Podatek liniowy jako optymalna forma opodatkowania

Z początkiem każdego nowego roku podatkowego warto dokonać analizy wybranej formy opodatkowania dochodów, kontynuujący prowadzenie działalności mogą ją bowiem zmienić jedynie w terminie do 20 stycznia. Jedną z form odprowadzania należności publicznoprawnych z tytułu własnej firmy jest podatek liniowy. Jeżeli rozliczenie z tytułu podatku dochodowego dokonywane było dotychczas na zasadach ogólnych - czyli zgodnie ze skalą podatkową - to na podstawie art. 30c ustawy o podatku dochodowym można je zmienić na podatek liniowy. Zanim jednak taka zmiana zostanie dokonana należy dokładnie poznać charakter podatku liniowego.

Podobieństwa podatku liniowego do zasad ogólnych

Tak jak przy skali progresywnej, tak też w podatku liniowym podstawę opodatkowania stanowi dochód, czyli nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania. Dochód zarówno w przypadku podatku liniowego, jak i obliczanego wg skali, obniża się o zapłacone składki społeczne na własne ubezpieczenie przedsiębiorcy, jak też osób współpracujących (nie mylić z pracownikami).

Obliczony już podatek obniża się natomiast o część zapłaconych składek zdrowotnych (za samego przedsiębiorcę lub też osobę współpracującą). Odliczeniu od podatku zarówno w jednym, jak i drugim przypadku przysługuje jedynie 7,75% podstawy wymiaru składki, a nie jakby się mogło wydawać - cała opłacana wartość składki 9%.

Jaka jest różnica między podatkiem liniowym a skalą podatkową?

Główną różnicą między zasadami ogólnymi a podatkiem liniowym jest stawka podatku. W przypadku skali podatkowej występują dwie stawki: 18% i 32%, a to którą z nich się stosuje zależy od wysokości uzyskiwanych dochodów. Natomiast w przypadku podatku liniowego przedsiębiorca ma zapewnione, że bez względu na wielkość osiąganych dochodów, opodatkowane one będą stawką 19%.

Podatek liniowy jako optymalna forma opodatkowania

Jak różnica w opodatkowaniu wygląda w praktyce?

Przykład 1. Przedsiębiorca z tytułu prowadzonej działalności uzyskał w 2013 roku 80.000 zł dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania. Dla celów przejrzystości przykładu składki ZUS zostaną pominięte.

Gdyby przedsiębiorca wybrał rozliczanie wg:

  • skali podatkowej - podatek do zapłaty za 2013 rok wyniósłby ok 13.844 zł;

  • podatku liniowego - podatek do zapłaty za 2013 rok wyniósłby ok 15.200 zł.

Przykład 2. Przedsiębiorca z tytułu prowadzonej działalności uzyskał w 2013 roku 120.000 zł dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania. Dla celów przejrzystości przykładu składki ZUS zostaną pominięte.

Gdyby przedsiębiorca wybrał rozliczanie wg:

  • skali podatkowej - podatek do zapłaty za 2013 rok wyniósłby ok 25.870 zł;

  • podatku liniowego - podatek do zapłaty za 2013 rok wyniósłby ok 22.800 zł.

Kiedy podatek liniowy się opłaca?

Powyższe przykłady pozwalają zaobserwować pewną zależność, a mianowicie wybór podatku liniowego staje się tym bardziej opłacany im wyższe dochody uzyskuje przedsiębiorca na przestrzeni roku - przekraczające kwotę 85.528 zł (I próg podatkowy).

Nie zawsze jednak jest tak, że przy ocenie opłacalności bierze się pod uwagę wyłącznie wysokość dochodu. Należy bowiem pamiętać, że wybór podatku liniowego wyklucza przywileje podatkowe takie jak np.:

  • wspólne rozliczenie z małżonkiem,

  • korzystanie z większości ulg podatkowych,

  • preferencyjne rozliczenie przewidziane dla osób samotnie wychowujących dzieci,

co również może mieć wpływ na wybór optymalnej formy opodatkowania.

Zdarzają się zatem sytuacje, w których nawet pomimo przekroczenia I progu podatkowego zasady rozliczania skalą podatkową pozostają wciąż korzystniejsze niż podatek liniowy. Dzieje się tak m.in. wówczas, gdy przedsiębiorca spełnia warunki wspólnego rozliczania z małżonkiem, a małżonek uzyskuje stosunkowo niskie dochody. Wówczas pomimo tego, że wysokość dochodów jednego z małżonków wskazywałaby na II próg podatkowy, wspólne rozliczenie może spowodować, że w rzeczywistości dochody będą podlegały opodatkowaniu wyłącznie wg stawki 18%.

Jak wybrać opodatkowanie podatkiem liniowym?

Jeżeli przedsiębiorca decyduje się na formę opodatkowania podatkiem liniowym, fakt ten zobowiązany jest zgłosić naczelnikowi urzędu skarbowego poprzez złożenie pisemnego oświadczenia. Termin złożenia takiego zawiadomienia upływa dnia 20 stycznia danego roku podatkowego. Po jego upływie zmiana formy opodatkowania nie będzie co do zasady możliwa. Wybór podatku liniowego dokonany poprzez oświadczenie zastosowanie będzie miał również w kolejnych latach aż do czasu, kiedy przedsiębiorca zdecyduje się na kolejną zmianę (zgłoszenie również najpóźniej do dnia 20 stycznia roku podatkowego, od którego zmiana ma obowiązywać).

Kto nie może wybrać rozliczania podatkiem liniowym?

Przede wszystkim podatek liniowy nie łączy się ze skalą podatkową. Oznacza to, że jeżeli przedsiębiorca uzyskuje dochody z jednoosobowej działalności gospodarczej, jak też z tytułu bycia wspólnikiem np. w spółce cywilnej, wybór podatku liniowego oznacza, że taki rodzaj opodatkowania dotyczył będzie wszystkich form prowadzenia działalności, do których stosuje się przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.