Postępowanie w sprawach drobnych roszczeń

Głównym aktem prawnym dającym szanse na postępowanie w sprawach drobnych roszczeń przed polskim sądem było rozporządzenie (WE) nr 861/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z 11 lipca 2007 r. (Dz. Urz. UE 2007 L 199/1). Ważne jest, aby pamiętać, iż rozporządzenie to nie ma zastosowania w przypadku Danii.

Europejskie postępowanie w sprawach drobnych roszczeń - w jakich sytuacjach możemy skorzystać?

Co do zasady z tego rozwiązania możemy skorzystać w każdej sprawie charakteryzującej się istnieniem elementu transgranicznego, jednakże ustawodawca przewidział ograniczenie kwotowe, zgodnie z którym wartość przedmiotu sporu nie może przekroczyć kwoty 2000 euro.

Czym jest transgraniczność?

Pojęcie transgraniczności stosuję się w przypadku sytuacji w której chociażby jedna ze stron postępowania ma swoje miejsce zamieszkania (bądź pobytu) w innym państwie członkowskim UE niż państwo, w którym jest rozpatrywana sprawa. Dla oceny transgranicznego charakteru sprawy istotna jest data wpłynięcia formularza pozwu do właściwego sądu.

 Postępowanie w sprawach drobnych roszczeń - roszczenia, które zostały wyłączne:

  • roszczenia z tytułu stanu cywilnego, zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych oraz przedstawicielstwa ustawowego osób fizycznych,

  • wszystkich praw majątkowych wynikających ze stosunków małżeńskich, testamentów i dziedziczenia oraz obowiązków alimentacyjnych,

  • postępowań upadłościowych i naprawczych, postępowań związanych z likwidacją niewypłacalnych spółek (oraz innych osób prawnych), postępowań upadłości układowych (oraz innych podobnych postępowań),

  • ubezpieczeń społecznych i prawa pracy

  • sądownictwa polubownego,

  • najmu i dzierżawy nieruchomości, z wyjątkiem powództw dotyczących roszczeń pieniężnych,

  • naruszenia prywatności i dóbr osobistych, w tym także zniesławienia.

Jaka jest wysokość opłat i jak wygląda przebieg postępowania w sprawach drobnych roszczeń?

Opłata w sprawach drobnych roszczeń jest opłata stałą i wynosi 100 zł. Po złożeniu przez powoda pozwu, sąd udziela odpowiedzi na pozew i wraz z jego odpisem i załącznikami doręcza w terminie 14 dni stronie przeciwnej. Pozwany w terminie 30 dni od dnia doręczenia ma możliwość udzielenia odpowiedzi na pozew i nie musi w tym przypadku korzystać obligatoryjnie z formularza przewidzianego w rozporządzeniu a może jedynie udzielić odpowiedzi w formie zwykłego pisma procesowego.

Odpis złożonej przez pozwanego odpowiedzi jest wysyłany wraz z załącznikami (załączone przez pozwanego dokumenty) do powoda w ciągu 14 dni od wpłynięcia do sądu. Pozwanemu przysługuje prawo do złożenia powództwa wzajemnego w przypadku, gdy opiera się na tej samej umowie lub na tym samym stanie faktycznym co powództwo główne. Zasadą jest tajność postępowania.

Sąd w terminie 30 dni od otrzymania odpowiedzi na pozew może wydać wyrok na podstawie wyników postępowania pisemnego lub wezwać strony do przedstawienia w wyznaczonym terminie (maksymalnie 30 dni) dalszych informacji dotyczących powództwa, lub przeprowadzić postępowanie dowodowe, bądź wezwać strony na rozprawę (rozprawa powinna się odbyć w terminie 30 dni od dnia wezwania).

Sąd wydaje wyrok w terminie 30 dni od zamknięcia rozprawy lub otrzymania wszystkich informacji niezbędnych do wydania orzeczenia i zarządza jego doręczenie obu stronom postępowania.

Czy można zaskarżyć wyroku sądu w sprawach drobnych roszczeń?

Na gruncie prawa polskiego, kodeks cywilny dopuszcza możliwość apelacji od wyroków w drobnych sprawach, natomiast państwa członkowskie mogą dowolnie kształtować tą materię między sobą.

Egzekwowanie wyroku w sprawach drobnych roszczeń

Orzeczenie wydane przez sąd w jednym państwie członkowskim w europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń jest uznawane i wykonywane w innym państwie członkowskim bez konieczności stwierdzania jego wykonalności i bez możliwości sprzeciwienia się jego uznaniu. Na wniosek strony sąd państwa członkowskiego pochodzenia wydaje zaświadczenie dotyczące takiego orzeczenia.