Poradnik Przedsiębiorcy

Arkusz spis z natury - wzór z omówieniem

Przedsiębiorca prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów zobowiązany jest do sporządzenia i wpisania do tej ewidencji spisu z natury towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów:

  • na dzień 1 stycznia,
  • na koniec każdego roku podatkowego,
  • na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego,
  • w razie zmiany wspólnika, zmiany proporcji udziałów wspólników
  • w razie likwidacji działalności.

Dodatkowo mogą zdarzyć się sytuacje, w których to naczelnik urzędu skarbowego zarządzi sporządzenie spisu z natury u danego podatnika.

Pobierz darmowy wzór spisu z natury w formie PDF lub DOX!

Do pobrania:

pdf
Wzór spisu z natury.pdf druk do ręcznego wypełnienia
docx
Wzór spisu z natury.docx edytowanie, wydrukowanie, zapisywanie

Remanent (spis z natury) powinien odzwierciedlać rzeczywisty stan (ilość) rzeczy nim objętych. Sporządzając spis nie można zatem ograniczyć się do wydruku z firmowego komputera stanów produktów, ale należy fizycznie sprawdzić, ile ich jest i w jakim są stanie.

Głównym celem sporządzania spisu z natury jest ustalenie faktycznego dochodu. Przy prowadzeniu ewidencji podatkowej w postaci KPiR dochód bowiem:

  • powiększa się o różnicę pomiędzy wartością remanentu końcowego a początkowego, jeżeli wartość remanentu końcowego > wartość remanentu początkowego;
  • obniża się o różnicę pomiędzy wartością remanentu początkowego a końcowego, jeżeli wartość remanentu końcowego < wartość remanentu początkowego.

U podatników prowadzących ewidencję przychodów (rozliczających się na zasadach ryczałtu ewidencjonowanego) wartość spisu z natury nie wpływa na wysokość przychodu do opodatkowania. Przepisy jednak nakazują ująć wartość spisu w prowadzonej ewidencji podatkowej. Mimo że rozliczający się na zasadach ryczałtu ewidencjonowanego nie mają prawa do obniżania przychodów o koszty, przepisy ustawy nakazują im przechowywać dokumenty zakupowe dotyczące nabycia towarów, a także sporządzać spis z natury. Natomiast należy pamiętać, że u ryczałtowców wartość remanentu nie będzie brana pod uwagę przy określaniu wysokości zobowiązania podatkowego. 

Elementy, jakie powinien zawierać spis z natury

Spis z natury powinien zawierać co najmniej następujące dane:

  • imię i nazwisko właściciela zakładu (nazwę firmy),
  • datę sporządzenia spisu,
  • numer kolejny pozycji arkusza spisu z natury,
  • szczegółowe określenie towaru i innych składników wymienionych w § 27 (m.in. towarów handlowych i materiałów),
  • jednostkę miary,
  • ilość stwierdzoną w czasie spisu,
  • cenę w złotych i groszach za jednostkę miary,
  • wartość wynikającą z przemnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową,
  • łączną wartość spisu z natury,
  • wartość pomniejszenia, o którym mowa w § 29 (pomniejszenie kosztów w związku z nieopłaconymi wydatkami art. 24d), ze wskazaniem pozycji spisu z natury i pozycji w księdze, z którymi związane jest pomniejszenie,
  • klauzulę "Spis zakończono na pozycji...",
  • podpisy osób sporządzających spis oraz podpis właściciela zakładu (wspólników).

Spisowi z natury podlegają towary handlowe, materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze, półwyroby, produkcja w toku, wyroby gotowe, braki i odpady. W remanencie nie uwzględnia się zatem ani środków trwałych, ani wyposażenia firmy.

Wyjątkową sytuacją jest remanent likwidacyjny sporządzany nie dla celów podatku dochodowego, a dla celów VAT, w którym to należy uwzględnić również wyposażenie i środki trwałe (wyjaśnienie w dalszej części artykułu).  

Ujęciu w sporządzanym remanencie i wycenie podlegają towary stanowiące własność podatnika, również te, które w dniu sporządzania spisu pozostają poza jego zakładem.

Jeżeli przedsiębiorca w swoim “magazynie” na dzień sporządzania spisu z natury posiada, oprócz własnych, towary obce, to także one podlegają ujęciu w sporządzanym zestawieniu. Jednak w stosunku do nich wystarczy podać informację o ilości i wskazać właściciela - nie ma natomiast potrzeby dokonywania ich wyceny, wartości ich bowiem nie wlicza się do wartość ogólnej remanentu uwzględnianej w ewidencji podatkowej.

Ponadto zawarto w rozporządzeniu dodatkowe zapisy, uwzględniające charakter prowadzonej działalności odnoszące się do:

  1. księgarń i antykwariatów księgarskich - w przypadku których spisem z natury można obejmować jedną pozycją wydawnictwa o tej samej cenie, bez względu na nazwę i nazwisko autora, z podziałem na książki, broszury, albumy i inne,
  2. działalności kantorowej - gdzie spisem z natury należy objąć niesprzedane wartości dewizowe,
  3. działalności polegającej na udzielaniu pożyczek pod zastaw - w przypadku której spisem z natury należy objąć rzeczy zastawione pod udzielone pożyczki,
  4. działów specjalnych produkcji rolnej - gdzie spisem z natury należy objąć niezużyte w toku produkcji materiały i surowce oraz ilość zwierząt według gatunków z podziałem na grupy.