Poradnik Przedsiębiorcy

Stosunek do osób trzecich i reprezentacja spółki komandytowo-akcyjnej cz.1

Pozbawienie komplementariusza prawa do reprezentacji spółki na mocy orzeczenia sądowego

Każdy z komplementariuszy może żądać pozbawienia prawa reprezentacji innego komplementariusza przez sąd. Przesłanką umożliwiającą pozbawienie prawa do reprezentacji przez sąd jest zaistnienie ważnych powodów.

Dopuszczalne jest zamieszczenie w statucie spółki katalogu takich przyczyn, niemniej jednak najczęściej za takie powody są uznawane następujące sytuacje:

  • działanie na szkodę spółki,

  • podjęcie działalności konkurencyjnej,

  • uchylanie się od udziału w reprezentacji łącznej,

  • dokonanie czynności, która spowodowała odpowiedzialność odszkodowawczą.

O tym, czy dany powód zostanie zakwalifikowany jako ważna przyczyna, decyduje sąd, zatem nawet sformułowanie w statucie katalogu ważnych przyczyn nie jest dla sądu wiążące.

Pozbawienie prawa do reprezentacji przez sąd może nastąpić tylko w trybie art. 137 Kodeksu spółek handlowych:

Zgodnie z art. 137 Kodeksu spółek handlowych

§ 1. Spółkę reprezentują komplementariusze, których z mocy statutu lub prawomocnego orzeczenia sądu nie pozbawiono prawa reprezentowania spółki.

§ 2. Późniejsze pozbawienie komplementariusza prawa reprezentowania spółki stanowi zmianę statutu spółki i wymaga zgody wszystkich pozostałych komplementariuszy.

§ 3. Pozbawienie komplementariusza prawa reprezentowania spółki wbrew jego sprzeciwowi może nastąpić jedynie z ważnych powodów na mocy prawomocnego orzeczenia sądu.

§ 4. Sprzeciw, o którym mowa w § 3, należy zgłosić do protokołu walnego zgromadzenia lub w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym nie później niż w ciągu miesiąca od dnia powzięcia uchwały przez walne zgromadzenie.

§ 5. Pozbawienie komplementariusza prawa reprezentowania spółki wbrew sprzeciwowi, o którym mowa w § 3 i § 4, zwalnia tego wspólnika od odpowiedzialności osobistej za zobowiązania spółki powstałe od chwili dokonania odpowiedniego wpisu w rejestrze.

Z przytoczonego przepisu wynika, że powództwo o pozbawienie prawa do reprezentacji nie jest możliwe, gdy nie zostały spełnione następujące warunki:

  • dokonano zmiany statutu, na który zgodzili się pozostali komplementariusze,

  • zgłoszony został sprzeciw komplementariusza,

  • sprzeciw został zgłoszony do protokołu walnego zgromadzenia i miał formę aktu notarialnego lub formę pisemną z podpisem notarialnie poświadczonym (jeżeli został zgłoszony poza walnym zgromadzeniem, powinien zostać zgłoszony w ciągu jednego miesiąca od dnia powzięcia uchwały przez walne zgromadzenie),

  • sąd orzeka o pozbawieniu prawa z ważnych przyczyn.

Ważne!

Komplementariusza pozbawionego prawa reprezentacji przez sąd nie można ustanowić ani pełnomocnikiem, ani prokurentem spółki, gdyż byłoby to działanie zmierzające do obejścia prawa.

Następcze pozbawienie komplementariusza prawa do reprezentacji spółki w drodze zmiany statutu za jego zgodą

W tym przypadku pozbawienie prawa następuje na mocy zmiany statutu spółki, podjętej odpowiednią liczbą głosów i za zgodą komplementariusza, którego wyłączenie dotyczy. Należy odróżnić tę sytuacji od dobrowolnego zrezygnowania komplementariusza z prawa reprezentacji poprzez złożenie stosownego oświadczenia woli. W tej sytuacji komplementariusz nie zgłasza sprzeciwu wobec podjętej przez pozostałych wspólników uchwały, na mocy której ma zostać pozbawiony prawa reprezentacji spółki poprzez dokonanie zmiany statutu. Brak sprzeciwu komplementariusza decyduje o skuteczności takiej uchwały. Warto dodać, że komplementariusza pozbawionego w ten sposób prawa do reprezentacji pozostali komplementariusze wciąż mogą ustanowić pełnomocnikiem lub prokurentem.

Sprzeciw komplementariusza

Komplementariusz, który nie godzi się na pozbawienie go prawa do reprezentowania spółki, może zgłosić sprzeciw wobec uchwały zmieniającej statut. Sprzeciw powinien być zgłoszony na walnym zgromadzeniu do protokołu, a gdy komplementariusz nie był obecny na walnym zgromadzeniu, może zgłosić sprzeciw w terminie miesiąca od dnia podjęcia uchwały. Sprzeciw musi zachować wówczas formę pisemną z podpisem notarialnie poświadczonym.

Tak zgłoszony sprzeciw blokuje możliwość pozbawienia prawa reprezentacji komplementariusza wskutek zmiany statutu przez pozostałych wspólników. Sprzeciw zostanie rozpatrzony przez właściwy miejscowo i rzeczowo sąd powszechny. Jedynym sposobem pozbawienia prawa do reprezentowania spółki po zgłoszeniu sprzeciwu, jest orzeczenie sądu.

Ważne!

Odpowiedzialność osobista  komplementariusza za zobowiązania spółki, który wniósł sprzeciw przeciwko zmianie statutu pozbawiającej go prawa reprezentacji i który został na mocy orzeczenia sądu pozbawiony tego prawa, ustaje od chwili wykreślenia go z rejestru. Jeżeli natomiast, komplementariusz wyraził zgodę na taką zmianę statutu lub dobrowolnie zrezygnował z prawa reprezentacji, w zakresie jego odpowiedzialności za zobowiązania spółki nie zachodzą zmiany.

Artykuły z cyklu
„Stosunek do osób trzecich i reprezentacja spółki komandytowo-akcyjnej”
Zobacz wszystkie