Poradnik Przedsiębiorcy

Powered by

wFirma.pl

Poznaj
niezbędne narzędzia
do zarządzania
Twoją firmą!

Dostępne
na wszystkie
platformy

Apple Windows Android BlackBerry

Zapis na sąd polubowny w umowach

Każdy przedsiębiorca na pewno nie raz słyszał o sądownictwie arbitrażowym (lub polubownym - nazwę stosuje się zamiennie, dotyczy tej samej instytucji) lub miał do czynienia z zapisem na sąd polubowny (arbitrażowy) w umowach, które podpisywał z kontrahentami. Nie zawsze jednak wszyscy zdają sobie sprawę, co to takiego, w jakim celu takie zapisy umieszcza się w umowach i czym to skutkuje. Niniejszy artykuł postara się to wyjaśnić.

Sąd polubowny (arbitrażowy) - co to takiego?

Spory, które powstają w obrocie gospodarczym pomiędzy jego uczestnikami, są sporami cywilnoprawnymi, dlatego podlegają rozpoznaniu w postępowaniu przed sądem cywilnym. Nie jest tajemnicą, że postępowanie to ma wiele wad: prowadzone jest bardzo długo, koszty z nim związane są często bardzo wysokie. Co więcej, we współczesnym obrocie prawnym sporów na gruncie prawa cywilnego jest bardzo wiele, co utrudnia szybkie ich załatwienie. Wszystko to doprowadziło do tego, że zaczęły rozwijać się alternatywne wobec sądowego postępowania cywilnego sposoby rozpoznawania sporów, określane jako ADR - Alternative Dispute Resolution. Czołowe miejsce zajmują wśród nich mediacja oraz sądownictwo polubowne, zwane także arbitrażem.

Arbitraż jest metodą polubownego rozstrzygania sporów bez udziału sądu powszechnego. W miejsce sędziego sądu powszechnego wstępuje bezstronny sędzia arbitrażowy - ekspert w dziedzinie, na gruncie której toczy się spór. Jest to osoba najczęściej bardzo doświadczona w biznesie - arbiter bowiem jest wybierany do sprawy stosownie do swojej specjalizacji i praktyki.

Sądownictwo arbitrażowe swoją ideę czerpie z autonomii woli oraz równości stron, które są podstawą stosunków cywilnoprawnych. Strony więc mogą samodzielnie zdecydować, komu powierzą rozstrzygnięcie sporu, jeśli takowy zaistnieje. Dzięki temu mają bezpośredni wpływ na wiele elementów postępowania: przede wszystkim same wybierają konkretny sąd, arbitrów (ich skład i sposób powołania), miejsce i czas postępowania, zasady rozstrzygania sporu, zaś arbitrzy rozstrzygają w granicach przyznanych im uprawnień. Procedura postępowania jest więc prostsza i szybsza, a koszty są z góry przewidziane.

Należy pamiętać, że wyrok sądu polubownego lub ugoda zawarta przed tym sądem wywiera skutki prawne takie same jak wyrok lub ugoda przed sądem państwowym. Różnica polega na tym, że sąd powszechny musi stwierdzić wykonalność wyroku lub ugody sądu polubownego.

 

Zapis na sąd polubowny - jakie warunki muszą być spełnione?

Forma zapisu

Zapis na sąd polubowny powinien być sporządzony w formie pisemnej, a wyłącznie takiej formy wymaga sporządzenie zapisu na sąd polubowny obejmujący spory ze stosunku pracy.

Poddanie sporu pod rozstrzygnięcie sądu polubownego powinno być zawarte w umowie stron (jednak zgodnie z art. 1162 § 2 k.p.c. zapis taki może być zawarty w wymienionych między stronami pismach, oświadczeniach złożonych za pomocą środków porozumiewania się na odległość, które pozwalają utrwalić ich treść; można również powołać się w umowie na dokument zawierający postanowienie o poddaniu sporu pod rozstrzygnięcie sądu polubownego).

Zapis może być jedynie częścią umowy podstawowej między stronami (np. umowy dotyczącej współpracy), stanowić jeden paragraf. Należy jednak pamiętać, że ma on charakter samoistny, więc jeśli umowa podstawowa okaże się nieważna lub wygaśnie, to nie oznacza nieważności bądź wygaśnięcia zapisu. Strony mogą też stworzyć osobną umowę dotyczącą poddania sporu pod rozstrzygnięcie sądu polubownego (czyli będzie dotyczyć ewentualnego sporu przyszłego). Strony mogą także zawrzeć taką umowę już po powstaniu sporu (spór istniejący). Ponadto zapis na sąd polubowny może być zamieszczony w umowie spółki (będzie dotyczył sporów ze stosunku spółki i wiązał spółkę oraz jej wspólników).

Do pobrania:

pdf
Zapis na sąd polubowny w umowach.pdf druk do ręcznego wypełnienia
docx
Zapis na sąd polubowny w umowach.docx edytowanie, wydrukowanie, zapisywanie