Osoba niepełnoletnia jako przedsiębiorca - czy to możliwe?

Wedle obowiązujących przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, która posiada zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Zatem nasuwa się pytanie, czy osoba niepełnoletnia jako przedsiębiorca to dopuszczalna sytuacja? 

Osoba niepełnoletnia jako przedsiębiorca 

Zgodnie z prawem cywilnym posiadanie zdolności prawnej polega na możliwości bycia podmiotem praw i obowiązków. Ważną kwestią ze względu na obrót gospodarczy jest natomiast pojęcie zdolności do czynności prawnych. Ma ona bowiem kluczowe znaczenie, ponieważ daje prawo do składania oświadczeń woli, zawierania umów i dokonywania czynności we własnym imieniu.

Jak stanowi art. 11 Kodeksu cywilnego pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się, wraz z osiągnięciem pełnoletności. Warto wiedzieć, że omawiana zdolność może zostać w pewnym stopniu ograniczona danej osobie fizycznej, jednak nie musi mieć to wpływu na zakres praw i obowiązków związanych z wykonywaniem działalności gospodarczej. Chociaż status przedsiębiorcy uzyskuje się co do zasady posiadając pełną zdolność do czynności prawnych, to istnieją pewne sytuacje wskazujące, iż pozbawienie lub ograniczenie tych zdolności nie wpływa na możliwość prowadzenia firmy. Przykładowo w imieniu przedsiębiorcy, któremu została ograniczona zdolność do czynności prawnych, może występować przedstawiciel ustawowy.

Warto także dodać, iż polskie prawo nie nakłada na przedsiębiorcę obowiązku posiadania pełnych zdolności do czynności prawnych. W tym wypadku przeszkodę może stanowić utrudnienie w działaniach handlowych oraz czynnościach publicznoprawnych, które wykonywane są w zakresie prowadzonej działalności.

Przykładem na powyższe może być dziedziczenie działalności gospodarczej (zgodnie z art. 55 (1) k.c.) przez osobę niepełnoletnią. Wówczas małoletni staje się przedsiębiorcą, jednak w jego imieniu będzie działać pełnomocnik bądź przedstawiciel ustawowy. Taka sama sytuacja występuje, jeżeli niepełnoletni dostanie darowiznę prawa podmiotowego do przedsiębiorstwa oraz za pozwoleniem sądu opiekuńczego, dojdzie do nabycia przedsiębiorstwa w jego imieniu.

Reasumując, poza wyjątkami wymienionymi powyżej, przedsiębiorcą może zostać jedynie pełnoletnia osoba fizyczna, która uzyskała pełną zdolność do czynności prawnych. Stwierdzając to trzeba mieć na względzie prawa jakie obowiązują w obrocie gospodarczym, a także to, czy taka osoba nie została ubezwłasnowolniona.