Poradnik Przedsiębiorcy

Powered by

wFirma.pl

Poznaj
niezbędne narzędzia
do zarządzania
Twoją firmą!

Dostępne
na wszystkie
platformy

Apple Windows Android BlackBerry

Pola eksploatacji utworu - co to takiego?

Pola eksploatacji utworu - definicja

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych nie mówi wprost, co powinniśmy rozumieć pod pojęciem pola eksploatacji utworu. W art. 17 znaleźć możemy zapis mówiący o tym, że pełne prawo do korzystania z utworu ma autor - przysługują mu zarówno prawa osobiste, jak i majątkowe. Może on w dowolny sposób rozporządzać tymi prawami (wyłączając oczywiście prawo zbycia autorskich praw osobistych) i korzystać z utworu na wszystkich jego polach eksploatacji.

Mimo że twórca może przekazać komuś część swoich uprawnień, to zawsze ma on możliwość korzystania z utworu na wszystkich polach, także tych jeszcze nieznanych. Prawa tego autor nie może przenieść w całości na kogoś innego - stąd tak ważne jest dokładne określenie w umowie dozwolonych obszarów użytkowania utworu.

Choć przepis ten wyjaśnia nam konieczność zawierania umów przenoszących autorskie prawa majątkowe w ściśle określonych dziedzinach, nie definiuje jednak pojęcia pól eksploatacji utworu. Żeby zrozumieć, co ów oznacza, należy odnieść się do przykładów, które ustawodawca wymienia w art. 6 ustawy. Na jego podstawie, a także na podstawie interpretacji i komentarzy do ustawy,  można wymienić takie pola eksploatacji utworu, jak:

  • publiczne odtworzenia utworów

  • publiczne wykonywanie utworów (w tym wykonanie na żywo)

  • wyświetlenia i publiczne odtworzenia utworów audiowizualnych

  • wypożyczanie egzemplarzy utworów utrwalonych np. na płytach, kasetach i innych nośnikach dźwięku i obrazu

  • utrwalanie i zwielokrotnianie utworów

  • nadawanie utworów przez stacje radiowe i telewizyjne

  • wykorzystanie utworów w sieciach bezpośredniego dostępu, takich jak internet

  • wystawienia utworów scenicznych, sceniczno-muzycznych, choreograficznych (dramatów, komedii, musicali, oper, baletów i innych tego typu dzieł)

Z art. 6 możemy więc wywnioskować zakres pól eksploatacji utworu. W art. 50 ustawodawca porządkuje to pojecie, dzieląc je na trzy główne kategorie:

 

Art. 50 Odrębne pola eksploatacji stanowią w szczególności:

       1) w zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu - wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy utworu, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową;

     2) w zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami, na których utwór utrwalono - wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy;

     3) w zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt 2 - publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym.

 

Pojęcie pól eksploatacji utworu można więc zdefiniować jako sposób korzystania z dzieła, niezależnie od środków, jakie zostały do tego użyte. Pojęcie to jest bardzo szerokie, a  sformułowania użyte przez ustawodawcę dość ogólne, nie można więc traktować zawartego w ustawie wyliczenia jako kompletnego i wyczerpującego. Także stały rozwój technologii wpływa na poszerzanie katalogu pól eksploatacji.

Możemy więc uzupełnić powyższą definicję - pole eksploatacji utworu to sposób korzystania z utworu, niezależnie od środków, jakie zostały do tego użyte, pod warunkiem, że są one samodzielne pod względem technicznym, czyli odrębne i niepowielające istniejących już rozwiązań technologicznych.