wydatki w prowadzonej działalności, decydują się na zatrudnienie pracowników na umowy, które są mniej kosztowne, czyli na umowę o dzieło lub umowę zlecenie. Przede wszystkim są to kwestie związane z opłacaniem składek ubezpieczeniowych do ZUS i przyznawaniem uprawnień pracowniczych. Jednak w sytuacji gdy podpisana z pracownikiem umowa zostanie zakwestionowana przez inspektorów kontroli ZUS, konieczne będzie zapłacenie zaległych składek wraz z odsetkami.

Umowy o dzieło i umowy zlecenie

Strony podpisujące umowę muszą przestrzegać obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności Kodeksu pracy oraz Kodeksu cywilnego. Należy pamiętać, że o rodzaju umowy nie decyduje nazwa, lecz treść, warunki i okoliczności wykonywania pracy.

Umowa o dzieło jest umową rezultatu - efektu, którą podpisuje się w celu wykonania określonego dzieła. Taka umową ma często charakter jednorazowy. Podlega ona tylko opodatkowaniu podatkiem dochodowym, umowa o dzieło nie rodzi obowiązku zapłaty składek ZUS. Jedynie w sytuacji, gdy umowa o dzieło jest zawarta z własnym pracodawcą lub wykonywana na jego rzecz, przychody osiągnięte przez zleceniobiorcę podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom w ZUS.

Umowa zlecenie jest umową starannego działania, której celem jest wykonanie określonych czynności, jednak nie muszą one zmierzać do osiągnięcia rezultatu dającego się sprecyzować. Przychody osiągnięte w ramach umowy zlecenia stanowią tytuł do ubezpieczeń, jednak od tej zasady są wyjątki, gdy następuje zbieg tytułu do ubezpieczeń. Należy pamiętać również, że umowa zlecenie dla studenta/ucznia, który nie ukończył 26. roku życia, nie stanowi tytułu do ubezpiecznień.

W związku z powyższym dla przedsiębiorcy tańszą umową jest umowa o dzieło, gdyż nie ma konieczności opłacania składek ZUS z tytułu takiej umowy.

Zakwestionowanie rodzaju umowy przez ZUS

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma prawo sprawdzenia podpisanej przez strony umowy. Kontroli ZUS podlegają w szczególności:

  • zgłoszenia osób, które posiadają lub powinny posiadać tytuł do objęcia ubezpieczeniami,
  • prawidłowość obliczania i opłacania składek,
  • ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Inspektor ZUS może również zweryfikować ważność zawartej umowy oraz charakter wykonywanej pracy. Jeżeli inspektor kontroli ZUS ustali, że rodzaj umowy, na podstawie której wykonawca wykonuje pracę, jest niezgodny z charakterem wykonywanych czynności, a działanie to miało na celu uniknięcie opłacania obowiązkowych składek, ZUS zakwalifikuje umowę o dzieło jako umowę zlecenia. Wiąże się to z koniecznością wstecznego zgłoszenia zleceniobiorcy do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia zdrowotnego. Zgłoszenia dokonuje się na druku ZUS ZUA lub na druku ZUS ZZA (jeżeli osoba zatrudniona na umowę zlecenie posiada inne tytuły do ubezpieczenia i podlega obowiązkowo tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu). Dodatkowo przedsiębiorca musi opłacić zaległe składki ubezpieczeniowe wraz z odsetkami za zwłokę oraz złożyć dokumenty rozliczeniowe za każdy miesiąc wykonywania pracy. Zleceniodawca musi opłacić składki w całości, także w części, która powinna pochodzi ze środków zleceniobiorcy, gdyż obowiązek ich zapłaty ciąży na

zleceniodawcy. Przedsiębiorca może wystąpić do osoby wykonującej umowę o zwrot składek, jednak takich rozliczeń strony umowy dokonują we własnym zakresie. W sytuacji gdy ubezpieczony odmówi zwrotu składek finansowanych z jego środków, zleceniodawca może skierować sprawę na drogę sądową, jednak nie gwarantuje to odzyskania należności, gdyż zaległość powstała na skutek naruszenie prawa przez przedsiębiorcę, a ubezpieczony nie miał wpływu na jego postępowanie.

Zakwestionowanie rodzaju umowy przez ZUS skutkuje dla przedsiębiorcy poważnymi kosztami, które są z pewnością bardziej dotkliwe niż opłacanie składek na bieżąco przy zatrudnieniu osoby na umowę zlecenie zamiast umowę o dzieło. Wiąże się to bowiem z koniecznością jednorazowego opłacenia całości składek, chyba że ZUS zgodzi się na układ ratalny, jednak by uzyskać taką zgodę muszą zostać spełnione określone warunki.