Czym jest nowoczesny e-biznes? (cz. 1)

Rozwój nowoczesnych technologii, a wraz z nimi gospodarki, zmienia sytuację biznesową przedsiębiorstw. Przeobrażeniu ulega sposób dotychczasowego prowadzenia i zarządzania firmą. Nowo zakładane przedsiębiorstwa w coraz większym stopniu wykorzystują nowoczesne technologie, uzależniając rdzeń swojej strategii biznesowej właśnie od nich. Dlatego coraz częściej mamy do czynienia z działalnością określaną jako e-biznes.

E-biznes - ujęcie tradycyjne

Początki działań, które obecnie określa się jako e-biznes, związane są z wykorzystaniem komputerów w gospodarce. Dostęp do technologii informatycznych pozwolił prywatnym przedsiębiorcom w latach 60. dwudziestego wieku na wprowadzenie usprawnień oszczędzających ich czas i pieniądze. Na optymalizację pracy pozwoliła metoda EDI (Electronic Data Interchange), czyli elektroniczna wymiana dokumentów. Pierwszymi firmami korzystającymi z dobrodziejstw EDI stały się banki amerykańskie, wprowadzając system ERMA (Electronic Recording Machine Accounting). Korzyści takiego rozwiązania okazały się bardzo praktyczne - dzięki udoskonaleniom technicznym tę samą pracę mogła wykonać ponad pięć razy mniejsza liczba pracowników niż dotychczas.

W latach 70. i 80. nastąpił rozwój systemów elektronicznych i zaczęły być wykorzystywane do wymiany dokumentów pomiędzy odrębnymi podmiotami handlowymi - kontrahentami powiązanymi zależnościami biznesowymi.

W tym ujęciu e-biznes związany jest z rozpowszechnianiem technologii informatycznych dla celów komercyjnych, co z kolei możliwe się stało dzięki wykorzystaniu komputerów w organizacjach biznesowych. Jednak samo pojęcie e-biznesu zostało po raz pierwszy użyte przez firmę IBM w 1995 roku. Termin ten pochodzi od angielskiego słowa e-business i najprościej mówiąc, oznacza biznes elektroniczny (electronic business).

Czym jest e-biznes współcześnie?

Trudność z precyzyjnym określeniem pojęcia e-biznes jest taka, że jego znaczenie - wraz z dynamicznym rozwojem technologii teleinformatycznych - ulega ciągłym zmianom. Badacze i praktycy próbują nadążyć za rzeczywistością, dlatego powstają rozmaite definicje tego terminu.

Wiemy już, że początki biznesu elektronicznego związane są z elektroniczną wymianą dokumentów. Natomiast guru marketingu Philip Kotler pisze o ewolucji pojęcia e-biznesu w związku z rozwojem internetu. Uszczegóławia opis tego zjawiska, podając - według niego - lepiej go określające poszczególne elementy biznesu internetowego. Pisze o e-handlu jako możliwości sprzedaży poprzez handlowe platformy internetowe (np. typu Amazon.com). Z kolei e-zakupy mają dotyczyć tego, co oferują współcześnie sklepy internetowe, czyli możliwości dokonywania zakupów od rozmaitych dostawców w sieci. W Polsce terminem opisującym ten rodzaj handlu jest po prostu e-commerce.

P. Kotler z kolei e-marketing odnosi do firm, które zarówno sprzedają przez internet, jak i promują swoje produkty tą drogą. Inne podane przez niego przykłady aktywności "elektronicznej" to e-finanse, e-szkolenia czy e-usługi. Niezależnie od przytoczonych tu przykładów, można je mnożyć, rozszerzając na każdą aktywność, z którą mamy na co dzień do czynienia, wymieniając jeszcze takie jak: e-sklep, e-gospodarka, e-aukcja, e-księgowość, e-dziennik, e-uczelnia, e-szkoła itd., itp.

W literaturze branżowej spotyka się także inne ujęcie opisujące e-biznes jako rodzaj bądź odmianę biznesu elektronicznego. Jednak ze względów praktycznych taki podział współcześnie nie posiada racji bytu. Obecnie każdy rodzaj aktywności związanej z przedrostkiem "e" powszechnie odbierany jest jako działalność w taki czy inny sposób związana z internetem.Ma to bardzo praktyczne podłoże. Po prostu dostęp do sieci internetowej w bardzo szybkim tempie staje się powszechny. Według danych Gemius w ciągu 10 lat liczba użytkowników internetu w Polsce wzrosła o 15,27 mln osób (z 9,55 mln w 2005 r. do 24,82 mln w 2015 r.). Zmiany w liczebności internautów w ciągu 10 lat wyglądają następująco: 

Rok

Odsetek internautów

2005

27%

2006

37%

2007

40%

2008

43%

2009

48%

2010

51%

2011

53%

2012

54%

2013

59%

2014

60%

2015

70%

Pochodzenie danych: Megapanel PBI/Gemius realizowany przez firmę Gemius na zlecenie Polskie Badania Internetu. Internauci w wieku 7+.

Inne badanie Gemius (raport "E-commerce w Polsce 2015") z kolei podaje, że 54% polskich użytkowników sieci robi zakupy w e-sklepach.

Trudno się zatem dziwić, że internet staje się nieodłączną częścią codziennych aktywności i działań. W sieci kupujemy bilety do kina, artykuły spożywcze, ubrania, zabawki, meble, rowery, komputery, sprzęt elektroniczny, książki, sprzęt AGD i RTV itp. itd.

Sieć internetowa zastąpiła nam powszechną niegdyś encyklopedię w wydaniu drukowanym, dlatego kiedy szukamy informacji na dowolny temat, robimy to w internecie. Media społecznościowe, które coraz częściej zastępują lub są namiastką bezpośrednich kontaktów międzyludzkich, mogą istnieć wyłącznie dzięki funkcjonowaniu sieci internetowej. Czego się obecnie nie dotkniemy, jest najczęściej w jakiś sposób połączone z siecią lub dostępne tylko poprzez nią.

Dlatego działalność biznesowa przeniosła się do sieci - w dużej mierze jest od niej zależna albo opiera się tylko na niej. Z tego względu nie ma możliwości obecnie używać pojęcia e-biznes bez rozumienia tego terminu jako przede wszystkim biznesu internetowego. W związku z tym kolejne cykle naszej Akademii E-biznesu będą poruszały temat prowadzenia firmy w internecie oraz metod na zarabianie właśnie dzięki istnieniu globalnej sieci internetowej.