Samochód osobowy o wartości powyżej 20 000 euro a amortyzacja

Samochód w działalności gospodarczej to już w zasadzie standard, jednak prawidłowy sposób jego rozliczania w praktyce stanowi jedną z najbardziej problematycznych kwestii, z którą zmagają się przedsiębiorcy. W przypadku samochodów osobowych, których wartość przekracza 20 000 euro w przeliczeniu na złotówki, przepisy wprowadzają pewne ograniczenia w rozliczaniu kosztów. Jak rozliczyć samochód osobowy o wartości powyżej 20 000 euro oraz koszty z nim związane?

Wartość początkowa samochodu

Wartość początkowa środka trwałego - samochodu osobowego - to cena jego nabycia, która widnieje na dokumencie zakupu, czyli fakturze lub umowie kupna - sprzedaży.  Wartość tę powiększa się o koszty związane z pojazdem poniesione do dnia przekazania danego środka trwałego do używania. Mogą to być m.in.:

  • wydatki związane z transportem, wyładunkiem, załadunkiem, montażem,

  • ubezpieczeniem w drodze,

  • opłaty skarbowe, opłaty rejestracyjne i inne opłaty (np. opłata środowiskowa lub opłaty celne).

Uwaga!

W przypadku, gdy przedsiębiorca nie posiada dokumentu zakupu, wartość środka trwałego ustala się na podstawie cen rynkowych.

 

Podkreślenia wymaga fakt, że wszelkie wydatki związane ze środkiem trwałym poniesione do momentu jego wprowadzenia do użytku powiększają jego wartość początkową. W przypadku gdy wydatki te zostaną poniesione już po wprowadzeniu samochodu do ewidencji środków trwałych, mogą one zostać zaksięgowane bezpośrednio w kosztach uzyskania przychodu.

Amortyzacja samochodu osobowego o wartości powyżej 20 000 euro

Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych odpisy z tytułu zużycia samochodu osobowego od wartości samochodu przewyższającej równowartość 20 000 euro, przeliczonej na złote średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP, z dnia przekazania samochodu do używania - nie mogą być kosztem uzyskania przychodu.

W celu obliczenia okresu amortyzacji środka trwałego, odpisy amortyzacyjne powinny obejmować również część nie stanowiącą kosztów uzyskania przychodu, czyli powyżej 20 000 euro. Jak to wygląda w praktyce? Niezależnie od wartości samochodu osobowego, amortyzacji podlega cała wartość początkowa samochodu, ale do kosztów będzie trafiać tylko część do limitu 20 000 euro. Amortyzacja rozpoczyna się od miesiąca następnego po miesiącu oddania środka trwałego do używania.

Przykład. 1

W dniu 18 maja 2016 roku pan Piotr kupił samochód osobowy na cele firmowe. Wartość samochodu to 150 000 zł. Samochód został przyjęty do użytkowania w firmie w dniu 19 maja. W takim wypadku do wyliczenia limitu należy zastosować średni kurs NBP z 19 maja:

20 000 euro x 4,3960 (Tabela nr 96/A/NBP/2016 z dnia 2016-05-19) = 87 920 PLN

Kosztem podatkowym będą zatem odpisy tylko do kwoty 87 920 zł -  postała część nie może stanowić kosztu firmowego.

Ograniczenie w księgowaniu kosztów samochodu osobowego o wartości powyżej 20 000 euro obejmuje nie tylko odpisy amortyzacyjne, ale i dobrowolne ubezpieczenia pojazdu, których wysokość ustala się na podstawie m.in. wartości ubezpieczonego samochodu osobowego.

Samochód osobowy o wartości powyżej 20 000 euro a ubezpieczenie

Limit w odliczaniu kosztów związanych z samochodem osobowym o wartości powyżej 20 000 euro dotyczy również dobrowolnych ubezpieczeń pojazdu, m.in. ubezpieczenia AC. Składki na dobrowolne ubezpieczenia samochodu firmowego w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w takiej proporcji, w jakiej pozostaje równowartość 20 000 euro, nie będą stanowiły kosztu. Ubezpieczenie przelicza się na złote według średniego kursu NBP z dnia zawarcia umowy ubezpieczeniowej.

Ograniczenie nie dotyczy jednak ubezpieczeń OC i NNW, gdzie wysokość składki ubezpieczeniowej nie zależy od wartości samochodu osobowego. W ich przypadku w kosztach uzyskania przychodów można ująć pełną wysokość składek ubezpieczeń OC i NNW.

Ważne!

Księgowanie polisy ubezpieczeniowej zależy od metody ujmowania kosztów w KPiR (metody tej nigdzie się nie zgłasza, a jedynie stosuje dla celów firmowych konsekwentnie przez cały rok podatkowy):

  • w przypadku metody uproszczonej (kasowej), wartość całej polisy przedsiębiorca może ująć do kosztów w dacie wystawienia polisy,

  • w przypadku metody memoriałowej, jeżeli okres polisy wychodzi poza dany rok podatkowy, wartość należy podzielić proporcjonalnie na miesiące, których dotyczy.

Przykład 2.

Przedsiębiorca opłacił polisę ubezpieczeniową za okres od maja 2016 r. do kwietnia 2017 r. w wysokości 3000 zł. Koszty rozliczane są w oparciu o metodę memoriałową.


Wartość tę trzeba podzielić na 12 miesięcy (3000 : 12 = 250 zł), a następnie przemnożyć przez liczbę miesięcy przypadającą na dany rok, czyli

  • od maja 2016 do grudnia 2016 – osiem miesięcy, więc 250 * 8 = 2000 zł do roku 2016,

  • od stycznia 2017 do kwietnia 2017 – cztery miesięcy, zatem 250 * 4 = 1000 zł do roku 2017.


W uproszczeniu kwotę przypadającą na rok wykupienia polisy można zaksięgować w dacie jej zapłaty. Pozostała część powinna trafić do KPiR z datą przyszłego roku podatkowego – w praktyce księgowej, dla celów porządkowych, najczęściej księguje się taki wydatek na 1 stycznia.

 

Samochód osobowy o wartości powyżej 20.000 euro a wydatki

Ograniczenie w księgowaniu kosztów związanych z samochodem osobowym o wartości powyżej 20 000 euro nie obejmuje wydatków związanych z jego eksploatacją, tj. zakupu paliwa czy pozostałych wydatków eksploatacyjnych (np. koszt bieżących napraw, myjnia, zakup akcesoriów samochodowych itp.). W tym przypadku wydatki, które zostały poniesione na cele związane z działalnością mogą być w całości księgowane do kosztów. Odnośnie do pojazdu osobowego, który jest środkiem trwałym w firmie, nie ma potrzeby prowadzenia kilometrówki dla celów PIT.