Poradnik Przedsiębiorcy

Powered by

wFirma.pl

Poznaj
niezbędne narzędzia
do zarządzania
Twoją firmą!

Dostępne
na wszystkie
platformy

Apple Windows Android BlackBerry

Wewnątrzwspólnotowe świadczenie usług - definicja i przykłady

Wewnątrzwspólnotowe świadczenie usług polega na sprzedaży usług przez polskiego przedsiębiorcę na rzecz podatnika mającego swoją siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności, czy też stałe miejsce zamieszkania na terenie kraju należącego do Unii Europejskiej (poza Polską). Opodatkowanie usług na rzecz zagranicznych kontrahentów podlega innym zasadom niż ich świadczenie na terytorium kraju.

Miejsce opodatkowania usług

Dla zasad opodatkowania nie ma znaczenia konkretny kraj pochodzenia unijnego usługobiorcy. W celu ustalenia miejsca opodatkowania należy wskazać status usługobiorcy, rodzaj wykonywanej usługi oraz miejsce świadczenia.

Co do zasady, gdy usługi są świadczone na rzecz podatnika, obowiązek podatkowy leży po stronie nabywcy usługi. Zgodnie z art. 28b ustawy o VAT za miejsce ich świadczenia uznaje się miejsce, gdzie kontrahent posiada siedzibę działalności gospodarczej. W przypadku, gdy usługi świadczone są dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej innego niż siedziba nabywcy, za miejsce opodatkowania uznaje się stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Natomiast, kiedy kontrahent nie posiada ani siedziby działalności gospodarczej, ani stałego miejsca prowadzenia działalności - za miejsce świadczenia uznaje się stałe miejsce zamieszkania lub stałe miejsce pobytu. W razie świadczenia usług wyłącznie na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, a także byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych lub członków stowarzyszenia, do określenia miejsca świadczenia usług stosuje się odpowiednio przepisy dla niepodatników.

W przypadku świadczenia usług na rzecz podmiotów niebędących podatnikami, za miejsce świadczenia uznaje się miejsce, w którym usługodawca posiada siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, gdy jest ono inne niż miejsce siedziby. Natomiast, gdy usługodawca nie posiada siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, za miejsce świadczenia usług należy uznać stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.

Przykład 1.

Polska firma ABC świadczy usługi doradcze na rzecz niemieckiego kontrahenta będącego podatnikiem podatku od wartości dodanej. W jaki sposób należy ustalić miejsce opodatkowania?

Usługi doradcze dla podmiotów będących podatnikami są opodatkowane zgodnie z art. 28b ustawy o VAT. Miejscem opodatkowania jest zatem miejsce, gdzie siedzibę posiada usługobiorca. W tym przypadku za miejsce świadczenia usługi i jej wykonywania należy uznać Niemcy.

Ustawodawca wprowadził rodzaje usług, dla których stosuje się szczególne przepisy (art. 28d-o ustawy o VAT). Odmienne zasady opodatkowania usług dotyczą m.in. usług:

  • związanych z nieruchomościami (miejscem świadczenia jest miejsce położenia nieruchomości),
  • transportu (miejscem świadczenia np. transportu pasażerów jest miejsce, gdzie odbywa się transport z uwzględnieniem pokonanych odległości),
  • wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne (np. jeśli usługi świadczone są na rzecz podatnika: miejscem opodatkowania ,jest miejsce, gdzie usługi faktycznie się odbywają),
  • restauracyjnych i cateringowych (co do zasady miejscem świadczenia jest miejsce, gdzie są one faktycznie wykonywane),
  • krótkoterminowego wynajmu środków transportu (za miejsce świadczenia należy uznać miejsce, w którym środki transportu są faktycznie oddawane do dyspozycji usługobiorcy),
  • turystyki (co do zasady miejscem świadczenia usług jest miejsce, gdzie usługodawca faktycznie posiada siedzibę działalności gospodarczej).

Usługi niepodlegające opodatkowaniu w Polsce

Jeśli transakcja zawierana jest z kontrahentem z krajów Wspólnoty, to usługodawca zobowiązany jest do rejestracji jako podatnik VAT-UE. Do identyfikacji na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych zobligowany jest także nabywca usługi.

Faktura powinna zawierać dane zgodne z § 5 ust 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wystawiania faktur (art. 106e ustawy o VAT od 1 stycznia 2014). Należy pamiętać, iż sprzedawca usługi ma obowiązek wystawić fakturę ze wskazaniem stawki VAT “np”. Na fakturze powinien znaleźć się także zwrot “odwrotne obciążenie”. Usługobiorca zobowiązany jest bowiem do naliczenia podatku należnego w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej z odpowiednią stawką opodatkowania.

Świadczenie usług dla zagranicznego kontrahenta nie obliguje do rejestracji jako podatnik VAT, gdyż można skorzystać ze zwolnienia od podatku sprzedaży dokonanej przez podatnika, u którego wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150.000 zł (art. 113 ust. 1 ustawy o VAT). W tym przypadku na rachunku wystawionym przez usługodawcę również powinna znaleźć się informacja “odwrotne obciążenie”.

 

Podatnik powinien także określić moment powstania obowiązku podatkowego, który zwykle jest tożsamy z chwilą wykonania usługi. Natomiast, gdy wcześniej otrzymano zaliczkę, moment powstania obowiązku podatkowego wystąpi z chwilą jej wpływu.

Przykład 2.

Polskie przedsiębiorstwo wykonało w marcu usługę remontu budynku na terenie Czech, na rzecz tamtejszego kontrahenta. Zapłatę otrzymano w maju. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy?

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wykonania usługi. Polski podatnik powinien wykazać daną transakcję w deklaracji VAT oraz VAT-UE za marzec (lub I kwartał).

Usługi podlegające opodatkowaniu w Polsce

W przypadku, gdy usługa świadczona jest na rzecz zagranicznego kontrahenta, jednak miejsce świadczenia danej usługi znajduje się na terytorium Polski, transakcja powinna być opodatkowana zgodnie z krajowymi zasadami opodatkowania, a więc odpowiednią stawką VAT. Powyższa zasada może mieć zastosowanie np. w przypadku świadczenia usług transportowych pasażerów na terenie Polski. Obowiązek opodatkowania należy ustalić w momencie wykonania usługi albo otrzymania całości lub części zapłaty.