Wydatki na gastronomię jako koszt podatkowy

Pod koniec listopada minister finansów przedstawił interpretację ogólną dwóch zapisów - art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o CIT i art. 23 ust. 1 pkt 23 ustawy o PIT - które sprawiały dotąd wiele problemów zarówno podatnikom, jak i sądom administracyjnym. Wydatki na gastronomię nie zawsze związane są z reprezentacją, a co za tym idzie - możliwe jest ich ujęcie w kosztach podatkowych.

Wspomniane regulacje orzekają, że za koszty uzyskania przychodów nie należy uznawać “kosztów reprezentacji, w szczególności poniesionych na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych”. Nieprecyzyjne ujęcie tematu sprawiło, że pojawił się chaos interpretacyjny, zauważalny w wyrokach sądów administracyjnych. Twardym orzechem do zgryzienia dla organów orzekających było słowo reprezentacja. Termin ten był rozumiany albo jako wystawność, wytworność, okazałość, albo jako przedstawicielstwo. W końcu do głosu doszedł Naczelny Sąd Administracyjny, który w składzie siedmiu sędziów w dniu 17 czerwca 2013 roku wydał wyrok rozstrzygający wątpliwości (sygn. akt II FSK 702/11).

Wydatki na gastronomię jako koszt uzyskania przychodu

We wskazanym wyroku wyjaśniono, że:

  • każdy przypadek musi być rozpatrywany odrębnie, biorąc pod uwagę warunki i okoliczności, które uzasadniają takie wydatki. Tym samym wymienione w regulacjach podatkowych przykłady kosztów reprezentacji (zakup żywności i napojów) nie implikują automatycznego wykluczenia ich z kosztów uzyskania przychodu,

  • warunkiem zakwalifikowania wydatków jako kosztów uzyskania przychodu jest realizacja wymogów wymienionych w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT oraz odpowiednio w art. 22 ust. 1 ustawy o PIT. Chodzi zatem o ich cel - osiągnięcie przychodów lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów. Minister finansów w wydanej interpretacji ogólnej określił, iż zdyskwalifikowane są zatem wydatki na: obiady dla rodziny, fundowane przyjęcia dla znajomych czy usługi rozrywkowe,

  • przy ocenianiu, czy dany wydatek został przeznaczony na reprezentację, nie ma znaczenia miejsce poczęstunku (np. siedziba firmy). Nie mogą być brane pod uwagę również jego cechy - wystawność, wytworność, okazałość - którymi definiowano słowo “reprezentacja” w wyrokach sądów administracyjnych (wyroki z dnia 25 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2200/10 i z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II FSK 392/11),

  • wydatki na cele gastronomiczne wykluczone z kosztów uzyskania przychodu (art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o CIT i art. 23 ust. 1 pkt 23 ustawy o PIT) to te, których “wyłącznym bądź dominującym celem jest stworzenie pewnego wizerunku podatnika, stworzenie dobrego obrazu jego firmy, czy działalności, wykreowanie pozytywnych relacji z uczestnikami takich spotkań”.

Poczęstunek biznesowy można odliczyć od PIT i CIT

Biorąc pod uwagę sprecyzowanie dokonane przez NSA oraz ministra finansów, można dojść do wniosku, że najważniejszym warunkiem możliwości odliczenia od podatku wydatków na artykuły spożywcze (kawę, herbatę, paluszki, lunche itp.) jest ich związek z przychodami. Chodzi o spotkania z kontrahentami i klientami, na których omawia się sprawy związane z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą. W trakcie takich rozmów można podjąć ich stosownym poczęstunkiem, a wydane na niego pieniądze odliczyć od podatku. W dalszym ciągu po stronie podatnika pozostanie kwestia udowodnienia, że poniesiony wydatek zasadnie został uznany za koszt podatkowy.