VAT UE - co warto wiedzieć przed zakupem unijnym

Obecnie transakcje unijne są coraz częstszym zjawiskiem. Jednak, jak się okazuje, przedsiębiorcy mają pewne problemy związane z rozliczeniem poszczególnych zdarzeń gospodarczych, szczególnie z podatkiem od takich transakcji. W naszym artykule podpowiadamy, jak należy podejść do tego typu transakcji i rozliczyć VAT UE.

Po pierwsze: zarejestruj się do VAT UE!

Przed dokonaniem pierwszej transakcji zakupu zawartej z unijnym kontrahentem przedsiębiorcy powinni przede wszystkim sprawdzić, czy podlegają obowiązkowi rejestracji na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych.

Obowiązek rejestracji w przypadku czynnych podatników VAT

Przedsiębiorca będący czynnym podatnikiem VAT jest zobowiązany do dokonania rejestracji na formularzu VAT-R jeszcze przed pierwszym zakupem. Dotyczy to transakcji:

  • wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (WNT) - przy czym obowiązek ten dotyczy nabycia towarów od drugiej firmy; obowiązek rejestracji nie dotyczy zakupu od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, które mają miejsce zamieszkania na terenie UE;

  • wewnątrzwspólnotowego nabycia usług (import usług z art. 28b), dla których miejscem świadczenia jest siedziba nabywcy; w tej sytuacji obowiązek obowiązek naliczenia obowiązku spoczywa wyjątkowo na nabywcy.

Obowiązek rejestracji w przypadku podatników zwolnionych z VAT

Przedsiębiorcy korzystający ze zwolnienia podmiotowego z VAT (ze względu na nieprzekroczenie 150 000 zł obrotu ze sprzedaży), którzy uczestniczą w transakcjach unijnych, również muszą zarejestrować się do VAT UE, w odniesieniu do:

  • WNT - gdy wartość nabytych towarów w danym roku podatkowym przekroczyła 50 000 zł; innymi słowy, przedsiębiorcy nie będą mieli obowiązku rejestracji jeżeli nie przekroczyli limitu,

  • importu usług z art. 28b (dla których miejscem świadczenia jest kraj nabywcy) - podatnicy są obowiązani w każdym przypadku do rejestracji do VAT UE, gdyż jako nabywcy są obowiązani do rozliczenia podatku VAT.

Po drugie: zakwalifikuj odpowiednio transakcję zakupu

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o VAT przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz.

Natomiast przez import usług w myśl art. 2 ust. 1 pkt 9 należy rozumieć świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.

Art. 17 ust. 1 pkt 4

1. Podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne:

  1. 4) nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki: 

           a) usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego                          miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do                      których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4, 

           b) usługobiorcą jest:    

             - w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub                   osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana               do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,  

           - w pozostałych przypadkach - podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności           gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub                   osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium           kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4;

Po trzecie: wykaż transakcję zakupu w odpowiedniej deklaracji rozliczeniowej

Dokonując transakcji wewnątrzwspólnotowego zakupu czy to towarów, czy usług, należy również pamiętać, że powinno się ją wykazać w odpowiedniej transakcji rozliczeniowej dla celów podatku VAT.

Czynni podatnicy VAT

W odniesieniu do transakcji WNT podatnicy VAT są obowiązani wykazać transakcję w informacji VAT UE nawet, gdy nie zdążyli się zarejestrować przed dokonaniem pierwszego zakupu. Wówczas obowiązek podatkowy powstaje w momencie wystawienia faktury, jednak nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu dostawy. Natomiast co do zasady odlicza się podatek naliczony w tym samym okresie co należny, pod warunkiem otrzymania faktury przed upływem 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym powstał obowiązek podatkowy. Brak takiego dokumentu powoduje, że przedsiębiorca będzie zobowiązany zwrócić wcześniej odliczony VAT.

W przypadku importu usług (dla których stosuje się art. 28b) przedsiębiorca również jest zobowiązany do rejestracji na potrzeby VAT UE. Jednak w tej sytuacji transakcje wykazuje jedynie w deklaracji VAT za dany okres rozliczeniowy (miesiąc lub kwartał). Nie składa się wówczas dodatkowo informacji VAT UE, jakby miało to miejsce przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów.

Podatnicy zwolnieni z VAT

Podmiot zwolniony z VAT dokonujący WNT (a więc o ile wartość transakcji przekroczy 50 tys. złotych) musi złożyć w urzędzie skarbowym deklarację VAT-8. Przedsiębiorcy, którzy nie przekroczyli tego limitu również mogą złożyć taką deklarację, potwierdzając to właściwym zawiadomieniem wysłanym do Urzędu Skarbowego. Co ważne, nievatowcy dokonując transakcji WNT, mają obowiązek wykazać ją również w informacji podsumowującej VAT UE.

Natomiast zakupując usługi od unijnego kontrahenta, przedsiębiorca zwolniony z VAT musi wykazać podatek VAT w deklaracji VAT-9M, z której to właśnie będzie wynikać należność do zapłaty do urzędu skarbowego.

Ważne!

Po zapłaceniu wartość podatku VAT nievatowiec będzie mógł w całości ująć w kosztach podatkowych.

Po czwarte: sprawdź, czy musisz rozliczać się miesięcznie, czy możesz wybrać system kwartalny

W przypadku nievatowców sprawa jest prosta, bowiem deklaracje rozliczeniowe VAT-8 i VAT-9M składane są w okresach miesięcznych. Natomiast czynni podatnicy VAT składają informację VAT UE miesięcznie jeżeli wartość WNT w danym kwartale przekroczy kwotę 50 000 zł. W przeciwnym wypadku mają możliwość składania informacji podsumowującej kwartalnie.

Jeżeli limit zostanie przekroczony w 3. miesiącu kwartału, dopuszcza się złożenie deklaracji kwartalnej jeszcze za ten okres. Jednak od nowego miesiąca należałoby ją złożyć już w trybie miesięcznym.

Terminy składania deklaracji  rozliczeniowych

Terminy składania deklaracji VAT UE są następujące:

  • dla deklaracji miesięcznych: do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozliczeniowym w wersji papierowej lub do 25. dnia miesiąca w wersji elektronicznej,

  • dla deklaracji kwartalnych: do 15. dnia miesiąca następującego po kwartale rozliczeniowym w wersji papierowej lub do 25. dnia miesiąca w wersji elektronicznej.