Jednolity plik kontrolny - warto wiedzieć

Ministerstwo Finansów, chcąc uszczelnić polski system podatkowy, wprowadza tzw. Jednolity Plik Kontrolny (JPK). Jaki jest cel wprowadzenia tego typu rozwiązania? Jaka jest struktura Jednolitego Pliku Kontrolnego? Kto i od kiedy będzie zobligowany do jego przekazania? Wyjaśniamy poniżej.

Czym jest Jednolity Plik Kontrolny?

Jednolity Plik Kontrolny został wprowadzony art. 193a ordynacji podatkowej i dla części podmiotów obowiązuje już od 1 lipca 2016 roku.

Art. 193a. § 1.

W przypadku prowadzenia ksiąg podatkowych przy użyciu programów komputerowych, organ podatkowy może żądać przekazania całości lub części tych ksiąg oraz dowodów księgowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub na informatycznych nośnikach danych, w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej, o której mowa w § 2, wskazując rodzaj ksiąg podatkowych oraz okres, którego dotyczą.

Przez Jednolity Plik Kontrolny należy rozumieć zatem księgi i dokumenty księgowe prowadzone za pomocą programów komputerowych w odpowiednim formacie, przekazywane na żądanie organu podatkowego. Niemniej jednak do momentu gdy urząd skarbowy nie poprosi podatnika o przekazanie danych w postaci Jednolitego Pliku Kontrolnego, podatnik powinien je generować i przechowywać.

Ważne!

Z obecnego brzmienia przepisów ordynacji podatkowej wynika, iż obowiązek przygotowania ksiąg i dowodów księgowych w postaci JPK dotyczy tylko tych podmiotów, które prowadzą poszczególne struktury przy użyciu programu komputerowego. Należy przy tym pamiętać, że za program komputerowy uznaje się zarówno MS Excel, jak i typowe programy przeznaczone do fakturowania, prowadzenia księgowości czy gospodarki magazynowej.

Cel wprowadzenia Jednolitego Pliku Kontrolnego

Jak wyjaśnia Ministerstwo Finansów, celem wprowadzenia Jednolitego Pliku Kontrolnego jest umożliwienie podatnikom przekazywania informacji organom podatkowym w formie elektronicznej pozwalającej na skrócenie czasu wykonywanych czynności, zmniejszenie ich uciążliwości, a w efekcie ograniczenia ich kosztów.

Niemniej jednak najistotniejszym celem wprowadzenia Jednolitego Pliku Kontrolnego jest skrócenie czasu kontroli podatkowej oraz poprawa jej wyników. System ten pozwoli urzędnikom przede wszystkim na łatwe zlokalizowanie tzw. pustych faktur.

W niebudzących wątpliwości przypadkach ta forma udostępniania informacji pozwoli odstąpić od kontroli, JPK obejmuje bowiem nie tylko rozliczenie podatku od towarów i usług, lecz także inne podatki oraz szeroko rozumianą weryfikację ksiąg rachunkowych i ewidencji podatkowych.

Jednolity Plik Kontrolny - korzyści z wprowadzenia

Wprowadzenie Jednolitego Pliku Kontrolnego wiąże się z korzyściami zarówno po stronie organu podatkowego, jak i samych podatników:

  • odejście od papierowych wydruków

  • dostęp do danych w formacie umożliwiającym szybką analizę

  • automatyzacja

  • ułatwienia dla audytorów (zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych)

  • szybsza (niż do tej pory) kontrola podatkowa.

Struktury Jednolitego Pliku Kontrolnego

Jak wynika z art. 193a. § 2 ordynacji podatkowej, Jednolity Plik Kontrolny składa się ze struktur logicznych postaci elektronicznej ksiąg podatkowych oraz dowodów księgowych. Aktualnie JPK składa się z siedmiu struktur:

  1. księgi rachunkowe - JPK_KR

  2. wyciąg bankowy - JPK_WB

  3. magazyn - JPK_MAG

  4. ewidencje zakupu i sprzedaży VAT - JPK_VAT

  5. faktura VAT - JPK_FA

  6. podatkowa księga przychodów i rozchodów (KPiR) - JPK_PKPIR

  7. ewidencja przychodów (ryczałt) - JPK_EWP

Co ważne Ministerstwo Finansów planuje wprowadzenie kolejnych struktur, np. JPK dla paragonów fiskalnych.

Ważne!

JPK_FA (struktura dotycząca faktur) jest najobszerniejszą pod względem liczby danych merytorycznych spośród wszystkich struktur. Zawiera ich ponad 80. Po wielu konsultacjach dotyczy ona obecnie jedynie faktur sprzedażowych.

Każda z siedmiu struktur składa się z trzech sekcji:

  • sekcja nagłówkowa - są to informacje identyfikujące dany podmiot, związane zarówno z JPK (data utworzenia pliku, daty określające zakres informacji raportowanych w pliku, cel złożenia itd.), jak i z samym podmiotem kontrolowanym (firma, NIP, adres itd.);

  • sekcja merytoryczna - są to informacje dotyczące zdarzeń gospodarczych zależne od struktury, której JPK dotyczy;

  • sekcja kontrolna - zawiera sumy kontrolne pozwalające sprawdzić, czy wszystkie informacje zostały prawidłowo odczytane, tj.: ilość raportowanych wierszy, sumy raportowanych kwot.

Struktury logiczne postaci elektronicznej ksiąg podatkowych oraz dowodów księgowych można pobrać ze strony internetowej Ministerstwa Finansów: Struktury JPK.

Ważne!

Jedyną strukturą JPK obowiązkowo przekazywaną co miesiąc bezpośrednio do Ministerstwa Finansów jest JPK_VAT. Pozostałe struktury przekazuje się do urzędu skarbowego na jego prośbę.

JPK_KR - księgi rachunkowe

Struktura JPK_KR zawiera wszystkie istotne dane wynikające z ksiąg rachunkowych m.in.:

  1. zestawienia obrotów i sald - w ramach tej sekcji wymagane są informacje dotyczące: kont (typ, zespół itd.), bilansów, obrotów, sald.

  2. dziennika - księgi głównej - w ramach tej sekcji wykazuje się dane dotyczące dowodów księgowych: numer dowodu, rodzaj dowodu, data sprzedaży, data zakupu, data księgowania, informacja o osobie odpowiedzialnej za treść zapisu.

  3. zapisy na kontach księgi głównej i ksiąg pomocniczych - w sekcji tej należy wskazać numer zapisu (kodu) na koncie pozwalającym na jego powiązanie z zapisem w dzienniku.

Ważne!

Przedsiębiorcy prowadzący uproszczoną księgowość przy wykorzystaniu programów komputerowych nie sporządzają JPK_KR.