Upadłość konsumencka - nowelizacja przepisów

Upadłość konsumencka - nowelizacja ustawy

Szykuje się nowelizacja przepisów prawa upadłościowego i naprawczego. Zmiany przewidują, iż upadłość konsumencka będzie mogła być ogłoszona przez każdego niewypłacalnego konsumenta. Co istotne, przyczyny niewypłacalności niekoniecznie będą musiały wynikać z przyczyn niezależnych od podatnika, czy też być spowodowane wyjątkowymi zdarzeniami. Prawo upadłościowe staje się więc bardziej “ludzkie”?

Zgodnie z planowanymi zmianami oddalenie wniosku o upadłość konsumencką może nastąpić jedynie w przypadku, gdy niewypłacalność podatnika wynika z rażącego zaniedbania lub powstała na skutek umyślnych działań podmiotu.

Jak ogłosić upadłość konsumencką? 

Postępowanie w sprawie upadłości konsumenckiej może być prowadzone w stosunku do:

  • przedsiębiorców w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny,
  • byłych przedsiębiorców, jeżeli od dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorców nie minął rok,
  • spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek akcyjnych nieprowadzących działalności gospodarczej,
  • wspólników osobowych spółek handlowych, ponoszących odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem,
  • wspólników spółki partnerskiej. 

Dodatkowo obecnie z prawa do upadłości konsumenckiej może skorzystać wyłącznie ten, kto posiada majątek (w postaci np. nieruchomości czy cennych ruchomości).

Upadłość konsumencka stanowi, wbrew pozorom, głównie narzędzie dla wierzyciela, a nie dla dłużnika. Dlaczego? Ponieważ ogłoszenie niewypłacalności dłużnika jest dla wierzyciela szansą na odzyskanie chociaż części należności. Stąd, aby ogłosić upadłość konsumencką należy posiadać jakikolwiek majątek, który następnie przydzielony zadłużonemu zarządca majątku rozdysponuje m.in. pomiędzy wierzycieli. Choć zgodnie z planowanymi zmianami i ta procedura ma ulec zmianie.

Upadłość konsumencka - zmiany w prawie

Projekt ustawy przewiduje uproszczenie wymogów formalnych związanych z wnioskiem o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Będzie możliwe wszczęcie postępowania już przy jednym wierzycielu. Ogłoszenie o upadłości nie będzie wymagało afiszów w prasie, jak dotychczas, a jedynie w specjalnie utworzonym Centralnym Rejestrze Upadłości. Obniżone mają zostać również m.in. koszty za samo złożenie wniosku o upadłość konsumencką z obecnych 200 zł do 40 zł.

Zmiany w kwestiach formalnych przy ubieganiu się o ogłoszenie upadłości konsumenckiej są jak najbardziej potrzebne, bowiem błędy formalne to obecnie jedne z najczęstszych powodów odrzucenia wniosku.

Nowelizacja ma dotyczyć również częstotliwości, w jakiej można ogłosić upadłość konsumencką. Obecnie jest to możliwe raz na 10 lat. Termin ten ma być skrócony. Skróceniu ulec ma również termin, w jakim dłużnik zobowiązany jest do spłaty długu z obecnie obowiązujących 5 do 3 lat.

Rozważając ogłoszenie upadłości konsumenckiej, należy mieć świadomość konsekwencji, jakie niesie za sobą ogłoszenie upadłości. Obecnie to oddanie majątku w ręce syndyka, który dąży do jak najszybszego spieniężenia, a następnie uzyskaną gotówką spłaca wierzycieli. Osoby mające małżeńską wspólność majątkową powinny pamiętać, że majątek współmałżonka również może wejść do masy upadłościowej. Jednak i w kwestii konsekwencji upadłości przepisy przewidują zmiany. Projekt zakłada, iż dłużnik będzie miał możliwość we własnym imieniu zawrzeć ugodę z wierzycielami w stosunku do terminu spłaty długu i wielkości spłacanego zadłużenia. Nie będzie zatem już w 100% podlegał syndykowi, ale będzie mógł wziąć sprawy we własne ręce.

Zmiany w przepisach o upadłości konsumenckiej mają więc zostać w dość znaczącym stopniu znowelizowane.

Głównym celem jest zwiększenie dostępności tego rozwiązania wśród zainteresowanych. Jednak należy pamiętać, że złagodzenie przepisów może przyczynić się do ich nadużywania. Dlatego też projekt jest dopiero wstępną propozycją, jaka będzie jeszcze szczegółowo przez Ministerstwo Sprawiedliwości analizowana.