Poradnik Przedsiębiorcy

Obowiązkowe płatności bezgotówkowe i terminale płatnicze połączone z kasą online

Polski Ład wprowadza wśród przedsiębiorców rewolucję na gruncie podatkowym. Jedną ze zmian, jakie należy wyróżnić, jest wdrożenie obowiązkowych płatności bezgotówkowych w przypadku transakcji z osobami prywatnymi oraz połączenie terminali z kasami online. Sprawdźmy, kiedy wystąpią obowiązkowe płatności bezgotówkowe oraz kiedy podatnicy będą zobligowani do integracji terminali z kasami fiskalnymi!

Obowiązkowe płatności bezgotówkowe przy sprzedaży na rzecz osób prywatnych

Dotychczas panowała swoboda w zakresie sposobu uiszczania płatności przez osoby prywatne. Natomiast od 1 stycznia 2022 roku ustawodawca wprowadził w tym zakresie zmianę, a mianowicie w ustawie o prawach konsumenta dodany został art. 7b.

Art. 7b ustawy o prawach konsumenta:

Konsument jest obowiązany do dokonywania płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego, jeżeli jednorazowa wartość transakcji z przedsiębiorcą, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 20 000 zł lub równowartość tej kwoty, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.

W związku z powyższym konsument będzie miał obowiązek dokonania płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego, w sytuacji gdy jednorazowa płatność względem przedsiębiorcy przekroczy 20 000 zł lub równowartość tej kwoty (transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji). Bez znaczenia pozostaje liczba wynikających z transakcji płatności. Konsument nie obejdzie więc przepisu, jeśli będzie chciał płacić np. po 5 tysięcy w gotówce w pięciu płatnościach.

Nie będzie można zastosować tutaj obowiązku przyjęcia płatności gotówkowej regulowanego przez art. 59ea ust. 1 ustawy o usługach płatniczych. Zgodnie z ust. 2 przepisu nie stosuje się go bowiem m.in. w odniesieniu do jednorazowej transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, której wartość jest równa przeciętnemu wynagrodzeniu w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w trzecim kwartale roku poprzedniego, ogłaszanemu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, albo większa od niego. Do limitu 5882,99 zł jest zatem obowiązek przyjęcia gotówki, powyżej – to dobra wola sprzedawcy.

Przykład 1.

Pani Karolina prowadzi sprzedaż maszyn rolniczych. 15 lutego 2022 roku zgłosiła się do niej osoba prywatna (konsument), która chciała nabyć traktorek ogrodowy razem z akcesoriami ogrodniczymi za 30 tys. złotych. Płatność miałaby się odbyć gotówką. Czy z prawnego punktu widzenia jest to możliwe?

Nie, konsument powinien dokonać płatności za pośrednictwem rachunku bankowego. Jeśli tego nie uczyni i uiści płatność gotówką, to pani Karolina będzie zobowiązana do opodatkowania sprzedaży i dodatkowo opodatkowania kwoty, która nie została uregulowana za pośrednictwem rachunku bankowego.

Należy mieć na względzie, że sankcję za płatność powyżej limitu w inny sposób niż bezgotówkowy ponosi sprzedawca. Będzie ona polegać na rozpoznaniu podwójnego przychodu; ureguluje to art. 14 ust. 2 pkt 22 ustawy o PIT. Oznacza to więc, że sama kwota będzie dla przedsiębiorcy stanowiła po pierwsze – zgodnie z zasadami ogólnymi przychód ze sprzedaży, a po drugie – dodatkowy przychód „sankcyjny” na podstawie dodanych przepisów.
W związku z taką zmianą podatnicy będą zobligowani do udostępnienia możliwości dokonania zapłaty za pomocą rachunku bankowego. Mogą to zrobić między innymi za pomocą np.:

  • terminala płatniczego;

  • umożliwienia dokonania przelewu bankowego;

  • umożliwienia dokonania przelewu na telefon.

Innym przepisem, który zobowiąże podatników do udostępnienia możliwości płatności bezgotówkowych, jest art. 19a ustawy Prawo przedsiębiorców. Zgodnie z jego treścią przedsiębiorca ma obowiązek zapewnić opcję dokonywania zapłaty w każdym miejscu, w którym działalność gospodarcza jest faktycznie wykonywana, w szczególności w lokalu, poza lokalem przedsiębiorstwa lub w pojeździe wykorzystywanym do świadczenia usług transportu pasażerskiego, przy użyciu instrumentu płatniczego w rozumieniu ustawy o usługach płatniczych. Przy czym przepis ten dotyczy wyłącznie przedsiębiorców, którzy są zobligowani do prowadzenia sprzedaży przy zastosowaniu kas fiskalnych. Jeśli podatnik nie używa kasy fiskalnej, przepis ten go nie dotyczy. Minister właściwy ds. gospodarki, w porozumieniu z MF, będzie mógł wydać rozporządzenie zwalniające niektórych przedsiębiorców z ww. obowiązku.

Instrument płatniczy to zindywidualizowane urządzenie lub uzgodniony przez użytkownika i dostawcę zbiór procedur, wykorzystywane przez użytkownika do złożenia zlecenia płatniczego. Przy czym definicja ta jest bardzo szeroka i obejmuje wszelkie urządzenia czy też procedury umożliwiające płatnikowi złożenie zlecenia płatniczego (nie dotyczy to innych form płatności niż bezgotówkowe), bez wskazywania czy też rozróżniania konkretnych urządzeń, technologii itp. Zgodnie z uzasadnieniem projektu Polskiego Ładu: Wydaje się więc, że zaproponowany kształt przepisu umożliwi objęcie wszelkich form rozliczeń bezgotówkowych, które na kasie mogłyby zostać zakwalifikowane w kategoriach „przelew”, „płatności mobilne”, „karta”, a więc zarówno płatności dokonywanych bez użycia terminala POS, za pomocą polecenia przelewu, kart płatniczych oraz aplikacji płatniczych, oraz transakcji inicjowanych na terminalu za pomocą karty lub innych instrumentów mobilnych (aplikacji płatniczych).
Reasumując, umożliwienie zapłaty bezgotówkowo obejmie tylko przedsiębiorców i to tych, którzy zobligowani są do stosowania kas rejestrujących, czyli używających zarówno kas online, jak i kas starego typu. Przepis ten nie odniesie się do podatnika VAT niebędącego przedsiębiorcą (np. prowadzącego wyłącznie działalność rolniczą albo samorządowej instytucji kultury), nawet jeśli posiada kasę rejestrującą. Podatnik taki nie będzie więc musiał instalować terminala płatniczego bądź też w inny sposób zapewniać możliwości dokonywania zapłaty przy użyciu instrumentu płatniczego. Co ważne, jako instrument płatniczy można uznać np. kartę płatniczą, tzw. płatność mobilną bądź polecenie przelewu.

Obowiązek integracji terminali płatniczych z kasami online

W sytuacji gdy podatnik posiada kasę online i ma już terminal płatniczy, a tym samym akceptuje płatności bezgotówkowe, nie może odmówić przyjęcia płatności bezgotówkowej. Co ważne, bezprawnym jest nakładanie lub pobieranie opłat z tytułu przyjmowania płatności bezgotówkowych. Uiszczenie płatności za pomocą np. terminalu powinno być udostępnione bezpłatnie.

Ważne!

Od 1 lipca 2022 roku podmioty posiadające terminal płatniczy i wykorzystujące go do przyjmowania płatności mają obowiązek jego zintegrowania z kasą, jeśli ta jest kasą online.

Ustawodawca chce, aby każda transakcja dokonywana za pomocą terminalu płatniczego przesyłana była do Centralnego Repozytorium Kas. Pozwoli to fiskusowi na określenie, jaka wartość sprzedaży w ciągu dnia to transakcje gotówkowe, a jaka bezgotówkowe. Na pewno pod lupę zostaną wzięte firmy, których paragony w większości lub w całości opłacane są przez terminal płatniczy. Będzie to sygnał, że sprzedaż może być nienabijana na kasie fiskalnej.

Jeśli obecny sprzęt (terminal) nie pozwala na integrację z kasą online, wówczas podatnik będzie musiał ponieść dodatkowe koszty – aby wywiązać się z obowiązku, będzie musiał go wymienić. Należy pamiętać, że nowa powinność nie dotyczy sprzedawców, którzy nadal korzystają ze starych kas fiskalnych, czyli sprzedawców przechowujących kopie paragonów w formie papierowej lub w formie elektronicznej. Przedsiębiorcy, którzy nie spełnią nowych wymagań, mogą zostać ukarani grzywną w wysokości 5000 zł.