Poradnik Przedsiębiorcy

Metody amortyzacji środków trwałych - warto wiedzieć!

Amortyzacja podatkowa to bardzo opłacalna dla podatnika forma zaoszczędzenia pieniędzy. Jak wiadomo, praktycznie wszystkie środki trwałe prędzej czy później ulegają zniszczeniu. Dlatego też, w momencie ich zakupu, dobrze jest ustalić koszt ich zużycia w czasie. Dzięki temu, w trakcie użytkowania danego środka trwałego, podatnik z czasem nie będzie musiał dokładać do przychodu. Amortyzacja polega na systematycznym odpisywaniu umówionej kwoty w koszty firmy, aż do całkowitego zużycia środka trwałego. Poznaj metody amortyzacji środków trwałych.

Przedsiębiorca ma do wyboru kilka sposobów amortyzacji podatkowej, które może rozliczać miesięcznie, kwartalnie lub raz w roku – pod jego koniec. Najlepiej jest dokonać wyboru metody jeszcze przed nabyciem środka stałego, ponieważ najpóźniej w tym dniu trzeba ją sprecyzować. Którą metodę amortyzacji wybrać, aby była najbardziej korzystna?

Metody amortyzacji środków trwałych

Wyróżnia się trzy metody amortyzacji środków trwałych:

  • metodę liniową,
  • metodę degresywną (malejącego salda),
  • metodę naturalną.

Każda z nich ma swoje wady i zalety, więc dobrze jest je dokładnie poznać, zanim podatnik zdecyduje się na konkretną metodę – ponieważ raz wybranej metody z reguły już nie można zmienić.

Amortyzacja środków trwałych - metoda liniowa

Amortyzacja metodą liniową jest najpopularniejszą i uznawaną za najprostszą metodę amortyzacji środków trwałych. W tej sytuacji podatnik zakłada, że zużywanie się środka trwałego będzie równomierne przez cały okres jego użytkowania. Odpisy ustala się więc zgodnie ze stawką, która nie powinna się zmienić przez cały czas amortyzacji. Jak ustala się składki amortyzacji? Podatnik oczywiście nie może tego zrobić sam, „na oko”. Wszystkie kwoty stawek są zawarte w załączniku nr 1 ustawy PIT oraz CIT. Te znowu ustalane są w oparciu o Klasyfikację Środków Trwałych (KŚT).

W metodzie liniowej koszty amortyzacji każdy podatnik wylicza indywidualnie. Jeżeli chce wiedzieć, ile wyniesie roczna kwota amortyzacji, musi zastosować się do poniższego wzoru:

WARTOŚĆ ŚRODKA TRWAŁEGO x USTALONA PROCENTOWO ROCZNA STAWKA AMORTYZACJI

Natomiast jeżeli interesuje go kwota miesięcznej kwoty amortyzacji, wystarczy otrzymany wynik podzielić przez 12, czyli liczbę miesięcy w roku.

Przykład 1.

Firma XYZ w czerwcu 2017 zakupiła maszynę do robót budowlanych o wartości 450 000 zł, która została zakwalifikowana do środków trwałych przedsiębiorstwa. Podatnik wybrał liniową metodę amortyzacji. Stawka amortyzacji zgodnie z wykazem wynosi 20%.

wartość amortyzacji rocznej - 450 000 x 20% = 90 000 zł

wartość amortyzacji miesięcznej - 90 000:12 = 7 500 zł

Firma XYZ dokona następujących odpisów amortyzacyjnych:

za lipiec 2017 - grudzień 2017 (6 miesięcy) - 7 500 x 6 = 45 000 zł

rok 2018 - 90 000 zł

rok 2019 - 90 000 zł

rok 2020 - 90 000 zł

rok 2021 - 90 000 zł

w roku 2022 do amortyzacji pozostanie 45 000 zł. 

Wartość amortyzacji miesięcznej wynosi 7 500 zł zatem:

45 000 zł : 7500 zł = 6 - miesięcy amortyzacji w 2022 roku

Amortyzacja zakończy się w czerwcu 2022 roku. 

Co ciekawe, podatnicy amortyzujący środek trwały metodą liniową, mogą w trakcie obniżyć stawkę amortyzacji. Jej zmiana może być dokonywana wielokrotnie, a przepisy nie określają poziomu, do jakiego można obniżyć stopę amortyzacyjną. 

Amortyzacja środków trwałych - metoda liniowa indywidualna

Podatnik może ustalić stawkę indywidualnie, w przypadku kiedy nabyte środki trwałe są używane lub ulepszone. Jednak ma prawo to zrobić tylko w przypadku, kiedy środki trwałe wprowadzane są do ewidencji przedsiębiorstwa po raz pierwszy.

W takich sytuacjach poszczególne kategorie środków trwałych muszą posiadać minimalne okresy amortyzacji. Poniżej przedstawiamy klasyfikację.

dla grup 3-6 oraz 8 KŚT:

  • 24 miesiące - gdy wartość początkowa jest mniejsza, niż 25.000 zł,
  • 36 miesięcy - gdy wartość początkowa jest większa niż 25 tys. złotych, ale mniejsza bądź równa 50 tys. zł,
  • 60 miesięcy - w pozostałych przypadkach;

dla środków transportu:

  • 30 miesięcy

dla budynków (lokali) niemieszkalnych, dla których stawka amortyzacyjna z Wykazu stawek amortyzacyjnych wynosi 2,5%:

  • 40 lat - pomniejszone o pełną liczbę lat, które upłynęły od dnia ich oddania po raz pierwszy do używania do dnia wprowadzenia do ewidencji ŚT oraz WNiP prowadzonej przez podatnika, z tym że okres amortyzacji nie może być krótszy niż 10 lat dla pozostałych budynków (lokali) i budowli,
  • 10 lat (z wyjątkiem trwale związanych z gruntem budynków handlowo-usługowych wymienionych w rodzaju 103 Klasyfikacji i innych budynków niemieszkalnych wymienionych w rodzaju 109 Klasyfikacji, trwale związanych z gruntem, kiosków towarowych o kubaturze poniżej 500 m3, domków kempingowych i budynków zastępczych, dla których okres amortyzacji nie może być krótszy niż 3 lata).

Dodatkowo, podatnik musi udowodnić, że środek trwały nabyty przez niego jest używany co najmniej:

  • 6 miesięcy - w przypadku środków trwałych z grup 3-6 oraz 8, a także w przypadku środków transportu
  • 60 miesięcy - w przypadku budynków i budowli, wymienionych w art. 22j ust. 1 pkt 3 ustawy PIT oraz art. 16j ust. 1 pkt 3 ustawy CIT

Natomiast, aby środek ulepszony został za taki uznany, ulepszenie to musi stanowić:

  • 20% wartości początkowej - w stosunku do środków trwałych zaliczanych do grupy 3-6 i 8 KŚT oraz środków transportu
  • 30% wartości początkowej - w stosunku do budynków i budowli

Możesz ocenić ten artykuł