Pracownik na próbę

Podejmując decyzję o zatrudnieniu nowego pracownika, pracodawca może najpierw zaproponować mu umowę o pracę na okres próbny. Z takiej praktyki korzysta coraz więcej przedsiębiorców, którzy chcą się przekonać, czy nowa osoba sprawdzi się na przyszłym stanowisku i będzie profesjonalnie podchodzić do powierzonych obowiązków.

Przyjęcie pracownika na próbę jest zgodne z prawem, jeżeli stosowna umowa została sporządzona na piśmie, a na koniec wyznaczonego okresu pracownik otrzymał wynagrodzenie za swoją pracę. Szczególnie w okresie wakacyjnym, podczas podejmowania pracy sezonowej, dochodzi do zaniedbań w tym zakresie. Pracodawcy wykorzystują nieświadomość młodych ludzi, którzy często chcą podjąć swoją pierwszą pracę. Namawiają ich do pracy bez wynagrodzenia i kuszą obietnicą przyszłego zatrudnienia. Należy zdawać sobie sprawę, że taki zabieg jest niezgodny z prawem i w żaden sposób nie można zgadzać się na taki precedens. Zgodnie z kodeksem pracy, każdemu, kto świadczy pracę na rzecz pracodawcy i wykonuje jego polecenia należy się wynagrodzenie. Wynagrodzenia nie można zbyć na inną osobę, jak również nie można z niego zrezygnować.

Coraz więcej przedsiębiorstw organizuje bezpłatne dni próbne. Warto jeszcze raz podkreślić, że działanie to jest niezgodne z prawem. Aby nowa osoba mogła rozpocząć pracę, najpóźniej pierwszego dnia, musi mieć podpisana umowę, wykonane badania lekarskie oraz przejść szkolenie z zakresu BHP. Pracodawca ma także obowiązek zgłoszenia nowej osoby, przyjętej do pracy, do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz opłacenia odpowiednich składek. Niespełnienie któregokolwiek z powyższych elementów jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika i może wiązać się z karą grzywny dla przedsiębiorcy, nawet w wysokości 30 000 zł.

Problem staje się coraz bardziej kłopotliwy, jeśli po okresie próbnym pracownik nie otrzymuje ani właściwej umowy o pracę, ani wynagrodzenia. Należy pamiętać, że mimo braku odpowiedniej umowy w formie pisemnej, została ona zawarta poprzez świadczenie konkretnych obowiązków pracownika na rzecz pracodawcy. Poszkodowany może dochodzić swoich praw w Państwowej Inspekcji Pracy lub w sądzie pracy. Postępowanie sądowe prowadzone przez sąd pierwszej instancji z zakresu prawa pracy jest wolne dla pracownika od wszelkich opłat. Należy pamiętać, że to na pracowniku tkwi obowiązek udowodnienia, że wykonywał pracę i nie otrzymał za nią żadnego wynagrodzenia.  

Państwowa Inspekcja Pracy niejednokrotnie podkreśla, że obowiązujące przepisy nieodpowiednio chronią prawa pracowników oraz utrudniają karanie nieuczciwych przedsiębiorców. Podczas przeprowadzanej kontroli przebiegli pracodawcy nagminnie tłumaczą się brakiem stosownych dokumentów, ponieważ ich nowy pracownik właśnie tego dnia dołączył do zespołu.

Warto znać swoje prawa i nie decydować się na podjęcie pracy, jeśli pracodawca sprawia wrażenie nieuczciwego i pomimo kolejnej prośby o przygotowanie odpowiedniej umowy, pracownik jej nie otrzymuje.