Zmiany w ustawie o rachunkowości - uproszczenia dla małych firm

Najnowsze zmiany w ustawie o rachunkowości wprowadzają uproszczenia dla jednostek małych. Nowelizacja ustawy została podpisana 12 sierpnia przez Prezydenta. Sprawdź, jakie ułatwienia obejmą sprawozdawczość finansową małych firm.

Jednostki małe według ustawy

Zgodnie z ustawą o rachunkowości za jednostki małe uznaje się:

  • spółki (kapitałowe, handlowe, cywilne), inne osoby prawne, osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie oraz oddziały przedsiębiorców zagranicznych w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli jednostki te w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe i w roku poprzednim (w przypadku jednostek rozpoczynających działalność - w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność), nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

    • 17 mln zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

    • 34 mln zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,

    • 50 osób - w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty;

  • osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, które stosują zasady rachunkowości poprzez dobrowolne prowadzenie ksiąg rachunkowych i sporządzanie sprawozdań finansowych.

Co ważne, aby jednostki małe mogły zostać za takie uznane oraz mogły korzystać z uproszczeń, organ zatwierdzający musi podjąć decyzję o sporządzaniu sprawozdania finansowego z zastosowaniem określonych uproszczeń.

Zmiany w ustawie o rachunkowości dla jednostek małych

Podmioty, które spełniają kryteria uznania ich za jednostki małe (w tym spółki kapitałowe czy osoby fizyczne prowadzące księgi rachunkowe), będą mogły korzystać z takich uproszczeń jak:

  • sporządzanie skróconego sprawozdania finansowego, a więc uproszczonego bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej z ograniczoną liczbą danych;

  • zwolnienie ze sporządzania sprawozdania z działalności;

  • możliwość niesporządzania zestawienia w kapitale własnym oraz rachunku przepływów pienięznych.

Zmiany w ustawie o rachunkowości dla jednostek małych związane z uproszczonym bilansem dotyczą wykazywania tylko części informacji. Skrócony bilans wygląda następująco (załącznik nr 5 do ustawy):

AKTYWA

PASYWA

A. Aktywa trwałe

A. Kapitał (fundusz) własny

I. Wartości niematerialne i prawne

I. Kapitał (fundusz) podstawowy

II. Rzeczowe aktywa trwałe, w tym:

II. Kapitał (fundusz) zapasowy, w tym:

- środki trwałe

- nadwyżka wartości sprzedaży (wartości emisyjnej)

nad wartością nominalną udziałów (akcji)

- środki trwałe w budowie

III. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, w tym:

III. Należności długoterminowe

- z tytułu aktualizacji wartości godziwej

IV. Inwestycje długoterminowe, w tym:

IV. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe

- nieruchomości

V. Zysk (strata) z lat ubiegłych

- długoterminowe aktywa finansowe

VI. Zysk (strata) netto

V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe

VII. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego

(wielkość ujemna)

B. Aktywa obrotowe

B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania

I. Zapasy

I. Rezerwy na zobowiązania, w tym:

II. Należności krótkoterminowe, w tym:

- rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne

a) z tytułu dostaw i usług, w tym:

II. Zobowiązania długoterminowe, w tym:

- do 12 miesięcy

- z tytułu kredytów i pożyczek

- powyżej 12 miesięcy

III. Zobowiązania krótkoterminowe, w tym:

III. Inwestycje krótkoterminowe, w tym:

a) z tytułu kredytów i pożyczek

a) krótkoterminowe aktywa finansowe, w tym:

b) z tytułu dostaw i usług, w tym:

- środki pieniężne w kasie i na rachunkach

- do 12 miesięcy

IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe

- powyżej 12 miesięcy

C. Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy

c) fundusze specjalne

D. Udziały (akcje) własne

IV. Rozliczenia międzyokresowe

Aktywa razem

Pasywa razem

Pozostałe zmiany w ustawie o rachunkowości

Nowelizacja ustawy o rachunkowości wprowadza również szereg innych zmian, m.in.:

  • organizacje pozarządowe o przychodach poniżej 100 tys. zł (oprócz spółek kapitałowych oraz stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego), będą mogły zamiast ksiąg rachunkowych prowadzić uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów;

  • termin przeliczenia na walutę polską wielkości wyrażonych w euro (dotyczy to ustalenia czy dana firma jest jednostką mikro);

  • rozszerzenie katalogu jednostek sporządzających sprawozdanie z działalności (dotyczy to spółek kapitałowych, spółek komandytowo-akcyjnych, towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, towarzystw reasekuracji wzajemnej, spółdzielni, przedsiębiorstw państwowych, a także tych spółek jawnych i komandytowych, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej);

  • usunięcie dla większości jednostek (poza bankami, zakładami ubezpieczeń i zakładami reasekuracji oraz SKOK-ami) kategorii zysków i strat nadzwyczajnych (w związku z uchyleniem art. 42 ust. 1 pkt 3 i ust.4);

  • rozszerzenie katalogu pozostałych kosztów i przychodów operacyjnych o koszty i przychody związane ze zdarzeniami losowymi;

  • rozszerzenie katalogu jednostek, które mogą stosować uproszczenia związane z kwalifikacją umów leasingowych wg zasad obowiązujących w przepisach podatkowych.