Poradnik Przedsiębiorcy

Powered by

wFirma.pl

Poznaj
niezbędne narzędzia
do zarządzania
Twoją firmą!

Dostępne
na wszystkie
platformy

Apple Windows Android BlackBerry

Umowa przenosząca autorskie prawa majątkowe a umowa licencyjna

W dzisiejszych czasach, aby legalnie korzystać i rozporządzać utworem, musimy albo uzyskać na to zgodę uprawnionego podmiotu, albo skorzystać z instytucji dozwolonego użytku. Jeśli druga opcja nie jest możliwa, zgoda powinna być wyrażona w umowie przenoszącej autorskie prawa majątkowe lub umowie licencyjnej. Choć wiele osób nie zdaje sobie z tego sprawy, umowy te nie są tożsame. Czym się więc różnią?

Autorskie prawa majątkowe

Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy najpierw zrozumieć, czym są autorskie prawa majątkowe. O różnicy między nimi i autorskimi prawami osobistymi była już mowa w poprzednim artykule. W ramach przypomnienia warto wskazać, że podział między nimi wynika z różnych uprawnień, jakie przysługują twórcy w ich ramach oraz z różnego zakresu ochrony.

Autorskie prawa majątkowe są uprawnieniami o charakterze ekonomicznym, majątkowym, ukształtowanymi na wzór prawa własności. Przysługują twórcy od momentu stworzenia dzieła do chwili ich wygaśnięcia (zasadniczo siedemdziesiąt lat od śmierci twórcy) lub zbycia albo zrzeczenia się. Prawa majątkowe więc, w przeciwieństwie do osobistych, nie są nieograniczone w czasie oraz niezbywalne. Na mocy tych praw twórca (lub uprawniony podmiot, który je nabył) ma wyłączne uprawnienie do korzystania z utworu, do dowolnego nim rozporządzania na wszystkich polach eksploatacji oraz otrzymywania za nie wynagrodzenia.

Autorskie prawa majątkowe, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, mogą przejść na inne osoby w drodze dziedziczenia lub na podstawie umowy. Ponadto nabywca autorskich praw majątkowych może przenieść je na inne osoby, chyba że w umowie pierwotnej strony postanowiły inaczej.

Umowa przenosząca autorskie prawa majątkowe

Definicja oraz ograniczony czas trwania umowy

Umowa przenosząca autorskie prawa majątkowe jest umową, która - jak sama nazwa wskazuje - przenosi na rzecz osoby trzeciej autorskie prawa majątkowe. Jej cechą charakterystyczną jest to, że skutki przeniesienia tych praw są ograniczone w czasie. Oznacza to, że autorskie prawa majątkowe można przenieść tylko na określony czas. Po upływie okresu wskazanego w umowie prawa te wracają do uprawnionego (nie trzeba więc zawierać odrębnej umowy przenoszącej prawa z powrotem na uprawnionego - o ile oczywiście strony w umowie nie postanowiły inaczej). Nie dochodzi więc do całkowitego zerwania więzi z twórcą. Wiąże się to z tym, że twórca ma prawo wykonywać swoje autorskie prawa osobiste (np. kontrolować sposób prezentacji dzieła), co może skutecznie ograniczać korzystanie z autorskich praw majątkowych, a także z tym, że autorskie prawa majątkowe nie są nieograniczone w czasie (co do zasady wygasają po 70 latach od śmierci twórcy).

Wynagrodzenie

Umowa przenosząca autorskie prawa majątkowe, zgodnie z art. 43 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, może być odpłatna bądź nieodpłatna. Jeśli jednak w umowie wyraźnie nie wskazano, że ma ona charakter nieodpłatny, przyjmuje się, że twórcy należy się wynagrodzenie. Ponadto, jeżeli nie określono wysokości tego wynagrodzenia, wysokość tę szacuje się z uwzględnieniem zakresu udzielonego prawa oraz korzyści wynikających z korzystania z utworu.

Inną istotną cechą ww. umowy jest także to, że nabywca praw majątkowych powinien korzystać lub rozpowszechniać utwór, jeśli wynagrodzenie zbywcy jest uzależnione od ekonomicznych efektów korzystania czy rozpowszechniania utworu (np. autor książki sprzedaje autorskie prawa majątkowe wydawnictwu, które zobowiązuje się książkę wydać, natomiast wynagrodzenie autora uzależnione jest od ilości sprzedanych egzemplarzy).

Forma umowy

Umowa przenosząca autorskie prawa majątkowe musi być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności. Brak wymaganej formy sprawi, że będzie nieważna, więc do sprzedaży praw majątkowych nie dojdzie.